निकासी बढ्दा अम्रिसोको भाउ दोब्बर

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — भारतीय बजारमा माग बढेसँगै गत वर्षको तुलनामा अम्रिसोको मुल्य ११५ प्रतिशत बढेको छ । गत वर्षको तुलनमा यो वर्ष कोसी करिडोरका पहाडी भेगमा भने अम्रिसो (कुचो) को उत्पादन ३० प्रतिशतले कमी आएको छ । 

पूर्वी पहाडमा उत्पादित अम्रिसो बिक्रीका लागि धरानस्थित कृषिउपज बजारमा ल्याईंदै । तस्बिर : प्रदीप/कान्तिपुर

पूर्वी पहाडमा उत्पादित अम्रिसोका कुचोमध्ये १० प्रतिशत मात्र स्थानीय बजारमा खपत हुन्छ । बाँकी ९० प्रतिशत सवै भारतीय बजारमा निर्यात हुने गरेको छ ।

यो बर्ष करिव ३० लाख रुपैयाको अम्रिसोको कारोवार गरेका कृषी उपज बजारका व्यापारी बेलेन्द्र राईले भने, ‘यो बर्ष कुचोबाट नसोचेको फाइदा भयो । यो फाइदा किसान र व्यापारीलाई भएको छ । नेपालको अम्रिसोको माग भारतीय बजारका उपभोक्ताको मागमा भर पर्छ ।’

गतमाघमा कुचोको सिजन सरु भएको बेला प्रतिकिलो ३० रुपैया देखि ३२ रुपैयामात्र थियो । पहाडमा पानी कम परेकाले उत्पादन पनि कम र मुल्य पनि कम भएपछि किसानहरू निकै निराश थिए । धरानस्थित कृषी उपज बजार व्यबस्थापक लक्ष्मण भट्टराईले भने, ‘तर भारतीय बजारमा यसको माग बढेसंगै चैतमहिनाबाट मूल्य हात्तै बढेर प्रति किलो ७० रुपैया सम्म पुगेकाले कृषक र व्यापारी हर्षित छन् ।’

भट्टराईका अनुसार यस बर्ष धरानको कृषि बजारमा अम्रिसो कूचोको होलसेल कारोवार ३० करोड रुपैया बराबरको ४ हजार ५ सय मेट्रिक टन हुने अनुमान गरिएको छ । हालसम्म करिब ३ हजार ५ सय मेट्रिक टन कुचोको कारोवार भइसकेको भट्टराईले बताए ।

गतबर्ष ४ हजार २ सय ६० मेट्रिक टन कारोबार हुदा औसत मुल्य प्रतिकिलो ३० रुपैयामात्र भएकाले १४ करोड रुपैया बराबरकोमात्र कारोबार भएको थियो । अघिल्लो बर्ष १८ करोड रुपैया बराबरको कुचोको कारोबार भएको थियो । कोशी करिडोरका पहाडी जिल्लाहरू सुनसरीको बिष्णुपादुका, मोरको उत्तरी क्षेत्र, धनकुटा, तेह्रथूम, भोजपुर, संखुवासभा र खोटाङ्ग, उदयपुर, पाचथरबाट धरानको कृषी उपज बजारमा विक्रिकालागि कुचो ल्याउने गरिएको छ ।

अम्रिसो किसान र व्यापारीले बर्षमा कम्तिमा ६० करोड रुपैया बिदेशि रकम भित्रने सम्भावना देखिएको बताए ।
हालसम्म किसानहरूले घर आसपासका डिल, कान्लाहरूमा अरु खेतीसंगै अम्रिसो खेती परम्परागत रुपमा गर्दै आएका छन् ।

नेपालमा उत्पादनको १० प्रतिशतमात्र खपत हुने भएकाले कुनै पनि बेला भारतले अदुवा रोके जस्तै नेपालको अम्रिसो आयात निर्यातमा रोकिदिन सक्ने भय र त्रासकावीच किसानहरू अनुमानकै भरमा खेती गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आठ आनामा बेचिएको इमान

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सवाल बालुवाटारको ८ आना जग्गाको मात्रै होइन, सवाल लोकतन्त्रका नाममा सार्वजनिक सम्पत्तिमा मौलाएको लुटतन्त्रको हो  । जनताको कमाइलाई मेहनत नै नगरी लुट्ने काम हुन थाल्यो  ।

कालो कमाइ कि अरूका नाममा कि विदेशमा कि जमिनमुनि अनि थोरै मूल्यांकन गरी जमिनमा लगानी गर्ने काम हुन थाल्यो । यी कार्य उच्चस्तरीय राजनीतिक एवं प्रशासनिक शक्तिकेन्द्रहरूको संरक्षणमा मात्रै सम्भव हुँदै गए । कम्युनिस्ट घोषणापत्रले प्रस्ट भनेको छः जमिनको राष्ट्रियकरण हुनुपर्छ । उत्पादन बढाउनुपर्छ ।

हामीकहाँ भने उल्टो उर्वर धानखेत राजनीतिक पार्टीहरूकै संरक्षणमा प्लटिङमा परिणत हुन थाले । जग्गा जोड्ने नशाले गर्दा राज्यको सम्पत्ति हुनुपर्ने जमिन व्यक्तिले थुपार्ने प्रवृत्ति मौलाउन थाल्यो । वीर अस्पतालको सयौं रोपनी जग्गा व्यक्तिहरूले हडपेका छन् । अस्पताल खुम्चिएर बस्न बाध्य छ । भरतपुर अस्पतालको जग्गाबारे पनि समाचार सम्प्रेषण भइरहेकै छन् । सरकारी अस्पताल, कलेज, विद्यालयका जग्गा पनि संरक्षण हुन सकेका छैनन् । तिनको सदुपयोग हुन सकेको छैन । सायद राजधानीको मुटुमै रहेका सरकारी कलेजहरूको जमिन सदुपयोग हुनसके विद्यार्थी हकहितमा लगाउन सकिन्थ्यो । यिनै क्रम, उपक्रममा बालुवाटरस्थित प्रधानमन्त्री निवासको जग्गा प्रकरण बल्झिएको छ । सवाल त्यो मात्रै होइन, सवाल मुलुककै जमिनको हो । राज्यले अब प्रत्येक इन्च जमिनको स्पस्ट रेकर्ड राखी सदुपयोग गर्नुपर्ने हुन्छ ।
–डा. ढुण्डिराज पौडेल, वीर अस्पताल, काठमाडौं

बालुवाटारको जग्गाबारे छानबिन होस् भनी नेकपाका महासचिव विष्णु पौडेलले जारी गरेको विज्ञप्तिबारे समाचार पढ्ने अवसर मिल्यो । उनले जग्गा बिक्रीकर्ता उमा ढकाल र माधवी सुवेदीबाट आफ्ना छोरा नवीन पौडेलका नाममा लिखत पास गरी एकसट्ठी सालमा लिएको दाबी गरेका रहेछन् । अहिले निकै गरमागरम बहस चलेर पार्टीभित्र र बाहिर समेत चर्चाले शिखर छोएको बालुवाटार जग्गा प्रकरण कतै सेरोफेरो जम्मै मेरो भन्दै मनी, मसल र मास्टर प्लानको मनस्थितिबाट सिर्जित घटना त होइन ? कम्युनिस्ट पार्टीका नेताले यति महँगो आनाको करोडौं पर्ने जग्गा कसरी जोड्न भ्याए होलान् ?
सत्यतथ्य केलाउन विलम्ब गर्नु हुँदैन ।
–श्यामसुन्दर कुइँकेल, हाँडीगाउँ, काठमाडौं

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्