कृषिमा २ करोड लगानी

कान्तिपुर संवाददाता

बागलुङ — व्यावसायिक कृषि प्रदवर्द्धनका लागि बडिगाड गाउँपालिकाले ‘अध्यक्ष विशेष कृषि तथा पशुविकास कार्यक्रम’ सञ्चालन गर्ने भएको छ । चालु वर्षभित्रै कार्यान्वयन थालिने ऊक्त कार्यत्रममा २ करोड रुपैयाँ लगानीको तयारी छ । 

बारीमा लगाएको काउली स्याहार्दै बागलुङको कुँडुलेका एक किसान । तस्बिर : प्रकाश बराल/कान्तिपुर

गाउँपालिका स्तरमा बनाइएको कार्यविधिमा सूचीकृतका लागि किसानलाई आहान गरिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीपचन्द्र सुवेदीले बताए । कृषि क्षेत्रमा गरिएको यो लगानी जिल्लाका स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा धेरै हो । छुट्याइएको बजेटमध्ये ५० लाख मल, बीउ र अन्य प्रयोजनका लागि विनियोजित छ ।

Citizen

बाँकी १ करोड ५० लाख ठूलो परिमाणको उत्पादनका लागि व्यावसायिक कृषिमा काम गर्ने किसानका लागि हो । ‘पहिलो चरणमा हामीले ऋणस्वरूप रकम दिन्छौं । क्रमशः उसले गरेको कर्मको आधारमा मूल्यांकन भएपछि अनुदानमा परिणत हुन्छ,’ अधिकृत सुवेदीले भने, ‘किसानलाई काम गरौं भन्ने भावना बढाउने र आर्थिक समृद्धिको बाटोमा हिँडाउने उपाय हो ।’ यसरी ऋण तथा अनुदान पाउनका लागि व्यक्तिगत, सहकारी वा समूहमार्फत आउन सक्ने प्रावधान राखिएको छ ।

कार्यक्रमको ऋण र अनुदान पाउन कम्तीमा शून्य दशमलव ५ हेक्टर जमिनमा कृषि फसल लगाएको हुनुपर्नेछ । त्यस्तै पशुतर्फ कम्तीमा २० भैंसी, २५ गाई, १ सय बाख्रा र ५ सयवटा सम्म कुखुरा पालेको हुनुपर्छ । वडा कार्यालयले प्रारम्भिक अनुगमन गरेको प्रतिवेदनको आधारमा गाउँपालिकाले समेत अनुगमन गरेर वास्तविक ठहरेपछि ऋण दिइन्छ । ‘एक वर्षको उसको उत्पादन हेरेर बजारको खोजी पनि गरिदिने व्यवस्था गर्दैछौं’ गाउँपालिका अध्यक्ष मेयरसिंह पाइजाले भने, ‘वास्तविक किसान अब ऋण, बीउ, मल र अनुदान नपाएर विदेश पलायन हुनु पर्दैन ।’ युवाहरूको चासो बढाउन यो आर्दश नीति लिइएको उनले बताए ।

चालु वर्ष कार्यक्रम ढिला भएकाले आएका सबै किसानको सूचीकृतको काम मात्र सुरु भएको छ । एक महिनाभित्र आइसक्ने सबै किसानको सूची तयार बनाएपछि प्रारम्भिक अनुगमन र मूल्यांकनका आधारमा ‘सर्ट लिस्ट’ गर्ने सुवेदीले बताए । गाउँपालिका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, सम्बन्धित वडा अध्यक्ष, गाउँपालिकाका कृषि तथा पशु हेर्ने प्राविधिकसमेतको मूल्यांकन समितिले ठहर गरेपछि उनीहरूलाई ऋण दिने व्यवस्था हुनेछ ।

एक वा दुई वर्षभित्रको कार्यप्रगतिका आधारमा उक्त ऋण अनुदानमा बदल्ने नीति लिएको सुवेदीले बताए । ‘अनुदान भनेर लैजाँदा कामै नगर्ने प्रवृत्ति हावी हुन्छ, त्यसैले प्रगतिको आधारमा अनुदानमा पुग्छौं’ उनले भने, ‘हामीले दिने अनुदान पाउने किसानले दर्जनौं अन्य युवाले पनि रोजगारी पाउनेछन् ।’ गाउँपालिका पशुपालनका लागि उर्वर क्षेत्र पनि हो । रणसिंकिटेनी, भीमगिठे, सिसाखानी, दर्लिङजस्ता गाउँ पशुपालनका लागि उत्तम मानिएका छन् ।

यहाँका किसानले अहिले पनि ५ सय वटासम्म भेडा पालेर बसेका छन् । उनीहरूलाई रोगको समयमा उपचार, उन्नत जातका नस्ल सुधारजस्ता काममा सहयोग गर्ने पाइजाले बताए । ‘राज्यको कुनै सेवा नपाएर ५ सय भेडा पालेको किसानलाई अनुदान दिएर १ हजार पाल्ने बनायौं भने विदेशबाट ल्याउनु पर्दैन’ पाइजाले भने, ‘किसानै किसान भएको गाउँमा औद्योगिक विकासको खोजी गरियो भने हामी असफल हुन्छौं ।’

एक वर्षमा एक सय युवा विदेश जानबाट रोक्दा गाउँमै कृषि विकास र समृद्धि बढ्न सक्ने उनले बताए । अहिले पनि यहाँका किसानले ताजा तरकारी, च्याउखेती, कुखुरा पालनलागयतका पेसाबाट उत्पादन लिइरहेका छन् । प्लास्टिक टनेलमा खेती गर्ने, मिनिटिलरमार्फत काम गरेका किसानलाई ५० लाख बजेटबाट अनुदान र प्रविधि दिने योजना उनले सुनाए ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७६ १०:२१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

तुर्लुङकोटमा दुराडाँडा महोत्सव

आश गुरुङ

लमजुङ — दुरा जातिको बसोबास रहेकाले यस क्षेत्रको नाम दुराडाँडा रहन गएको हो । दुराडाँडा क्षेत्रअन्तर्गत साबिकको दुराडाँडा, चन्द्रेश्वर, धुसेनी, पुरानकोट, सिन्दुरे र नेटा गाविस पर्छन् । तुर्लुङकोट सिन्दुरेमा पर्छ । तत्कालीन यी गाविसहरू अहिले सुन्दरबजार, बेंसीसहर र मध्यनेपाल नगरपालिकामा पर्छन् ।

लमजुङको सुन्दरबजार नगरपालिका–११ सिन्दुरे तुर्लुङकोटमा आयोजित दुराडाँडा महोत्सव तथा तुर्लुङकोट मेलामा सहभागी हुन आएका स्थानीय ।तस्बिर : आश/कान्तिपुर

उक्त ठाउँको शैक्षिक, सामाजिक, आर्थिक उत्थान एवं पर्यापर्यटन जोगाउन आइतबारदेखि ३ दिने प्रथम दुराडाँडा महोत्सव सुरु भएको छ । हरेक वर्ष चैतेदसैंको मेला लाग्ने तुर्लुङकोटमा पहिलोपटक दुराडाँडा महोत्सवको आयोजना गरिएको हो । स्थानीय कालिका मिलन युवाक्लब, कालिका आमा समूह, दुरागाउँ होमस्टे व्यवस्थापन समिति लगायतले कालिका मन्दिर नजिकैचौरमा विगतदेखि मेलाको आयोजना गर्दै आएको क्लबका कार्यवाहक अध्यक्ष सिजन दुराले बताए ।

दुराडाँडा सेवा समाज काठमाडौं, दुरा सेवा समाज, सुन्दरबजार नगरपालिका–३ (चन्द्रेश्वर), ४ (दुराडाँडा), १० (धुसेनी) र ११ (सिन्दुरे), बेंसीसहर नगरपालिका ४ (पुरानकोट) र मध्यनेपाल नगरपालिकाको १० (नेटा) को संयुक्त आयोजनामा दुराडाँडा महोत्सवको आयोजना गरिएको हो । दुराडाँडा सेवा समाजका अध्यक्ष निर्मल न्यौपानेले सामाजिक, सांस्कृतिक र शैक्षिक क्रान्तिको थालनी भएको मानिने दुराडाँडाको शानलाई जोगाउन र यस क्षेत्रको आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा टेवा पुर्‍याउन महोत्सव आयोजना गरिएको बताए ।

उनका अनुसार दुराडाँडा क्षेत्रका ऐतिहासिक, सामाजिक र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण, सम्बर्द्धन तथा प्रवर्द्धन गर्ने, दुराडाँडावासीबीच विद्यमान सामाजिक एकताको भावनालाई मजबुत बनाउने, ग्रामीण पर्यटन, पर्यापर्यटन, खेल पर्यटनको प्रवर्द्धनको थालनी गरिएको छ । महोत्सवमा यस क्षेत्रको समग्र विकासको लागि स्थानीय कृषक र कृषि फार्मको संलग्नतामा कृषि उपजको प्रदर्शन र प्रवर्द्धन, दुराडाँडामा जन्मेर राष्ट्रको ऐतिहासिक, शैक्षिक, संस्कृति तथा सामाजिक क्षेत्रमासमर्पित युग पुरुषको योगदानबारे चर्चा गरिएको छ ।

महोत्सवका अवसरमा देशभर छरिएर विभिन्न पेसा व्यवसायमा आबद्ध दुराडाँडा क्षेत्रका नेता, विद्वान्, कर्मचारी, भूतपूर्व सैनिक, सामाजिक अभियान्ताले दुराडाँडाको समग्र विकासमा छलफल गरेका छन् । दुरा सेवा समाजका अध्यक्ष गोकुलप्रसाद दुराले महोत्सवमार्फत दुरालगायत यस क्षेत्रका विभिन्न जातजातिको भाषा, संस्कृति एवं स्थानीय लोककला, लोकलय, धार्मिक अनुष्ठानको संरक्षण सम्बर्द्धन एवं प्रवर्द्धन गर्न महोत्सव आयोजना गरिएको हो ।

उनका अनुसार दुरा जातिको धार्मिक, सामाजिक, सांस्कृतिक पक्षबारे गतिविधि र छलफल गरिएको छ । सुन्दरबजार नगरपालिका ११ का अध्यक्ष प्रेमबहादुर दुराका अनुसार स्थानीयले सदियौंदेखि चैतेदसैंको अवसरमा तुर्लुङकोटमा मेला आयोजना गरिँदै आएको छ । तुर्लुङकोट गढीमा रहेको कालिका मन्दिरमा गरिने पूजाअर्चना यहाँको महत्त्वपूर्ण आकर्षण हो ।

नाचगान, छेलो, फुटबललगायतका कार्यक्रमले मेलाको आकर्षण बढाएको छ । ‘यस क्षेत्रको धार्मिक, ऐतिहासिक, पर्यटकीय, सामाजिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वको उजागर गर्न हामीले हरेक वर्ष मेलाको आयोजना गर्दै आएका छौं’ उनले भने, ‘यसपटकबाट महोत्सव पनि सुरु भएको छ । यसले यहाँको पर्यटन प्रवर्द्धनमा टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।’

गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले गण्डकी प्रदेशमा समृद्धिको युग सुरु भएको दाबी गरे । ‘एउटै गोलीले २ वटा चरा मारेझैं संस्कृति बचाउने र होमस्टेबाट आर्थिक समृद्धिको सुरुवात भएको छ’ उनले भने, ‘हामी आफ्नो पाखुरा चलाऊँ । पाखुरा चलाउनेलाई सहयोग गर्न प्रदेश सरकार तयार छ ।’ उनले १ सय ९० गाउँमा होमस्टे सञ्चालन भइसकेको र आफ्नो कार्यावधिसम्म ५ सय गाउँमा होमस्टेको सुरुवात हुने बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७६ १०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT