सडकमै फलाम पसल

शिव पुरी

रौतहट — चन्द्रपुरका सडकमा बिहानैदेखि फलामका सामान बेच्नेको ताँती लाग्छ । फिरन्तेले सडकमै ‘आरन’ थापेर बनाएको फलामका सामान बेच्न पसलै राखेका हुन्छन् । बजारभन्दा सस्तोमा पाइने फलामे औजार किन्न ग्राहकको भीड लाग्छ । 

रौतहटको चन्द्रनिगाहपुर बजारस्थित सडकमै आरन चलाएर फलामका सामान बेच्दै व्यापारी । तस्बिर : शिव/कान्तिपुर

भारतको राजस्थानबाट आएका समूहले सडकमा ‘आरन’ थापेर फलामका सामान बनाएर बिक्री गरेका हुन् । कृषिका लागि चाहिने सामान भनेजस्तो बनाइदिने हुनाले यसको बिक्री बढेको हो । बन्चरो, चुलेसी, कुखुरी, हँसिया, कोदालो, मासु काट्ने हतियारलगायत फलामका सामान एकै छिनमा तयार पारी बिक्री गर्छन् । यिनै सामान बजारमा प्रतिकिलो ५/७ सयसम्म पर्छ । सडक पसलमा भने ३ सय ५० देखी ४ सयसम्ममा पाइन्छ ।

सस्तो र बलियो हुनाले धेरैले बजारमा छाडेर यहींबाट लैजाने गरेको राजस्थानका सन्तोष सिंहले बताए । २७ वर्षीय यी युवाको जोस कम छैन । उनी ५ वर्षयता लगातार नेपाल आउने गरेका छन् । बुवा करण सिंह लामो समय यही पेसामा थिए । नेपालप्रति उनीहरूको माया रहेको सन्तोषले सुनाए । पछिल्लो समय यही पेसामा संलग्न उनको गाउँबाट ५ सयको हाराहारीमा नेपालका विभिन्न ठाउँमा सामान बेच्न आएको सन्तोषले सुनाए ।

‘नेपालीहरू आँखाले देखेको कुरामा बढी विश्वास गर्दा रहेछन्,’ उनले भने, ‘आँखै अघि बनाएर दिएपछि मख्ख परेर किन्छन् ।’ पुरुषहरू सामान बनाउन ब्यस्त हुन्छन् । महिला आरन चलाउन र सामान बिक्री गर्नमा सहयोग गर्छन् । उनीहरू प्रायः एकै परिवारका हुन्छन् । सामान बनाउने स्थानमै कसैले टेन्ट गाडेर बस्छन् । त्यहीं सुत्छन् ।

उनीहरूको यहाँ न घर छ न बस्ने कुनै ठाउँ । सडक छेउ, पोखरी, नहरको डिल हेरेर त्रिपाल टाँगेर रात बिताउँछन् । उनीहरूलाई गाउँघरमा फिरन्ते भन्छन् । गाउँघर, बजार, सहरका सडक छेउमा आरन चलाएर समान बनाउँछन् । त्यही पसल थापेर बिक्री गर्छन् ।
उनीहरू छोराछोरीसहित परिबारको साथ आउँछन् । महिला पुरुष दुवै मिलेर सडकमै समान बिक्री गर्छन् । आरन चलाएर सामान बनाएको हेर्नेको भीड लाग्छ । एकै छिनमा फलामका सामान बनाएर सबैलाई छक्क पारिदिन्छन् । उनीहरूले बनाएका सामानको बनावट निकै राम्रो हुन्छ । सस्तो पनि हुने हुँदा मानिस बजार छाडेर फुटपाथमै आउँछन् ।

चन्द्रपुर ६ मोथियाहीका रामचन्द्र चौधरीले बजार भाउभन्दा निकै सस्तो र राम्रो बनावट भएकाले मासु काट्ने गरास किनेको बताए । ‘हेर्दै किनौं किनौं लाग्ने गरी बनाएको हुन्छ,’ उनले भने, ‘फलाम पनि राम्रो खालको र आँखैअघि बनाउने हुँदा जोकोहीले खरिद गर्छन् ।’

उनीहरू स्थानीय कबाडबाट फलाम खरिद गर्छन् । एक दिनमा २० हजारसम्मको बिक्री गरेको सन्तोषले सुनाए । उनी ३ छोरा, एक छोरीको परिवारसहित नेपाल आएका छन् । उनीहरूको पुस्ताले यही फलामबेच्ने गरेको थियो । राजस्थानमा घरबाहेक जग्गा जमिन नभएकाले फलाम पेसाले जीवन धानको कुलदिप सिंहले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:३०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हुरी प्रभावितमा ‘ग्रिस रियाक्सन’

कान्तिपुर संवाददाता

बारा — ६४ वर्षीया कोशिला देवीको मनमा २ साताअघिको ज्यानमारा हुरी बतास र त्यसले ल्याएको विध्वंसको त्रास हटेको छैन । ४ वर्षीय नाति नन्दलाल गुमाएकी उनको मनमा हुरीबतासको डर नराम्रो गरी बसेको छ ।

बाराको भलुही भरवलिया हुरीबतास प्रभावित बस्तीमा आइतबार गरिएको स्वास्थ्य शिविरमा मनोचिकित्सकसँग आआफ्नो पीडा पोख्दै वृद्धा कोशिला देवी र किशोरी अन्जली कुमारी पटेल ।तस्बिर ः शंकर आचार्य/कान्तिपुर 

‘म जत्ति चाहे पनि त्यो घटना बिर्सिन सक्दिन डाक्टर साब,’ आइतबार गाउँमा आयोजित स्वास्थ्य शिविरमा मनोचिकित्सक डा. भरत गोइतलाई आफ्नो मनोदशा व्यक्त गरिन्, ‘मैले अनाहकमा नाति गुमाएँ, फेरि पनि हुरी आएर अरू नातिनातिनालाई पनि लग्छ कि भन्ने चिन्ताले सताइरहन्छ ।’

१४ वर्षीया अन्जलीकुमारी पटेलको मनमा पनि हुरीको त्रासले बसिरहेको छ । ‘आकाशमा कालो बादल देख्नासाथ मन बेचैन हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘फेरि त्यस्तै हुरीबतास आएर हाम्रो टेन्टसहित हामीलाई पनि उडाएर लग्छ कि भन्ने भय मनमा छ, जति गरे पनि मनबाट डर भाग्न सकेन ।’

सामाजिक अभियन्तया प्रकाश थारू, डा. गोइत, स्वास्थ्यकर्मी अनिशकान्त कुशवाहा र रामजीराम समेतको पहलमा फेटा गाउँपालिका १ भलुईमा शनिबार र फेटा १ तथा कलैया १८ भरबलियामा आइतबार गरिएको स्वास्थ्य शिविरमा क्रमशः २९ र ३५ गरी ६४ जनाको मानसिक अवस्था जाँच गरिएको थियो ।

डा गोइतका अनुसार बढी बालबालिका र वृद्धवृद्धामा हुरीबतासको त्रास हटेको छैन । धेरैमा ‘पोस्ट ट्रमेटिक स्ट्रेस डिसअडर’ को समस्या देखिएको उनले बताए । ‘यस्ता रोगी कालो बादल देख्नासाथ लुक्ने, भाग्ने गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘फेरि पनि त्यस्तै बिपत्तिको पुरनावृत्ति हुन्छ कि भन्ने त्रास उनीहरूमा छ ।’

बालबालिकामा ‘ग्रिस रियाक्सन’ को समस्या बढी देखिएको उनले बताए । ‘यस्तो अवस्थामा परिवारका कुनै सदस्यको मृत्यु भएको कुरा पीडितले नस्विकार्नेजस्ता लक्षण देखिन्छ,’ उनले भने, ‘उनीहरूमा मृत्यु भइसकेका परिवारका सदस्यलाई खोज्ने, आत्तिने, डराउने आदि लक्षण पनि देखिन्छन् ।’

शिविरमा बिरामीलाई आवश्यक मनोपरामर्शका साथै झन्डै ४० जनालाई औषधिसमेत वितरण गरिएको उनले जानकारी दिए । ठूलो बिपत्ति भोगेका तथा प्रत्यक्ष अनुभव गरेकामा यस्तो समस्या देखिने गरेकाले अन्य प्रभावित बस्तीमा पनि यस्तो स्वास्थ्य सेवा आवश्यक रहेको उनले बताए । सामाजिक अभियन्ता थारुले प्रभावित बस्तीहरूमा शिविरको तयारी आफूहरूले गरिरहेको बताए । ‘यस्ता समस्या अन्य प्रभावित बस्तीकामा नहोला भन्न सकिन्न,’ उनले भने, ‘त्यसकारण हामी यो शिविर अन्य प्रभावित बस्तीहरूमा पनि बिस्तार गर्दै लग्ने योजनामा छौं ।’

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:२९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT