स्याटेलाइट प्रक्षेपणका भ्रम र यथार्थ

मधुसूदन दाहाल

काठमाडौँ — गत साता अमेरिकाको भर्जिनियाबाट नेपालको पहिलो भूउपग्रह ‘नेपाल स्याट १’ प्रक्षेपण भयो । नेपालको ठूलै उपलब्धि जस्तोगरी त्यसबारे प्रधानमन्त्रीदेखि सर्वसाधारणसम्मले चर्चा पनि गर्‍यौं । प्रधानमन्त्री ओलीले त हामी अन्तरिक्ष युगमा प्रवेश गरेकोसम्म भने । उनी यतिमै रोकिएनन् ।

नेपाल स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्ने मुलुकहरूको सूचीमा जोडिएको समेत भनिदिए । तारिफ र आलोचना देख्न क्षणभर कुर्नु नपर्ने सामाजिक सञ्जालमा पनि त्यसप्रति प्रशंसा नै वर्षियो । पहिलो पटक, त्यो पनि भूउपग्रह प्रक्षेषण, त्यो पनि नेपालजस्तो तेस्रो मुलुकबाट !

Citizen

ठूलै हल्ली–खल्ली गरिएको यो विषय यसको हकदारचाहिँ थियो कि थिएन ? यसका लागि केही आधारभूत प्रश्नमा छलफल गर्नु वाञ्छनीय हुन्छ ।

त्यो स्याटेलाइट कसरी बन्यो र बन्छ ?
प्रक्षेपण गरिएको स्याटेलाइट नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट) का दुई कर्मचारीले जापानको एउटा विश्वविद्यालयमा आफ्नो एउटा अनुसन्धान अन्तर्गत बनाएका हुन् । झन्डै २ करोड रूपैयाँ खर्चिइएको, १.३ किलो तौलको न्यानो स्याटेलाइट विश्वविद्यालयको प्रत्यक्ष संलग्नतामा बनेको हो । यो विशुद्ध अध्ययन–अनुसन्धानका लागिमात्र बनाइएको हो । यस्ता स्याटेलाइटहरू जापानका धेरै विश्वविद्यालयका लागि यति सामान्य हुन्, कलेज स्तरमै यिनको प्रतिस्पर्धासमेत हुने गर्छ ।

कसरी प्रक्षेपण भयो ?
स्याटेलाइट निर्माणभन्दा महत्त्वपूर्ण विषयचाहिँ प्रक्षेपण हो । नेपालले स्याटेलाइट त बनाउने क्षमता राख्दैन भने प्रक्षेपण गर्ने त कुरै भएन ! थोरै मुलुकले मात्र प्रक्षेपण क्षमता राख्छन् र यसमा भारत अहिलेसम्म अग्रणी छ ।

बनाइसकिएका स्याटेलाइटहरू प्रक्षेपण गर्नका लागि चाहिने प्राविधिक क्षमता, अन्य प्रविधिमा अगाडि रहेका देशमै पनि नभएकाले, धेरै युरोपेली देश पनि भारतमै निर्भर छन् । ‘नेपाल स्याट १’ अमेरिकाबाट प्रक्षेपण गरियो । श्रीलंका र जापानका स्याटेलाइटको प्रक्षेपण पनि हाम्रोसँगै गरिएको थियो ।

प्रक्षेपणपछि यसको डाटा कसरी लिने ?
स्याटेलाइट निर्माण र प्रक्षेपणभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष त्यसले पठाएका डाटा रिसिभ गर्नु हो । त्यसका लागि ग्राउन्ड स्टेसन हुनुपर्छ, जुन नेपालमा हालसम्म छैन । नास्टले बनाउने त भनेको छ, तर अझै कति वर्ष लाग्छ, त्यसको अनुमान छैन । नबनुन्जेल हामी अरूले रिसिभ गरेर दिने डाटाको सूचनामै भर पर्नुपर्छ ।

स्याटेलाइटबाट प्राप्त गरिने डाटा निकै संवेदनशील हुन्छन् र जुन कसैले दिइहाल्दैनन् पनि । दिइएकै डाटामा पनि विश्वास गरिहाल्ने ठाउँ हुँदैन । जबसम्म डाटामा अरूसँग निर्भर हुनुपर्छ, तबसम्म हामीले भूउपग्रह प्रक्षेपण गर्‍यौं भनेर मक्ख पर्न त्यसैले पनि मिल्दैन ।
ठूला शक्तिराष्ट्रहरू अमेरिका र रूसको भूउपग्रह मिसन हेर्दा नै सबै कुरा प्रस्ट हुन्छ । ग्राउन्ड स्टेसन नबनाइकन स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्नुले नै हाम्रो अपरिपक्वता देखाउँछ ।

यसले गर्छ चाहिँ के ?
हामीले अहिले प्रक्षेपण गरेको न्यानो स्याटेलाइट हो । यसको मुख्य काम भनेको पृथ्वीको निरीक्षण गर्नु हो । कृषि, वनजंगल, वन्यजन्तु र मौसम सम्बन्धी डाटाहरूबारे यो स्याटेलाइटबाट जानकारी लिन सकिन्छ । त्यसैले अरू स्याटेलाइटभन्दा न्यानो स्याटेलाइटको बजार धेरै छ ।

नेपालले प्रक्षेपण गरेको न्यानो स्याटेलाइटले नेपालका फोटाहरू खिचेर पृथ्वीमा पठाउँछ भनिए पनि यो विशेषतः भविष्यमा अनुसन्धान गर्नमा बढी केन्द्रित हुनेछ । ‘नेपाल स्याट १’ अरू न्यानो स्याटेलाइट जस्तो व्यावसायिक भने छैन ।

कुनै पनि प्रविधिमा काम हुनु राम्रो हो, तर ‘नेपाल स्याट १’ भूउपग्रहमा त्यस्तो विशेष व्यावसायिक क्षमता नभएको, नेपाल एक्लैले नबनाएको, ग्राउन्ड स्टेसन नभएको, डाटा प्राप्त गर्ने र प्रशोधन/विश्लेषण गर्ने क्षमतासम्म पनि नभएकोले यसलाई स्याटेलाइट सम्बन्धी प्रारम्भिक अनुसन्धानमात्र भन्दा फरक पर्दैन । यस्ता स्याटेलाइटले विशेषतः मौसमी जानकारी दिने गर्छन् ।

दुई साताअघि तराईमा भएको हावाहुरीको अनुमान गर्ने क्षमता नभएको देश ‘स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्ने मुलुकहरूको सूचीमा जोडिएको’ भनेर प्रचार गर्नु लज्जास्पद हो । हामी प्रक्षेपण गर्ने र त्यसको डाटामा आफैँ भर पर्नसक्ने अवस्थामा पुगेको भए हावाहुरीको अनुमान गरेर बारा र पर्सामा जनधनको क्षति कम गर्न सकिन्थ्यो । धेरै विपत्का घटना हुने हाम्रोजस्तो देशमा भविष्यमा पूर्वानुमानका लागि पनि स्याटेलाइट प्रक्षेपण गरेर त्यसले पठाउने डाटा रिसिभ गर्ने क्षमता बनाउन आवश्यक छ । हाम्रो ध्यान यस्ता विषयमा पर्याप्त अध्ययन र अनुसन्धानतर्फ केन्द्रित गर्न आवश्यक छ ।

भारतमा यस किसिमको स्याटेलाइट विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले नै बनाउँछन् । अहिले हामीले चर्चा गरिरहेकै स्तरको, भारतमा उच्च माविका विद्यार्थीहरूले बनाएको १.२ किलोको कलामस्याट भूउपग्रह गत जनवरीमा प्रक्षेपण भएको थियो । यो स्याटेलाइट प्रक्षेपणको मुख्य उद्देश्य भारतीय विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई अभिप्रेरित गर्नु थियो ।

भारतमा स्याटेलाइट प्रक्षेपण इन्डियन स्पेस रिसर्च अर्गनाइजेसन (आईएसआरओ) ले गर्ने गर्छ । यसले हरेक वर्ष विद्यार्थीबीच स्याटेलाइट निर्माण प्रतिस्पर्धा गराउँछ र उत्कृष्टलाई आवश्यकता अनुसार परिमार्जन गरी प्रक्षेपण गर्छ ।

आईएसआरओले अन्य मुलुकलाई पनि सहयोग गर्छ । सन् २०१५ मा म पनि नेपाललाई प्रतिनिधित्व गरी त्यसबारे बुझ्न भारत गएको थिएँ । पन्ध्रदिने अवधिमा हामीले प्रोटोटाइप स्याटेलाइट बनाएका थियौं, त्यहीँका विद्यार्थीको सहयोगमा ।

भारतका धेरै विश्वविद्यालय यस्ता किसिमका स्याटेलाइट बनाउने क्षमता राख्छन् । हाम्रो देशका विश्वविद्यालयहरूले पनि यस विषयमा चाख दिनुपर्ने हो । अर्को देशको विश्वविद्यालयमा गएका नास्टका कर्मचारीले बनाएको स्याटेलाइटको प्रक्षेपणलाई प्रधानमन्त्रीले बढाइ–चढाइ गर्नुभन्दा हाम्रै विश्वविद्यालयहरूमा अध्ययन–अनुसन्धानका लागि आवश्यक वातावरण निर्माण गरिदिनुपर्छ । त्यो न्यानो स्याटेलाइटबारे सबैभन्दा बढी चासो हाम्रा विश्वविद्यालय, क्याम्पसहरू तथा विद्यार्थीहरूले दिनुपर्ने हो ।

विडम्बना, नेपालको कुनै पनि विश्वविद्यालयमा स्याटेलाइट निर्माण सम्बन्धी आधारभूत शिक्षासम्म दिइँदैन । जबसम्म जनशक्ति उत्पादन हुन सक्दैन, यस्तो कामले निरन्तरता पाइरहनेमा शंका रहिरहन्छ । प्रधानमन्क्रीले स्याटेलाइटबारे अहिलेदेखि नै चाहिने जनशत्ति निर्माण अनि अध्ययन–अनुसन्धानका लागि योजना बनाउन वातावरण तय गरिदिन नसक्नेचाहिँ होइन । हाम्रो जनशक्तिले विदेशमा गएर काम गर्न सक्छ भने स्वदेशमा नसक्ने कुरै छैन ।

यति धेरै तामझम गरिएको विषय अब विस्तारै सेलाउँदै नजाओस् । अहिलेको सानो प्रयत्नलाई हाम्रा विद्यार्थीले निरन्तरता दिएर क्षमता अभिवृद्धि गर्ने सानै भए पनि बाटो बनिदियोस् । हामी पुग्नुपर्ने बाटो निकै टाढा छ, अहिले कम्तीमा जाने बाटो त देख्न सकेका छौं ! मौसम सम्बन्धी मिहिन जानकारी दिनसक्ने यो प्रविधि निर्माणमा लाग्नु कति ढिलो भइसकेको छ भन्ने बारा–पर्सामा हावाहुरीले पुर्‍याएको ठूलो क्षतिले देखाइसकेको छ ।

लेखक दूरसञ्चारमा विद्यावारिधि गर्दैछन् ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ०८:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

आठौं राष्ट्रिय खेलकुद : पहिलो स्वर्णको सान

ध्रुव तुलाधर

दाङ — आर्मीका कृष्ण बस्नेत र पुलिसकी राजपुरा पछाईले सोमबार आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा म्याराथनको स्वर्ण पदक जितेका छन् । बेलझुण्डीस्थित सिन्थेटिक ट्र्याकमा एक फन्को मार्दै ४२.१९५ किमिको म्याराथन दूरी कृष्णले २ घण्टा १७ मिनेट ३३ सेकेन्डमा पूरा गरेका थिए ।

आर्मीका कृष्ण बस्नेत म्याराथन दौडका क्रममा । तस्बिर : अनिश रेग्मी/कान्तिपुर

राजपुराले २ घण्टा ५९ मिनेट ३८ सेकेन्ड लगाइन् । दुवैको बृहत राष्ट्रिय खेलकुदमा पहिलो म्याराथन स्वर्ण जित थियो ।
कृष्णको यो व्यक्तिगत उत्कृष्ट टाइमिङ हो । यसअघि कृष्णको २ घण्टा २० मिनेट ५१ सेकेन्डको टाइमिङ थियो । उनले
फागुन १८ मा प्रधानसेनापति कप म्याराथनमा उक्त समय निकालेका थिए ।

कृष्णलाई कर्णाली प्रदेशका दुर्गा बुढाले कडा टक्कर दिए । झन्डै ३९ किमिसम्म सँगै जसो थिए । त्यसपछि दुर्गालाई उछिल्दै कृष्ण अघि बढे । दुर्गाले २ घण्टा १८ मिनेट ३९ सेकन्डमा दौड पूरा गरे । जारी प्रतियोगिताका दुर्गाको दोस्रो रजत र कुल तेस्रो पदक हो । उनले १० हजार मिटरमा स्वर्ण र ५ हजारमा रजत जितेका थिए ।

विजेता कृष्ण भन्छन्, ‘उत्कृष्ट टाइमिङ निस्कियो । खुसी लागेको छ ।’ भर्खरै आर्मी म्याराथन दौडेको ४५ दिनमात्र भएकाले नदौडिने विचार गरे पनि अन्तिममा सहभागिता जनाएको उनले सुनाए । ‘साग खेलकुदका लागि तयारी पनि हुने भएकाले भाग लिएँ । स्वर्ण जितें, सन्तुष्ट छु,’ उनले भने । उनको भनाइमा म्याराथन रुट खासै राम्रो थिएन । ‘रुट खासै राम्रो होइन, अपडाउन थियो । त्यसले प्रदर्शनमा फरक पार्छ । १–२ ठाउँमा बाटो झन् ब्रिगिएको थियो । तर ठीकै भयो । मैले राम्रो प्रदर्शन गर्न सकें । त्यसमै सन्तुष्ट भएँ,’ कृष्णले भने ।

दुई दिनअघि मात्र म्याराथन रुट तय भएको हो । बेलझुण्डी मैदानबाट ग्वारखोला, दोधरिया, डाडाचिस, श्रीगाउँ, कुमालगढी, गटेखोला, हेमन्तपुर हुँदै रंशगालासम्मको दुरी तय गरिएको थियो । राष्ट्रिय खेलकुदको समापनको दिन नेपालगन्जमै लगेर म्याराथन दौडाइने चर्चा पनि चलेको थियो । रामेछापको गोलकुगंगा गाउँपालिकाका कृष्णले सेनामा जागिर खाएपछि मात्र दौडन थालेका हुन् । सातौं राष्ट्रियमा १० किमिमा दोस्रा भएका थिए उनी । उनी ३५ वर्ष त पुगिसके । अझै कति कुदने त ? ‘राम्रोसँग ट्रेनिङ गरिरहें भने १–२ वर्ष दौडन सकिन्छ भन्ने आस छ । हेरौं,’ उनले उत्तर सुनाए ।

उनका निकट प्रतिद्वन्द्वी दुर्गाले आफूले राम्रो गति लिइरहे पनि बीचमा आँखामा किरा पस्दा अलमलिनुपरेको बताए । उनले भने, ‘नत्र जित्छु भन्ने लगेको थियो ।’ कृष्णले पनि उसको पेस थाहा भएकाले अन्तिममा जसरी पनि जित्न सक्छु भन्ने अठोट सुनाए । एपीएफका खिमबहादुर खत्रीले तेस्रो स्थान हात पारे । उनले २ घण्टा २२ मिनेट १० सेकेन्डमा दुरी पार गरेका थिए । म्याराथनमा १४ सहभागी भएकामा ११ जनाले दौड पूरा गरेका थिए ।

महिलातर्फ ६ धाविका प्रतिस्पर्धामा थिए । सबैले दौड पार गरे । राजपुराको स्वर्ण एथलेटिक्सको महिला इभेन्टमा पुलिस क्लबले जितेको एकमात्र स्वर्ण हो । जुम्लाकी धाविका राजपुराले १० हजार मिटरमा भने रजत जितेकी थिइन् । म्याराथनमा उनलाई एपीएफकी पुष्पा भण्डारीले चुनौती दिएकी थिइन् । पुष्पा एक मिनेट पछाडि रहेर रजतको हकदार बनिन् । १० हजारमा चौथो भएकी पुष्पाले म्याराथन ३ घण्टा ५९ सेकेन्डमा पूरा गरेकी हुन् । आर्मीकी सरिता वासीले कांस्य जितिन् । उनको समय ३ घण्टा ८ मिनेट ३ सेकेन्डको थियो ।

पछिल्लो काठमाडौं म्याराथनमा तेस्रो भएकी राजपुरालाई म्याराथन स्वर्ण जित्न खासै कठिन भएन । पछिल्लो समयकी सफल धाविका कान्छीमाया कोजुले भाग लिइनन् । एपीएफकी कान्छीले केही समयअघि बुवा निधन भएको र आफ्नो स्वास्थ्य समस्याका कारण यस प्रतियोगितामा सहभागिता जनाइनन् । राजपुराले सुनाइन्, ‘आफ्नै लयमा दौडिएँ । जितें ।’ ‘जहिल्यै मेरो लक्ष्य फिनिसिङ लाइन नपुग्दासम्म स्वर्ण हुन्छ । त्यहाँ पुगेपछि जुन पोजिसन आउँछ त्यसमै सन्तुष्ट हुन्छु,’ उनले थपिन् ।

पुलिसकी राजपुरा पछाई म्याराथन पूरा गरेपछि । तस्बिरहरू : अनिश रेग्मी/कान्तिपुर

कान्छीमाया आएको भए झन् आफ्नो टाइमिङमा सुधार हुने उनको जिकिर थियो । थपिन्, ‘कान्छी दिदी आउनु भएको भए झन् टाइमिङमा सुधार गर्थें होला । प्रदर्शनमा सुधार गर्न चुनौती दिने पनि हुनुपर्छ ।’ कान्छीमाया काठमाडौं म्याराथन विजेता हुन् भने राजपुरा तेस्रोमा थिइन् ।

राजपुराको दौडबाट पदकको डेब्यु दाङकै भूमिबाट भएको हो । ०७२ सालमा राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड खेल्न आउँदा पदक जितेर जुम्ला फर्केकी थिइन् । घोराहीमा भएको प्रतियोगितामा उनले १५ सय मिटर र ५ किमि दौडेकी थिइन् । ५ किमिमा रजत पदक जितिन् । म्याराथनको पदक भने अल्ट्राबाट जित्न सुरु गरेकी हुन् । गोदावरीदेखि सिन्धुपाल्चोकसम्म ५० किमि दौडँदा रजत जितेकी थिइन् । जतिखेर उनले चर्चित धाविका मीरा राईलाई समेत पछाडिपारेकी थिइन् । मीराले कांस्य जित्दाको त्यो क्षणमा जुम्लाकी विष्णुमाया बुढाको गलामा स्वर्णको थियो ।

राजपुराले करिब दौड छाडिसकेकी थिइन् । अघिल्लो वर्षको फागुनमा बिहे गरेपछि उनी पलायनजस्तै भएकी हुन् । पछिल्लो समय प्रशिक्षक रघुराज वन्तको आग्रहमा फेरि दौड्न फर्केकी हुन् । उनकै प्रशिक्षणले सफलता दिलाएकाले उनी वन्तप्रति कृतध्न बनिन् । भनिन्, ‘खेल्दिनँ भनेर छाडिसकेको थिएँ । तर उहाँको प्रशिक्षणमा मैले दिनको तीन टाइम मिहिनेत गरेर यो सफलता भेटेकी हुन् ।’ बिहेपछि खेल्न सक्दिनँ र दौडिएर पनि के हुँदोरहेछ भन्दै आफू विरक्तिएको पनि उनले सुनाइन् । अहिले गुरु र परिवारको साथ सहयोगमा पुनः फर्केको उनको भनाइ छ ।

उनले पनि म्याराथन रुटलाई खराबको संज्ञा दिइन् । यसका कुरामा पुलिसका प्रशिक्षक रघुराज वन्तले पनि सहमति जनाए । उनीहरूका अनुसार ट्राफिक कन्ट्रोल थिएन । साँघुरो बाटो । अपडाउन त्यत्तिकै । दुई तीन ठाउँमा भत्केको बाटोले खेलाडीको आँखामा धुलो पर्ने सम्भावना त्यत्तिकै थियो । सडकमा गाडी नियन्त्रण थिएन । चेक प्वाइन्टहरू पनि थिएनन् । कुनै रौनक थिएन । माहोलमा म्याराथन दौड्नुको मज्जा नै बेग्लै राजपुराको अनुभव छ । यो जितेले सिधैं साग खेलकुदको क्याम्पमा पर्ने भएकाले अब त्यसकै लागि केन्द्रित हुने राजपुराको लक्ष्य छ ।

किशोरको करामत
पहिलोपल्ट म्याराथन दौडेकी धाविका लक्ष्मी कुशवाहाको गज्जबको साहस देखियो । सवा चार घण्टासम्म निरन्तर दौडिरहिन् । मात्र उनको सबैभन्दा ठूलो लक्ष्य नै म्याराथन दुरी पार गर्नु थियो । चाहे जतिसुकै घण्टा किन नलागोस् । महोत्तरी कतिनापुरकी यी किशोरीले महिलातर्फ पुछारमा रहेर दौड पूरा गरेकी हुन् । त्यसका लागि उनले ४ घण्टा १७ मिनेट खर्चिइन् ।

कक्षा ११ मा पढछन् । १९ वर्षकी भइन् । प्रदेश २ बाट आठौं राष्ट्रियमा भाग लिन आएकी हुन् । ‘मेरो लक्ष्य म्याराथन दौड पूरा गर्नु थियो । त्यसमा सफल भएँ । अहिल्यै जित्नका लागि दौडेकी होइन । विभागका खेलाडीसँग कहाँ सक्छु र मैले । मात्र आफ्नै लक्ष्य भेट्नु थियो,’ उनले साहसिलोजवाफ दिइन् ।

प्रदेशस्तरीयमा २१ किमि हाफ म्याराथन जितेकी रहिछ । त्यससँगै ५ किमि र १० किमि पनि जितेको अनुभवमात्र थियो उनीसँग । पूरा म्याराथन पहिलोपल्ट दौडेकी हुन् । कस्तो लाग्यो म्याराथन पूरा गर्दा ? उनको आँट रहेछ, ‘मैले आफूलाई विश्वास गरेकी थिएँ । क्षमता छ म दौडन सक्छु भन्ने विश्वास थियो । त्यहीअनुसार आफ्नो तरिकाले दौडिरहें ।’ चाँडो आइपुगेका खेलाडीले जति आराम लिनुपरेको थियो । त्यो तुलनामा उनी फिनिसिङ बिन्दु आइपुग्दा फ्रेस थिइन् । सबैको तालीले स्वागत पाइन् । जति अरुले पाएनन् ।

यसै प्रतियोगितामा लक्ष्मीकुमारीले ५ हजार र १० हजार पनि कुदेकी थिइन् । १० हजार पूरा गरिन् भने ५ हजार दौडदा पेट घोचेकाले ३–४ फन्को लगाएर छोडिन् । महोत्तरीबाटै आएका प्रशिक्षक चन्द्रेश्वर झा पनि लक्ष्मीले दौड पूरा गरेकामा दंग देखिए । उनले भने, ‘यिनको साहस र आँट बलियो छ । जे गर्छु भन्छ त्यसलाई पूरा गर्छे । भविष्यमा राम्रो रनर बन्ने क्षमता र लक्षण छ यिनीभित्र ।’

त्यस्तै साहस बोकेर १७ वर्षे अर्का किशोर देवबहादुर खडाले पनि म्याराथन पूरा गरे । उनी पुरुषतर्फ १० औं स्थानमा रहे । सिन्धुली दुधौलीका देवले पनि पहिलोपल्ट नै हो म्याराथनमा भाग लिएको । उनीसँग नुवाकोटमा भएको १३ किलोमिटर झिल्टुङ क्रसकन्ट्री दौडेको अनुभव छ । प्रदेश ३ बाट सहभागी देवले ३ घण्टा ५ मिनेट ४५ सेकेन्डमा दौड पूरा गरेका थिए । गाउँकै उमाविमा कक्षा ११ मा अध्ययनरत देव २०७० सालदेखि दौडन थालेका हुन् । त्यति धेरै प्रतियोगिता भने खेलेका छैनन् । पछिल्लो दुई महिनाचाहिँ हल्का ट्रेनिङ गरेको उनले सुनाए ।

विभागीय खेलाडीको तीव्र दबाब झेल्ने क्रममा प्रदेशका केही किशोर खेलाडीले म्याराथन पार गरेका छन् । त्यसमा प्रदेश ४ का श्याम शेरचनले २ घण्टा ५० मिनेट ९० सेकेन्डमा दुरी पार गर्दै आफूलाई चौथो स्थानमा उभ्याए । प्रदेश ५ का सन्तोष नापित र बलबहादुर सुनारले पनि दौड पूरा गरे ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ०७:५५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT