अभिभावकले चलाएको विद्यालय

कान्तिपुर संवाददाता

बागलुङ — घरपायक नभएकाले यामबहादुर रोकाले छोराछोरीलाई दैनिक डेढ घण्टा पैदल दूरीको विद्यालयमा लैजाने र ल्याउने गर्थे । बाटोको बीचमा जंगल थियो । अभिभावकका साथ लागेर नगएसम्म बालबालिका विद्यालय पुर्‍याउन कठिन थियो ।

अभिभावकले नभ्याएका दिन छोराछोरीको पढाइछुट्थ्यो । अभिभावकको भेलाले नजिकै विद्यालय खोल्ने निर्णय गर्‍यो ।

Citizen


२०६७ सालमा अभिभावकले खोलेको युनिक आधारभूत विद्यालय हाल नामजस्तै नौलो मानिएको छ । हाल ७ कक्षासम्म पढाइ हुन्छ । काठेखोला गाउँपालिका–३ को उक्त विद्यालय गाउँपालिकाकै स्तरीय अध्यापन गराइने शिक्षालयमा दरिएको छ । ‘विद्यालय सञ्चालन मात्र गरेर नपुग्ने रहेछ । व्यवस्थापन, भवन निर्माण र गुणस्तरीय शिक्षाको चुनौती पनि अभिभावक मिलेरै पूरा गरेका छौं,’ रोकाले भने, ‘हाम्रो आश्यकताले खोलेको भएकाले विद्यालयका सबै गतिविधिमा साथ दिएका छौं ।’ बस्तीमै विद्यालय खुल्दा धेरै बालबालिकालाई सहज मात्रै भएको छैन, यहाँको स्तरीय शिक्षण पद्धतिले अरू बस्तीका बालबालिका पनि तानेको उनले बताए ।

शिक्षण सिकाइको मापन र अनुगमनका लागि सबै आउन सक्ने विद्यालय बनाउन लागिएको प्रधानाध्यापक भीमबहादुर हमालले बताए । ‘अभिभावक जाग्ने र शिक्षकले मेहेनत गर्दा छोटो समयमै सफल भएका छौं,’ उनले भने, ‘नयाँ विद्यालयमा पढाउँदा कसैले पछुतो मान्ने अवस्था आउन दिँदैनौं ।’ एक दरबन्दी र एक राहत शिक्षक पाएको यो विद्यालयमा अभिभावकले चन्दा उठाएर थप ७ जना शिक्षक राखेका छन् ।

संस्थागत विद्यालयले झैं नर्सरी र केजी कक्षा पनि सञ्चालन गरिएको छ । अंग्रेजी माध्यममा पढाइ हुन्छ । कक्षा १ देखि ३ सम्म ग्रेड शिक्षण प्रणालीका लागि थालनी भएको छ । २ हजार २ सय मिटर उचाइमा अवस्थित धम्जादेउरालीको चिसोमा पढ्ने बालबालिकालाई न्यानो कार्पेटमा बसेर पढ्ने व्यवस्थापनको काम सुरु गरिएको हमालले बताए ।

‘विद्यालय खोलेर गुणस्तर दिन थालेपछि बसाइँसराइ पनि रोकिएको छ,’ उनले भने, ‘गाउँको नजिकमा सामुदायिक विद्यालय नहुने बहाना बनाएर सहर पस्नेलाई रोक्न सकिएको छ ।’ केही समयअघिसम्म बसाइँसराइ अत्यधिक भएको धम्जा देउरालीमा अहिले गाउँलेहरू रोकिएका छन् । अन्यक्र विद्यार्थी घट्दै छन्, यहाँ बढ्नेत्रममा छन् । अहिले यहाँ १ सय ५० विद्यार्थी छन् ।

विद्यालयले दिवा छात्रावास पनि बनाएको छ । चन्दा र श्रमदानकै भरमा बनेको यो विद्यालयमा १० कोठा अभिभावकले बनाएका हुन् । विद्यालयले राम्रो प्रगति गरेको देखेर तत्कालीन जिल्ला शिक्षाले चार कोठे भवनका लागि अनुदान दिएको थियो ।

प्याकेटमा पाइने तयारी खानेकुरा प्रयोग नियन्त्रणका लागि विद्यालयमै खाजा र स्वच्छ पानीको व्यवस्थापन गरिएको छ । ‘अभिभावकहरू शिक्षाको गुणस्तर सुधार्न चिन्तित भएकाले हरेक वर्ष सुधारका कार्यक्रम ल्याएका छौं,’ शिक्षक हीरा भण्डारी भन्छिन्, ‘पुस्तकालय, प्रयोगशाला र खेलकुदका सामग्रीसमेत खरिद गरेर प्रयोगमा ल्याइएको छ ।’ विद्यालय नजिकैको ४० रोपनी सार्वजनिक जमिनमा खेल मैदानका लागि अभिभावकले गाउँपालिकासँग योजना मागेका छन् ।

शिक्षा, स्वास्थ्य र सडक पूर्वाधार पुर्‍याउन सकियो भने बसाइँसराइ रोकिने गाउँपालिका अध्यक्ष अमर थापाले बताए । ‘पैदल हिँडेर सदरमुकामबाट एक दिन लाग्ने धम्जा देउरालीमा अहिले दुईवटा मोटरबाटो पुगेका छन् । अझै विकासका योजना लैजाने तयारीमा छौं,’ उनले भने, ‘शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा भयो भने गाउँ छाडेर जानेको लहर थामिन्छ ।’

शिक्षक दरबन्दी मिलान गरेर राम्रो शिक्षण गरेका विद्यालयलाई प्रोत्साहन गर्ने उनले बताए । धम्जामै स्वास्थ्य चौकी पनि सञ्चालनमा छ । झन्डै २ करोड लगानीमा स्वास्थ्यचौकीको नयाँ भवन बन्दैछ । त्यसले गाउँलेलाई उत्साह थपिएको स्थानीय प्रेमस्वरी श्रेष्ठले बताइन् ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:३७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

चामल किन्दा बोरा छुट

कान्तिपुर संवाददाता

गोरखा — सहुलियत दरको चामल खरिद गर्ने उपभोक्ताबाट नेपाल खाद्य संस्थानले लिँदै आएको बोराको मूल्य अब तिर्नु नपर्ने भएको छ । यसअघि ३० केजी चामल खरिद गर्दा संस्थानले बोराको २० रुपैयाँ लिँदै आएको थियो ।

खाद्य संस्थानको गोरखा शाखाको डिपोमा रहेको जापान सरकारले अनुदानमा उपलब्ध गराएको चामल । तस्बिर : हरिराम उप्रेती/कान्तिपुर

खाद्य संस्थान केन्द्रीय कार्यालयले फागुन ५ मा गरेको शुल्क छुट दिने निर्णयको परिपत्र गोरखा शाखामा प्राप्त भएपछि यहाँका माछाखोला र सिर्दिवास डिपोबाट चामल खरिद गर्ने उपभोक्तालाई राहत भएको छ ।

२०३१ सालबाट खाद्य संस्थानले सहुलियत दरमा दुर्गम क्षेत्रका स्थानीयहरूलाई चामल उपलब्ध गराउँदै आएको छ । बोरासहित १४ सय ६० रुपैयाँमा बिक्री मूल्य तोकिएको सिर्दिवास डिपोबाट ३० केजी चामल खरिद गरेका उपभोक्ताले अब १४४० मा एक बोरा चामल खरिद गर्न सक्नेछन् । सोही परिमाणको चामलको १३ सय ७० प्रतिबोरा बिक्री मूल्य तोकिएको माछाखोलामा भने अब १३ सय ५० रुपैयाँमै चामल बिक्री गर्ने संस्थानका शाखा प्रमुख नवीनबस्नेतले बताए ।

‘पत्र प्राप्त भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘यसअघि चामल किन्दा बोराको पैसा पनि एकैचोटी जोडेर लिन्थ्यौं, अब चामलको मात्र लिन्छौं ।’ यसअघि पनि खुद्रा खरिद गर्दा भने बोराको मूल्य तिर्न नपर्ने व्यवस्था मिलाइएको थियो । चामलसँगै बोराको मूल्य तिर्नुपरेको भन्दै उपभोक्ताले असन्तुष्टि जनाउँदै आएका थिए । ‘सहुलियतमा चामल बिक्री गर्ने संस्थानले बोराको पैसा लियो भनेर कम्पलेन पनि बढी नै आउँथ्यो,’ बस्नेतले भने, ‘संस्थानको यो निर्णयले दुर्गमका स्थानीयलाई राम्रै सहुलियत हुन्छ ।’

यहाँको सिर्दिवास र माछाखोला डिपोबाट दुर्गम क्षेत्रका स्थानीयलाई खाद्य संस्थाने सहुलियत दरको चामल उपलब्ध गराउँदै आएको छ । चालु वर्ष सिर्दिवास डिपोमा ढुवानी भएको चामल अपूग भएपछि कोटा थपको प्रस्ताव गरिएको छ । चालु आर्थिक वर्ष सिर्दिवास डिपोका लागि कोटा अनुसार चामल ढुवानी भइसकेको पनि बस्नेतले बताए ।

उत्त डिपोमा दुई हजार क्विन्टल कोटा तोकिएको थियो । ‘सिर्दिवासमा कोटाअनुसार चामल ढुवानी भएर बिक्री जारी छ,’ उनले भने, ‘अहिले ढुवानी भएको चामल अपुग हुने देखियो, जनताको पनि उच्च माग छ, थप दुई हजार क्विन्टल कोटा थपका लागी प्रस्ताव गरेका छौं ।’ गाउँपालिकाको कोटा थपको पत्रसहितको प्रस्ताव शाखाले केन्द्रमा पठाएको छ ।

अबको एक साताभित्रै कोटा थपको निर्णय आउने संस्थानले जनाएको छ । हालसम्म उक्त डिपोमा ढुवानी भएको मध्ये १२७८ क्विन्टल चामल बिक्री भइसकेको छ । सिर्दिवास डिपोबाट सिर्दिवाससहित ल्हो, बिही, प्रोक, छेकम्पार, चुम्चेत र सामागाउँका बासिन्दालाई सहुलियत दरको चामल बिक्री हुँदै आएको छ ।

छेकम्पार र सामागाउँबाट सिर्दिवाससम्म आइपुग्न दुई दिन खर्चनुपर्ने भन्दै स्थानीयहरूले उपल्लो भेगकै पायक पर्ने स्थानमा डिपो राख्न पनि माग गर्दै आएका छन् । स्थानीयको मागको आधारमा पायक पर्ने स्थानमा डिपो थपका लागि प्रस्ताव गरिएको पनि संस्थानले जनाएको छ ।

चालु आर्थिक वर्ष माछाखोला डिपोमा २५ सय क्विन्टल चामल ढुवानी गर्ने लक्ष्य राखेको संस्थानले हालसम्म पाँच सय क्विन्टल मात्र पठाएको छ । गत आर्थिक वर्षको तीन सय ९० क्विन्टल मौज्दात चामल नै यस वर्ष बिक्री भइरहेको छ ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT