तातोले हुरी पीडितलाई उकुसमुकुस

पवन यादव

भलुही (बारा) — बाराको फेटा गाउँपालिका १ भलुहीका हावाहुन्डरी पीडितहरू दिउँसोको प्रचण्ड घाम लागेको बेला टेन्टमा भेटिदैनन् । घरका पुरुषहरू काम गर्न शहर तिर लाग्छन् । महिला र बालबालिकाहरू मात्र गाउमा भेटिन्छन् । उनीहरू पनि टेन्टमा बसेको पाइदैन ।

हावाहुन्डरीले घर भत्काइदिएपछि बाराको पेटा १ भलुहीमा नेपाली सेनाले आश्रयका लागि गाडेको टेन्ट अगाडि सुतेका महिला बालबालिका र घाममा भिजेको गहुँ सुकाउँदै महिला । तस्बिर : पवन/कान्तिपुर 

शितल खोज्न सबै टेन्ट बाहिरै बसेका हुन्छन् । मध्यान्ह पछि सुर्यको किरण पश्चिम दिशामा ढल्न थालेपछि केही महिला र बालबालिका टेन्ट अगाडीकै छहारीमा सुतेको भने भेटिने गर्छन । स्थानीय ३० वर्षिया गायत्रीदेवी दास २ जना नाबालिका छोरीहरूसंगै टेन्ट अगाडीको छहारीमा सोमबार भेटिएकी थिइन ।

उनकी आमा ५५ वर्षिया चन्द्रीकादेवी दास बर्खाले भिजेको गहु टेन्ट अगाडी नै घाममा सुकाई रहेकी थिईन । उनको घरमा दिउसो बालबालिका र महिला बाहेका कोही पुरुष थिएनन । सबै रोजगारीका लागी शहरतिर गएका थिए । ६० वर्षिय भज्जु दास अटो चलाउन बीरगंज र ज्वाई रंगलाल दास पाल्दारी मजदुरी गर्न प्रसौनी बजारमा गएको चन्द्रीकाले बताइन ।

‘घरका पुरुषले कमाएर ल्याएपछि खान लाउन पुग्छ,’ उनले भनिन, ‘हामी महिला र बालबालिका मात्र दिउसो टेन्ट कुरेर बस्छौं ।’ हुरीले रुखहरू पनि ढालीदिएको छ । ढलेको रुखको छहारीमा बसेर दिन कटाउन परेको उनले बताईन । ‘घामले टेन्टमा बस्नै सकिदैन’ उनले भनिन, ‘घामले तातेर टेन्टभित्र तातो राप आउछ । तातो रापले टेन्टमा पस्नै सकिदैन । पसियो भने ढलेर बेहोस हुने अवस्था आउँछ । ’ टेन्ट अगाडी नै सुतेकी गायत्रीले टेन्टमा पस्न गाह्रो भएपछि बाहिर सुतेको बताईन ।

‘घर भत्केपछि धेरै कष्टपुर्ण दिन बिताईरहेका छौं,’ उनले भनिन, ‘भागी–भागी समय कटाउनु परेको छ ।’ सेनाले घरको नापजोख गर्ने काम गरीरहेको उनले बताईन । कहिले सम्म घर बन्ने हो र कहिले देखी घर बनाउने काम सुरु हुने हो आफुलाई कुनै जानकारी नभएको उनले सुनाईन । घर नभएपछि खेतको गहुबाली, खानेकुरा, लता कपडा सबै टेन्टमै कोचेर राखिएको र त्यसैमा राती उकुस मुकुस गरेर बस्नु परेको उनले जनाइन । उनको परिवारमा ४ जना बालबालिका र २ बृद्धबृद्धासहित ८ जना रहेका छन ।

चर्को घामले दिउसो टेन्टमा बस्नै नसक्ने अवस्था आएको पीडितहरूको भनाई छ । ‘टेन्टले यहाँको मुसलधारे बर्खालाई पनि छेक्न सकेको छैन,’ पीडितहरू भन्छन, ‘प्रचण्ड घामले त टेन्टमा बस्नै नसक्ने भएका छौं ।’

टेन्टमा भएको गर्मी सहन नसकेर बाराको सुवर्ण गाउपालिका ८ हर्दिया प्रसुरामपुरकी निसहारी देवी छिमेकीको बार्दलीमा पुग्ने गरेकी छन । उनी ५ महिनाको छोरी कुसुम र ३ वर्षिय छोरा रोबाकुमार यादवलाई लिएर गर्मी छल्न छिमेकीको बार्दलीमा पुग्ने गरेकी हुन ।
३ छोरी र एक छोरा सहित दिउसो घामबाट बच्न छटपटिएर भौतारिनु परेको उनले गुनासो गरिन् ।

‘१० बजे पछि टेन्टमा एक छिन पनि बस्न नसक्ने अवस्था हुन्छ,’ उनले भनिन, ‘टेन्टमा भएको गर्मीले दिएको पीडा भनी साध्य छैन ।’ उनी जस्तै टेन्टको गर्मी खेप्न नसकेर गाउकै अर्का हावाहुन्डरी पीडित जमिला खातुन पनि सासु र बुहारी सहित रुख नजिक बनाईएको टहरामा पुगेकी थिईन । गर्मीले रिंगटा लागेर लडने अनुभुती टेन्ट भित्र हुने गरेको उनले सुनाईन ।

उनी जस्तै टेन्टको गर्मी खेप्न नसकेर गाउकै अर्का हावाहुन्डरी पीडित जमिला खातुन पनि सासु र बुहारी सहित रुख नजिक बनाईएको टहरामा पुगेकी थिईन । गर्मीले रिंगटा लागेर लडने अनुभुती टेन्ट भित्र हुने गरेको उनले बताईन । ‘१० बजे पछि टेन्टमा पस्ने बित्तिकै फेन्ट भएर लडिन्छ जस्तो लाग्छ ।’ धेरै गाह्रो भएपछि टेन्ट बाहिर बस्न थालेको उनले जानकारी दिईन । हामी मात्र होईनौं । गाउका सबै हावाहुरी पीडितहरू दिनमा टेन्टमा बस्दैनन । उनीहरू पनि हामी जस्तै टहरा, छिमेकीको घारमो भारदलीमा बसेर दिन कटाउने गरेको उनले बताईन ।

टेन्टमा बस्न आफुहरूलाई समस्या भएकोले चाडो भन्दा चाडो घर निर्माण पुरा गर्नुपर्ने माग अर्का पीडित मजिरा खातुनको छ ।

प्रकाशित : वैशाख २४, २०७६ १०:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हावाहुन्डरी पीडित : सेनाले थाल्यो घर निर्माण

एकैसाथ १२ स्थानमा घर निर्माणको शिलान्यास, एउटा सानो परिवारलाई पुग्ने शौचालय, भान्साकोठासहित २ कोठे घर निर्माण हुने 
पवन यादव

पुरैनिया (बारा) — बारा र पर्सामा चैत १७ को विनाशकारी हावाहुरीले पूर्ण क्षति बनाएको एक हजार ४ सय ५३ घर निर्माण कार्य नेपाली सेनाले शनिबारबाट औपचारिक रूपमा शुरु गरेको छ ।

बाराको फेटा गाउँपालिका ६ पुरैनियामा घर निर्माण कार्यको शनिबार शिलान्यास गरिँदै । तस्बिर : पवन/कान्तिपुर 

रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेल सहितका उपप्रधानमन्त्रीहरू, मन्त्रीहरू, प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री समेतले एकै साथ १२ स्थानमा घर निर्माणको शिलान्यास गरेपछि निर्माण कार्य सुरु भएको हो । जनता आवास निर्माण आयोजनामार्फत घरहरूको निर्माण थालिएको हो ।
जिल्लाको पुरैनिया, भलुही भरवलीया, हर्दिया, प्रसुरामपुर, तेलगाई, बेनौली, रमपुरवा, चैनपुर सहित ९ र पर्साको जगरनाथपुर, डकैला बहुअरि र उदयपुरघुर्मीमा गरी १२ ठाउँमा एकैसाथ घर निर्माण कार्य सुरु भएको छ ।

उपप्रधानमन्त्रीद्वय ईश्वर पोखरेल र उपेन्द्र यादव, गृहमन्त्री रामबहादुर थापा, ऊर्जा तथा जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री वर्षमान पुन, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रघुवीर महासेठले शिलान्यास गरेको नेपाली सेनाका प्रवक्ता विज्ञानदेव पाण्डेयले बताए । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री लालबाबु पण्डित, महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री थममाया थापा, सहरी विकास मन्त्री मोहम्मद इस्तियाक राई, खानेपानी मन्त्री विना थापा मगर र भूमि व्यवस्था सहकारी मन्त्री पद्माकुमारी अर्याल लगायतको सहभागिता थियो ।

उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री पोखरेलले तत्काल आवासका लागि घर बनाउन लागे पनि सरकारले एकीकृत बस्तीको योजना ल्याउने जनाए । यस्तै, उपप्रधान तथा स्वास्थ्यमन्त्री यादवले बाराको चैनपुरमा शिलान्यास गरी घर निर्माण कार्यको औपचारिक शुभारम्भ गरे । ऊर्जा तथा जलस्रोत सिँचाइमन्त्री पुनले पर्साको जगरनाथपुर २२ मा घर निर्माणको शिलान्यास गरे ।

घर निर्माणका लागि २ हजारभन्दा बढी सेना फिल्डमा खटिएको सेनाका प्रवक्ता पाण्डेयले बताए । उनका अनुसार एउटा सानो परिवारलाई पुग्ने शौचालय, भान्साकोठा सहित २ कोठे घर निर्माण थालिएको हो । भित्ता सिमेन्टको र छानो जस्ता (ट्रष्ट) को लाग्छ । कुल १४ सय ५३ घर बनाउनु पर्छ ।

जसमध्ये पर्सामा ९१ र बारामा एक हजार ३ सय ६२ घर बन्ने छ । १२ वटा ग्रुप (कलस्टर) मा घर निर्माण कार्य सुरु गरिएको छ । १२ वटै समूहले निर्माण थालेको घरको शिलान्यास शनिबार भएको उनले जनाए । शिलान्यास गर्न मन्त्रीहरू २ वटा हेलिकप्टरमा पुगेका थिए । सेनाका रथी गौरव टण्डनले सेनामाथि वर्षा अगाडी नै घर निर्माण गर्नु पर्ने चुनौती थपिएको बताए ।

यस कार्यमा सेनाले एक्लै भ्याउन नसक्ने भएकोले स्थानीयहरूको सहयोगको खाचो पर्ने र आफूहरूले स्थानीयहरूबाट पनि सहयोग पाउनमा विश्वस्त रहेको बताए । प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत गद्दीले केपी ओली नेतृत्वको सरकारले हुरी पीडितहरूको समस्या बुझी घर निर्माणको जिम्मा सेनालाई दिएको कार्य सराहनीय भएको बताए ।

सार्वजनिक खरिद नियमवालीले झनझटिलो र लामो समय लाग्ने भएको देखेर नै सेनालाई निर्माणको जिम्मा दिइएको कार्य पनि राम्रो र समय सान्दर्भिक रहेको उनको भनाइ थियो । उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री पोखरेल हुरीबाट घरवारविहीन बनेकाहरूलाई साउन दोश्रो साताभित्र नै नया घर निर्माण गर्नु पर्ने भएकोले यसको निर्माण गर्न सरकारले नेपाली सेनालाई जिम्मा दिएको बताए ।

वर्षाअघि नै क्षति भएको घरहरूको पुनर्निर्माण गर्नको लागि ३ चरणमा यसको कार्य अगाडि बढाइने योजना रहेको निर्माण कार्यमा समन्वय गरि रहेका सेनाका चन्दन गणका गणपति कर्णेल पारसविक्रम शाहले जानकारी दिए । पहिलो चरणमा एक महिना भित्रमा सकिने गरि चार सय ८२ वटा घरहरू निर्माण गरिने र त्यसै गरि दोस्रो र तेस्रो चरणमा गरी साउन अन्तिम साता सम्ममा पूर्ण क्षति भएका घरहरूको निर्माण कार्य पुरा गर्ने लक्ष्य लिइएको उनले बताए ।

हुरी पीडितको लागि निर्माण गर्न लागिएको घरमा दुई वटा कोठा एउटा बरन्डा र एउटा बाथ रुम रहेको जनता आवास कार्यदलका सदस्य नेपाली सेनाका इन्जिनियर महेन्द्र सिजापति थापाले बताए । सेनाले जिम्मा पाएको एउटा घरको निर्माण कार्यमा मूल्य अभिबृद्धि करसहित ५ लाख ४५ हजार खर्च हुने उनले जनाए ।

हुरीबाट बाराका ८ वटा स्थानीय तहको विभिन्न गाउँहरूमा गरी पूर्ण रूपले क्षति भएको एक हजार ३ सय ६२ घरहरू पहिलो प्राथमिकतामा राखेर निर्माण कार्य अगाडि बढाइएको सेनाले बतायो ।

प्रकाशित : वैशाख २२, २०७६ १०:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT