‘गुफा पुगेपछि मन आनन्द’

कान्तिपुर संवाददाता

ललितपुर — सिँढी बिछ्याइएको बाटो । लालीगुराँसले भरिएको वन, जमानेमान्द्रो बुटी, सुनगाभा । यस्ता मनमोहक दृश्यले डेढ घण्टा उकालो चढेको पर्यटकले भेउसमेत पाउँदैनन् । ललितपुर दक्षिण भेग भारदेउस्थित गुप्तेश्वर गुफामा नयाँ वर्षको दिन दर्शनार्थीहरूको घुइँचो लाग्यो । लगनखेलबाट २५ किमि दक्षिणमा र भारदेउको फेदबाट ८ किमि डाँडामा पर्छ । 

प्याङगाउँका रमेश महर्जन पाँच वर्षदेखि निरन्तर यहाँ पुग्ने गरेका छन् । भन्छन्, ‘यहाँ देवताको पूजा गर्न पाइयो । रमाइलो गर्न पनि पाइयो ।’ उनले गुफामा छिरेर भगवान्को दर्शन गरेपछि मन आनन्द हुने गरेको बताए । डाँडाको टुप्पोमा करिब एक सय जना अट्ने समथर चौर छ । त्यहाँ एउटा पुरानो ठूलो रूख छ । रूखको फेदमा मान्छे छिर्न मिल्ने प्वाल छ ।

यही प्वाल नै गुप्तेश्वर महादेव मन्दिर रहेको गुफाको प्रवेशद्वार हो । गुप्तेश्वर महादेव मन्दिरका पुजारी कृष्ण नगरकोटी भन्छन्, ‘भस्मेश्वर राक्षसले लखेटेपछि महादेव भागेर यही गुफामा गुप्तबास बसेका थिए । यही बसेर ध्यान पनि गरे ।’ गुफाभित्र गणेशको शिर, गाईको थुनजस्ता अनौठा आकृति देख्न सकिन्छ । करिब ५० मिटर भित्र छिरेपछि गुप्तेश्वर महादेवको मन्दिर पुगिन्छ ।

गुफाभित्र धर्म ढोका रहेको र पाप गर्नेहरू उक्त ढोकाबाट भित्र प्रवेश गर्न सक्दैनन् भन्ने जनविश्वास छ । महादेवको दर्शन गर्न आएका कतिपय त्यो ढोकामा अड्कने गरेको पुजारी बताउँछ । ‘विविध आकर्षण र धार्मिक महत्त्वका कारण टाढादेखि भक्तजन यहाँ आउने गर्छन्,’ पुजारीले भने ।

गुफा कोन्ज्योसोम गाउँपालिका ५ मा पर्छ । गुफामा पुग्न भारदेउ पौवा चौर हुँदै पूर्वी दिशातर्फ जंगलको बाटो लाग्नुपर्छ । डाँडामा पुगेपछि अक्सिजन नपुग्ला भन्ने चिन्ता हुँदैन । महाभारत शृंखलाको घनाजंगलको बीचमा चट्टानी पहरोले बनेको गुफा आसपास करिब २० देखि ९ डिग्री सेन्टिग्रेडसम्मको तापक्रम पाइन्छ ।

यहाँ नयाँ वर्षका दिनबाहेक वैशाख पूर्णिमा र माघेसंक्रान्तिमा पनि मेला लाग्ने गर्छ । चापागाउँ टाहाखेलकी हीरामाया महर्जन गुप्तेश्वर प्रत्येक वर्ष पुग्ने गर्छिन् । गुफा पुगेर फर्किंदै गरेकी उनले महादेवको दर्शनपछि मन हलुका हुने गरेको बताइन् । ‘त्यसैले प्रत्येक वर्ष यहाँ आउने गरेको छु,’ उनले भनिन् । यहाँ हिन्दु र बौद्ध धर्मभिक्षु, लामा तथा झाँक्री अन्तर्ध्यान र दैवीशत्ति प्राप्ति गर्ने आकांक्षामा पूजा तथा दर्शन गर्न आउने गर्छन् ।

विष्णुका दस अवतारमध्ये एक अवतार बुद्ध हो । ‘त्यसैले बौद्ध धर्मावलम्बीले पनि महादेवलाई बुद्धकै रूप मान्छन्,’ पुजारी नगरकोटी भन्छन्, ‘मन्दिरप्रति हिन्दु र बुद्ध धर्मवलम्बीको समान आस्था पाइन्छ ।’ कोन्ज्योसोम गाउँपालिका ५ का वडाध्यक्ष सुवीन्द्र वल भन्छन्, ‘भारदेउको विकास गर्न मन्दिरको संरक्षण प्रवर्द्धन गर्न आवश्यक छ ।’ उनले दक्षिण दुर्गम पहाडी भेगमा परेको मन्दिर भएकाले हुनुपर्ने प्रचारप्रसार पनि नभएको बताए । ‘विकासका योजना बनाइसकेका छौं,’ उनले भने, ‘पर्यटनलाई मुख्य आधार बनाएका छौं ।’

गुफाबाहेक भारदेउमा धार्मिक, पौराणिक मन्दिर, पौवा, गुम्बास्थल छन् । यो हाइकिङमा रुचाउने पर्यटकका लागि पनि उत्कृष्ट गन्तव्य स्थल पनि हो । गुफाको फेदीमा बगेको नौ खण्डेखोलामा स्नान गरी महादेवको पूजा गरेमा दशा संकटबाट मुक्त
मिल्ने जनविश्वास छ ।

त्यस्तै दक्षिण भेगको गोटीखेलस्थित वैतर्णीधाममा पनि नयाँ वर्षको उपलक्ष्यमा मेला भर्नेको भीड लागेको छ । धरानको बराह, गुल्मीको रिडी र मुस्तानको मुक्तिनाथजस्तो पुरातात्त्विक महत्त्वको तीर्थस्थल गोटीखेलको त्रिवेणी वैतर्णीधाम र घडघडा नदी हुन् ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०७:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

वाग्मतीमा मोटरबोट

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — मकवानपुरको पूर्वी क्षेत्रमा पर्ने वाग्मती गाउँपालिका हुँदै बग्ने वाग्मती खोलामा मोटरबोट चल्ने भएको छ । वाग्मती गाउँपालिकाको राईगाउँदेखि रौतहटको नुनथरसम्म जल याताायातको रूपमा आइतबार मोटरबोटको सफल परीक्षण गरिएको छ ।

मकवानपुरको वाग्मती गाउँपालिकाको राईगाउँमा पर्ने वाग्मती खोलामा नयाँ वर्षका अवसरमा आइतबार मोटरबोट परीक्षण गर्दै । तस्बिर : कान्तिपुर 

प्रतिनिधिसभाका अर्थ तथा विकास समितिका सभापति कृष्णप्रसाद दाहालको संसद् कोषको रकमले मोटरबोटको परीक्षण गरिएको हो । सभापति दाहालले मकवनापुर, सर्लाही र रौतहटको सिमानाको रूपमा नुनथरबाट आधा किलोमिटर मकवानपुरको वाग्मती गाउँपालिकातर्फसम्म मोटरबोट चढेर परीक्षण उद्घाटन गरेका थिए ।

सभापति दाहालले वाग्मती यस गाउँपालिकाको सभ्यताको नदी भएको भन्दै माछापालन र जलमार्गले पर्यटन प्रवर्द्धन तथा जल यातायातमा टेवा पुग्ने बताए । ‘वाग्मती गाउँपालिकामा रहेको संस्कृति तथा सामाजिक विकास, गापामा उत्पादित खाद्य र तरकारीलगायतको ढुवानीमा जल यातायातले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने छ,’ उनले भने ।

नुनथरदेखि ७ किलोमिटर मकवानपुरको वाग्मतीं गापाको राईगाउँसम्म सञ्चालन गर्न हाललाई एउटा मात्र मोटरबोट छ । संसद् कोषको २० लाखको बजेटले नदीमा रहेका अग्ला ढुंगाका अवरोध हटाउने तथा राईगाउँमा स्टेसन निर्माणमा खर्च गरिने जनाएको छ । मोटरबोट खरिदका लागि अहिले बजेट नभएकाले नारायणी नदीमा चल्ने मोटरबोट मासिक दुई लाख भाडामा ल्याइएको र परीक्षणकालमा पर्यटकका लागि मात्रैसञ्चालन गरिने जनाइएको छ ।

वाग्मती गाउँपालिकाको राईगाउँका बासिन्दाहरू वाग्मती खोलामा जोखिम मोलेर मोटरको टायर चढेर ओहोरदोहोर गर्थे । ‘नियमित रूपमा मोटरबोट चलेमा जोखिम मोलेर स्थानीयवासीले अब वाग्मती तर्नु पर्दैन,’ गाउँपालिका अध्यक्ष सर्केश घलानले भने ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT