विद्यार्थी नभएपछि खारेज

प्रकाश बराल

बागलुङ — शिक्षा नियमावलीले ४५ जना विद्यार्थीको अनुपातमा एक शिक्षक दरबन्दीको व्यवस्था गरेको छ । सदरमुकामकै बागलुङ नगरपालिका ६ को सिमस्थित भगवती प्राविमा झण्डै चार वर्षदेखि विद्यार्थी थिएनन् । 

हरेक वर्ष कक्षा १ मा ५ जना विद्यार्थी देखाइए पनि अन्य कक्षा शून्य थियो । कक्षा ४ सम्म चलेको यो विद्यालयमा ३ शिक्षक र १ सहयोगी छन् । नगरपालिकाकै वडा १२ को कृष्ण प्रावि र भैरव प्राविमा केही वर्षदेखि शून्यता छ । वडा १३ को आदर्श प्राविमा ७ विद्यार्थी देखाइए पनि कक्षामा पुग्दा सुनसान हुने गर्थ्यो ।

बागलुङ नगरपालिकाभित्रका ८८ विद्यालयमध्ये दुई दर्जन बढी विद्यालयमा शिक्षक मात्र हाजिर गरेर दिन बिताउने गरेको टिप्पणी भइरहेको थियो । नगरपालिकाले विद्यार्थी र शिक्षक अनुपातको अवस्था अध्ययन गर्न टोली खटायो । उक्त टोलीले वास्तविकता पत्ता लगाएपछि चालु शैक्षिक शत्रदेखि लागू हुने गरी ६विद्यालय खारेजीमा परेका छन् । नगरभिक्रकै ८ विद्यालयलाई घटुवा गरिएको श्रोतव्यत्ति ढकबहादुर पुनले बताए ।

अझै दर्जन बढी विद्यालयमा साह्रै न्यून विद्यार्थी छन् । ९ हजार ३ सय १२ बालबालिका पढ्ने सामुदायिक विद्यालय मध्ये सदरमुकामको विद्यामन्दिर माविमा १ हजार ४६ जना, नारायणस्थानको गणेश माविमा ५ सय ८० र रुद्रे पीपलमा ४ सय ९५ विद्यार्थी छन् । ‘विद्यार्थी शून्य भएका विद्यालयलाई एक वर्षलाई स्थगन गरिएको छ’ पुनले भने, ‘तोकिएका विद्यार्थी संख्या आएको खण्डमा पुनः सञ्चालन गर्न दिने निर्णय भएको छ ।’ अभिभावकको विरोध आउने देखेर उनले खारेज नभई स्थगन मात्र भएको दाबी गरे ।

विद्यालय खारेजीपछिको सम्पत्ति वडा शिक्षा समिति र वडा कार्यालयलाई जिम्मा लगाइएको हो । नगरपालिकाले ती विद्यालयमा कार्यरत शिक्षकलाई वैशाखभर नजिकको विद्यालयमा भर्ना अभियान चलाउन पठाइएको छ । त्यसपछि अनुकूलताका आधारमा पदस्थापन गरिने योजना छ ।

नगरपालिकाको शिक्षा शाखाले दिएको जानकारी अनुसार बागलुङ ६ को भगवती प्रावि, वडा १० को जनता प्रावि, वडा १२ का कोटभैरव प्रावि कृष्ण प्रावि र कालीगण्डकी प्रावि तथा वडा १३ को आदर्श प्रावि खारेजीमा परेका हुन् । त्यस्तै वडा ८ को भैनडाँडा आधारभूत विद्यालयलाई कक्षा ६, ७ र ८ खारेजी गरेर प्रावि बनाइएको छ । त्यस्तै वडा ६ को सदाशिव प्राविको कक्षा ४ र ५ घटुवा भएको छ । ज्योतिपुञ्ज प्रावि र वसुन्धरा प्राविको कक्षा ४ र ५ काटिएको हो ।

त्यस्तै रानीभूमि प्रावि, बराह प्रावि, माछापुच्छ्रे प्राविलगायतमा समेत कक्षा ४ र ५ हटाएको हो । सरस्वती सामुदायिक प्राविको भने कक्षा १ मात्र राखिएको हो । अब ती विद्यालयमा बालविकास केन्द्र मात्र सञ्चालन हुनेछन् । शिक्षा नियमावलीले ४५ जना विद्यार्थीलाई एकजना शिक्षक भने पनि त्यसको १० प्रतिशतमा भए पनि दरबन्दी दिने नीति नगरपालिकाले बनाएको प्रशासकीय अधिकृत युक्तप्रसाद सुवेदीले बताए । १ कक्षादेखि ३ सम्म चलेको विद्यालयमा कम्तीमा १५ जना विद्यार्थी भएमा एकजना दरबन्दी दिएर सञ्चालन अनुमति दिने नीति बनाउँदासमेत ती विद्यालय खारेजीमा परेका हुन् ।

यो अनुपातले कम्तीमा २५ बालबालिका भए प्रावि र ३५ जना भए आधारभूत तहको अनुमति दिने नगरपालिकाले नीति बनाएको हो । भूगोलको कठिनाइले अप्ठ्यारो परेको खण्डमा आवश्यकताको आधारमा दरबन्दी दिएर पढाइ सञ्चालन गर्ने गरी निर्णय भएको सुवेदीले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७६ १०:५७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

धार्मिक पर्यटकीयस्थल जोडिँदै

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — प्रदेश ५ का मुख्य पर्यटकीय गन्तव्य लुम्बिनी, स्वर्गद्वारी, गौमुखी र रेसुंगाको संयुक्त रूपमा प्रवर्द्धन गरिने भएको छ । अहिंसाको मुख्य गन्तव्यका रूपमा रहेका पर्यटकीय स्थलको समानुपातिक विकास नभएसम्म पर्यटन प्रवर्द्धन नहुने र भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा समेत योजना नबन्ने भएकाले एकैसाथ समान खालको विकास र प्रवर्द्धन गर्न लागिएको हो ।

लुम्बिनी, स्वर्गद्वारी, गौमुखी र रेसुंगाको संयुक्त रूपमा प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै गौमुखी पालिका अध्यक्ष विष्णुकुमार गिरी, स्वर्गद्वारी नगर प्रमुख नेत्रबहादुर रोकाया, विकास कोषका उपाध्यक्ष भिक्षु मैत्रेय ।  तस्बिर : गिरुप्रसाद/कान्तिपुर

पत्रकार महासंघ र गौमुखी गाउँपालिकाको सहकार्यमा सोमबार गौमुखी–२ अर्खाको ठूलाचौरमा आयोजना गरेको प्रदेश स्तरीय मिडिया सम्मेलनले यस्तो सामूहिक प्रतिबद्धता जनाएको हो । गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णुकुमार गिरी, रेसुंगा नगरपालिका उपप्रमुख सीता भण्डारी, स्वर्गद्वारी नगरपालिका प्रमुख नेत्रबहादुर रोकाया र लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष भिक्षु मैत्रेयले एक–अर्को केन्द्रलाई जोडदै सामूहिक विकास र प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।

एक–अर्काको विकासमा हातेमालो गर्ने पनि उनीहरूले बताए । चारै स्थान धार्मिक पर्यटकीय स्थल हुन् । कुनैमा पनि बलि दिने चलन छैन । उत्पत्ति र ऐतिहासिकताका हिसाबले एउटै धरातल रहेकाले संयुक्त रूपमा जाँदा राम्रो हुने लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष मैत्रेयले बताए । उनले लुम्बिनी आएका पर्यटक यता पठाउने र यताबाट पर्यटकलाई लुम्बिनीमा पठाइने सहमति भएको बताए ।

विश्व शान्तिका अग्रदूत गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी, स्वामी शशीधरको तपोभूमि रेसुंगा, बालतपस्वी महाप्रभुको तपस्थल स्वर्गद्वारी तपोभूमिको प्रचारप्रचार गरी एक–अर्कासँग जोड्न सके पर्यटकबाटै प्रदेश समृद्ध बनाउन सकिने भिक्षु मैत्रेयले बताए । गौमुखी गाउँपालिकाका अध्यक्ष गिरीले मिडिया सम्मेलनले समान इतिहास रहेका पर्यटकीय गन्तव्यलाई जोड्न सहयोग मिलेको बताए । लुम्बिनी, स्वर्गद्वारी, गौमुखी, रेसुंगा करिडोर बनाउने कुरामा राज्यको ध्यानाकर्षण गराउन पनि सम्मेलनले जोड दिएको छ ।

स्वर्गद्वारी आश्रम मुलुककै एउटा महत्त्वपूर्ण धार्मिक र सांस्कृतिक धरोहर हो । यसको ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक र पर्यटकीय दृष्टिकोणले निकै ठूलो महत्त्व रहेको स्वर्गद्वारी नगरपालिकाका प्रमुख रोकायाले बताए ।

‘यहाँ त्रिकालदर्शी महाप्रभुले विसं १९५२ वैशाख पूर्णिमाका दिनदेखि प्रारम्भ गरेको विश्व शाान्ति र कल्याणका खातिर अखण्ड होमादि महायज्ञ १ सय २५ वर्षयता निरन्तर चलेको छ,’ उनले भने, ‘यसको प्रचारप्रसार लुम्बिनीमा पनि हुनु जरुरी छ ।’ लुम्बिनी आएका पर्यटकलाई स्वर्गद्वारीबाट गौमुखी ल्याएर रेसुंगा हुँदै हिन्दु र बौद्धमार्गीको साझा केन्द्र मुक्तिनाथसम्म पुर्‍याउन सकिने रेसुंगा नगरपालिकाकी उपप्रमुख भण्डारीले बताइन् ।

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७६ १०:५२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT