जस्ता पाता किन्न अनुदान

गाउँलाई खरको छानो मुक्त बनाउन छथर गाउँपालिकाले निःशुल्क जस्तापाता दिँदै 
कान्तिपुर संवाददाता

तेह्रथुम — छथर गाउँपालिकाले खरको छाना मुक्त बनाउने भन्दै महत्त्वाकांक्षी योजना अघि सारेको छ । गापाले खर तथा परालको छाना भएकाहरूलाई जस्ता पाता किन्नका लागि अनुदान दिन थालेको छ ।

‘खरको छानो हटाउने अभियान सुरु गरेका छौं,’ गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तवीर लिम्बूले भने, ‘यसका लागि यो वर्ष मात्र २० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएका छौं ।’

खरको छाना मुक्त अभियान पहिलो चरणमा सुक्खा क्षेत्रका बस्तीबाट सुरु गरिएको उनले बताए । यस्ता बस्ती आगलागीको उच्च जोखिममा समेत रहेकाले खर हटाएर जस्ता पाता लगाउन थालिएको अध्यक्ष लिम्बूले बताए । पहिलो चरणमा ७० परिवारलाई जस्ता पाता वितरण थालिएको छ । जस्ता पाता वितरणको सुरुवात स्थानीयवासी समेत रहेका कानुन मन्त्री भानुभक्त ढकालले गरे ।

मन्त्री ढकालले छथर गाउँपालिका २ हमरजुङकी गीता देवी दमाईलाई जस्ता पाता हस्तान्तरण गरेर खरको छानामुक्त गाउँपालिका अभियानको शुभारम्भ गरेका हुन् । जस्ता पाता वितरण गर्दै मन्त्री ढकालले स्थानीय तहले सुरु गरेको यो अभियानमा रकम अभाव भए केन्द्र सरकारले समेत सहयोग गर्ने वचन दिए ।

विपन्न परिवारलाई वितरणगरिएका जस्ता पाताको रंग नीलो छ । यसअघि नै गाउँपालिकाले सबै घर एकै रंगका बनाउने अभियान सुरु गरेको थियो ।

गाउँपालिकाले गरिब, दलित, अपांग, पिछडिएका समुदायका घरको छानालाई प्राथमिकतामा राखेको छ । घरका छानामा एकै रंगका जस्ताका पाता लगाउँदा गाउँको सौन्दर्य समेत बढ्ने र परबाट हेर्दा धनी रगरिबको अवस्था समेत नछुट्टिने अध्यक्ष लिम्बूले बताए ।

जस्ता पाता खरिदका लागि सम्बन्धित व्यक्तिले एक रुपैयाँ खर्च पनि व्यहोर्नु पर्दैन । मिस्त्री र काठ भने सम्बन्धित व्यक्तिले नै ब्यहोर्नु पर्ने छ । मिस्त्री खर्च र काठपात पनि खरिद गर्न नसक्ने अवस्थाका गरिबलाई भने गापाले दिने भएको छ ।

विपन्न समुदायको आवासलाई सुरक्षित बनाएर गाउँको मुहार फेर्ने अभियानले गाउँलेहरू भने दंग परेका छन् । खरको छानोमुक्त अभियानका लागि अलग्यै कार्यविधि बनाई विपन्न परिवार पहिचान गरेर जस्ता पाता वितरण गरेको जनाएको छ । घर निर्माण गरी छाउनका लागि ठिक्क भए पछि मात्रै वडा कार्यालयमा निवेदन दिएपश्चात् जस्ता
पाता पाइनेछ ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:४०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

निकासी बढ्दा अम्रिसोको भाउ दोब्बर

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — भारतीय बजारमा माग बढेसँगै गत वर्षको तुलनामा अम्रिसोको मुल्य ११५ प्रतिशत बढेको छ । गत वर्षको तुलनमा यो वर्ष कोसी करिडोरका पहाडी भेगमा भने अम्रिसो (कुचो) को उत्पादन ३० प्रतिशतले कमी आएको छ । 

पूर्वी पहाडमा उत्पादित अम्रिसो बिक्रीका लागि धरानस्थित कृषिउपज बजारमा ल्याईंदै । तस्बिर : प्रदीप/कान्तिपुर

पूर्वी पहाडमा उत्पादित अम्रिसोका कुचोमध्ये १० प्रतिशत मात्र स्थानीय बजारमा खपत हुन्छ । बाँकी ९० प्रतिशत सवै भारतीय बजारमा निर्यात हुने गरेको छ ।

यो बर्ष करिव ३० लाख रुपैयाको अम्रिसोको कारोवार गरेका कृषी उपज बजारका व्यापारी बेलेन्द्र राईले भने, ‘यो बर्ष कुचोबाट नसोचेको फाइदा भयो । यो फाइदा किसान र व्यापारीलाई भएको छ । नेपालको अम्रिसोको माग भारतीय बजारका उपभोक्ताको मागमा भर पर्छ ।’

गतमाघमा कुचोको सिजन सरु भएको बेला प्रतिकिलो ३० रुपैया देखि ३२ रुपैयामात्र थियो । पहाडमा पानी कम परेकाले उत्पादन पनि कम र मुल्य पनि कम भएपछि किसानहरू निकै निराश थिए । धरानस्थित कृषी उपज बजार व्यबस्थापक लक्ष्मण भट्टराईले भने, ‘तर भारतीय बजारमा यसको माग बढेसंगै चैतमहिनाबाट मूल्य हात्तै बढेर प्रति किलो ७० रुपैया सम्म पुगेकाले कृषक र व्यापारी हर्षित छन् ।’

भट्टराईका अनुसार यस बर्ष धरानको कृषि बजारमा अम्रिसो कूचोको होलसेल कारोवार ३० करोड रुपैया बराबरको ४ हजार ५ सय मेट्रिक टन हुने अनुमान गरिएको छ । हालसम्म करिब ३ हजार ५ सय मेट्रिक टन कुचोको कारोवार भइसकेको भट्टराईले बताए ।

गतबर्ष ४ हजार २ सय ६० मेट्रिक टन कारोबार हुदा औसत मुल्य प्रतिकिलो ३० रुपैयामात्र भएकाले १४ करोड रुपैया बराबरकोमात्र कारोबार भएको थियो । अघिल्लो बर्ष १८ करोड रुपैया बराबरको कुचोको कारोबार भएको थियो । कोशी करिडोरका पहाडी जिल्लाहरू सुनसरीको बिष्णुपादुका, मोरको उत्तरी क्षेत्र, धनकुटा, तेह्रथूम, भोजपुर, संखुवासभा र खोटाङ्ग, उदयपुर, पाचथरबाट धरानको कृषी उपज बजारमा विक्रिकालागि कुचो ल्याउने गरिएको छ ।

अम्रिसो किसान र व्यापारीले बर्षमा कम्तिमा ६० करोड रुपैया बिदेशि रकम भित्रने सम्भावना देखिएको बताए ।
हालसम्म किसानहरूले घर आसपासका डिल, कान्लाहरूमा अरु खेतीसंगै अम्रिसो खेती परम्परागत रुपमा गर्दै आएका छन् ।

नेपालमा उत्पादनको १० प्रतिशतमात्र खपत हुने भएकाले कुनै पनि बेला भारतले अदुवा रोके जस्तै नेपालको अम्रिसो आयात निर्यातमा रोकिदिन सक्ने भय र त्रासकावीच किसानहरू अनुमानकै भरमा खेती गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT