विपन्नलाई निःशुल्क औषधि

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा कार्यरत एक चिकित्सकले सहयोग जुटाएर विपन्न बालबालिकाका लागि निःशुल्क रूपमा औषधि दिने गरेका छन् ।

प्रतिष्ठानको बालरोग विभागकाविशेषज्ञ चिकित्सक असिस्टेन्ट प्रोफेसर डा. अरुणकुमार सिंहले विपन्न परिवारका बालबालिकाका लागि औषधि उपलब्ध गराउने गरेका छन् ।

उनले प्रतिष्ठानको बाल आकस्मिक कक्षमा बालबालिकालाई लक्षित गरी औषधिको स्टोर नै राखेका छन् । उनले भने, ‘प्रतिष्ठानमा पेइङ गरेबापत आएको रकमको २५ प्रतिशत र औषधि उत्पादक कम्पनीबाट सहयोगमा प्राप्त औषधि स्टोरमा छन् ।’ उनले ती औषधिहरू गरिब र असहाय बालबालिकाको उपचारमा मात्र प्रयोग गर्ने बताए ।

प्रतिष्ठानको बालरोग विभागमा नयाँ वर्ष ०७६ सुरु भएसँगै बाल आकस्मिक कक्षको छेउमा सानो ‘मेडिसिन स्टोर’ राखेका हुन् । नयाँ वर्षमा केही नयाँ कामको थालनी गरौं भनेर यसो गर्न थालेको बताए । उनले नाम कमाउन वा चर्चामा आउन यस्तो नगरेको बताए । उनले भने, ‘मलाई चर्चा कमाउनु छैन । उपचारका लागि आएका बालबालिका हेर्दैमा फुर्सद छैन । दाम कमाउन चाहेको भए निजी हस्पिटलमा गइसक्थें । प्रतिष्ठानले जति तलब सुविधा दिएको छ त्यसैमा चित्त बुझाएको छु ।’

जनकपुर स्थायी घर भएर चार वर्षदेखि प्रतिष्ठानमा कार्यरत उनले भने, ‘रोग लागेर कतिपय अभिभावकले आफ्ना नानीहरू अस्पतालमा ल्याउँछन् तर चिकित्कले जाँच गरिसकेपछि लेखिदिएको प्रेस्क्रिप्सनअनुसारकोऔषधि किन्न नसक्नेहरू मैले धेरै देखें । त्यस्ता विपन्नका लागि मात्र हो यो मेडिसिन स्टोर ।’

उनले बढ्दो जनसंख्या र बिरामीसँगै औषधिको मूल्य पनि दिनदिनै महँगिँदै गएको अवस्थामा आर्थिक सम्पन्न परिवारका बालबालिकाले सहजै उपचार सेवा पाए पनि सुकुम्बासी, सडक बालबालिका, अनाथ टुहुरा बालबालिकाका लागि भने कुनै व्यवस्था नभएकाले एक्लोप्रयासमा मानवीय सेवाका लागि निःशुल्क औषधि वितरण गर्ने प्रयास गरेको बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ९, २०७६ ०९:०८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

फलाम खानी चुनावी नारा मात्रै

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — ठोसेमा पनि फलाम खानी थियो र ? धेरैले त्यस्तै आश्चर्य मानेर सोध्ने गर्छन् । चुनावमा तातो मसला हुने फलाम खानी चुनाव सकिनेबित्तिकै फेरि सेलाउँछ । अहिले ठोसे फलाम खानी सेलाएको छ । चर्चा छैन । कहिलेकाहीं फेरि सञ्चालन हुने खबर सुन्दा स्थानीय छक्क पर्न थालेका छन् । 

उत्तरी रामेछापको ठोसेमा मुलुककै दोस्रो ठूलो परिणाममा फलाम निकाल्न सकिने क्षमताको खानी थियो ।
फुलचोकीपछिको ठूलो फलाम खानी हो । खानीबाट निकालेको धाउ प्रशोधन गर्ने मेसिन थिए । प्रशोधित फलामबाट सामग्री निर्माण गर्ने उद्योगसमेत थियो ।

अहिले ती कथाजस्तै भएका छन् । त्यतिबेला धाउ निकाल्न खानीमा पस्नका लागि बनाइएका प्वाल ( सुरुङ) पुरिँदै गएका छन् । फलाम निर्माण गर्ने मेसिनका टुक्राका कतै अवशेष बाँकी छन् । ठोसेकै फलाम पिटेर स्थानीय मजदुरले कैयौं पुल बनाएका थिए । कतिपयले पुलमा प्रयोग भएका सामान लगेर कोदालो र फाली बनाए ।

निकाल्न सकिनेजति सबै निकालेर लगे । चुचुरेको शिवालय, ठोसे, खिम्तीखोलाको रस्नालु, दोलखाका विभिन्न स्थानमा ठोसेको फलाम प्रयोग गरेर बनाइएका झोलुंगे पुलले आवागमन सहज बनाएका थिए । आधुनिक पुल बनेपछि ती ओझेलमा परे तर ठोसे र शिवालयमा अझै फलामको साङ्लोको लट्ठो इतिहास बनेर रहेको छ ।

शारदा मावि ठोसेका पूर्वप्रअ भगवान् कार्कीले तत्कालीन अवस्थामा फलाम कारखानामा प्रयोग भएका मेसिन औजारका अवशेषलाई संग्रह गर्ने सोच अघि सारेका थिए । बजारमा यत्रतत्र छरिएका विभिन्न मेसिनका पार्टपुर्जालाई सँगालेर कार्कीले एकै थलोमा राखेका छन् । ‘त्यो ठोसेको पहिचान दिलाउने चिज हो,’ कार्कीले भने, ‘स्थानीय सरकारले संरक्षण गर्नुपर्छ ।’

ठोसे फलाम खानी पुनः सञ्चालनको कुरा पञ्चायतकालदेखि हरेक चुनावमा उठिरहेको छ । ‘पञ्चायत, बहुदल, लोकतन्त्र र गणतन्त्रका प्रायः सबै चुनावका नारा यही ठोसेको फलाम खानी हुन्थ्यो ,’ स्थानीय भुवनबहादुर कार्कीले भने, ‘पञ्चायातपछिका यतिका वर्षसम्म पनि चुनावी मुद्दा फलाम खानी हुँदै आएको छ ।

कार्कीका अनुसार राणा प्रधानमन्त्री जुद्धशमशेरका पालासम्म ठोसेमा फलाम कारखाना सञ्चालनमा थियो । ठोसेको म्याक्चेनमा रहेको उक्त उद्योगमा दैनिक १२ बोर बन्दुक बनाएर दिनको १२ बजे परीक्षणका लागि पडकाइन्थ्यो । परीक्षण सफल भएका बन्दुक भरियालाई बोकाएर राणा सरकारलाई बुझाउन काठमाडौं पठाइन्थ्यो । ठोसेमा बनेको बन्दुक नेपाल र भोटको युद्धमा प्रयोग भएको कार्की बताउँछन् ।

साबिक ठोसे गाविसका दर्जनभन्दा बढी स्थानमा फलामका खानी छन् । दांगरदिंगर, सिंगटी, टगम, आरुबोटे, लाप्चानेडाँडालगायतका खानीमा ठूलो परिमाणमा फलामको धाउ पाइने स्थानीयको दाबी छ । ठोसेको पानीमा फलामको धाउ बग्ने गर्छ । धाउकै कारण ठोसेमा पानी र जमिन भएपछि धान खेती हुँदैन ।

फलाम खानी सञ्चालनका लागि खानी तथा भूगर्भ विभागले केही वर्षदेखि कार्यक्रम सञ्चालन गरे पनि परीक्षणमै सीमित छ । गोकुलगंगा गाउँपालिका २ ठोसेका वडाध्यक्ष शेखरमान श्रेष्ठका अनुसार चालु आवमा पनि करिब ४७ लाख ठोसेको फलाम खानीको डीपीआर निर्माणका लागि केन्द्र सरकारले विनियोजन गरेको छ । ‘डीपीआर बनाउने काम भइरहेको होला,’ श्रेष्ठले भने, ‘स्थानीय सरकारको भने केही कार्यक्रम छैन ।

प्रकाशित : वैशाख ९, २०७६ ०९:०५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT