पेन्सन झिक्न बोकिएर

निसीखोला गाउँपालिका–६ की ८६ वर्षीया तिलजा बुढा छोरीको पिठ्युँमा बोकिएर सदरमुकाम आएकी हुन्
प्रकाश बराल

बागलुङ — श्रीमानका नाउँको पेन्सन बुझ्न निसीखोला गाउँपालिका–६ की ८६ वर्षीया तिलजा बुढा छोरीको पिठ्युँमा बोकिएर सदरमुकाममा आएकी छन् । निसीदेखि सदरमुकाम बागलुङ आइपुग्न उनलाई दुइ दिन लाग्यो । श्रीमान भारतीय सेनामा थिए । उनी दिवंगत भएपनि पेन्सनले बुढालाई ठूलो भर छ ।

तर, उक्त पेन्सन तोकिएको बैंकबाट मात्र लिन पाउने व्यवस्थाले भने उनी हैरान छिन् । सैनिक बोर्डले गत वर्षदेखि पेन्सन बैंकमा पठाउने निर्णय गरेको थियो । यसअघि वर्षको दुई पटक सदरमुकाममा आएर नियमित पेन्सन बुझेकालाई बैंकमा पठाएपछि झनै समस्या परेको गुनासो बढेको छ ।

तोकिएको बैंक नजिकमा नभएपछि सदरमुकाम धाउनुपर्ने बाध्यता एकातर्फ थियो, पेन्सन क्याम्पसमा पुगेर हरेक बर्ष आफू जिवितै भएको प्रमाण र सिफारिस समेत बुझाउनु पर्दा अर्को झण्झट भएको उनले गुनासो गरिन् ।

Citizen


यसअघि सदरमुकामस्थित सैनिक बोर्डमा आएर उनले पट्टा देखाएपछि पेन्सन पाउँथे । बोर्डको कागजात मिलाएपछि मात्र फेरी बैंकमा घण्टौं लाईन बसेर खाता ‘अपडेट’ गर्नुपर्ने झण्झट उनीहरूलाई परेको हो । पेन्सन पाउनका लागि सदरमुकाममा मात्र शाखा भएको एसबिआई र एभरेष्ट बैंक तोकिएको छ ।

हरेक बर्षको एकपटक पेन्सनकर्ता जिउँदै छु भन्ने प्रमाण जुटाउन सैनिक बोर्डमा अनिवार्य आउनुपर्ने व्यवस्थाले सास्ती भोग्नु परेको हरिचौरका ८१ बर्षिय टेकबहादुर खत्रीले गुनासो गरे । बोर्डले भारतीय बैंक सँग कारोवार भएका एसबिआई र एभरेष्ट बैंकमा मात्र खाता खोल्ने सुविधा दिएको छ । नियमित सदरमुकाम आउन साथी चाहिने, सदरमुकाम आउजाउ गर्न हजारौं खर्च हुने समस्याले बुढाबुढी निरास भएका हुन् । बैंकमा आएर सबै रकम एकैपटक झिक्न पनि नपाउने व्यवस्था छ । बोर्डले एक पटकमा एकलाख रुपैयाँ भन्दा धेरै रकम झिक्न नदिएपछि पटक पटक सदरमुकाम धाउन बाध्य भएको बुढाले गुनासो गरिन् ।


एक बर्षदेखि जिल्लाका सबै स्थानीय तहमा बाणिज्य बैंकका शाखा पुगेका छन् । उनीहरूमा पैसा पाउने व्यवस्था नभएपछि उनीहरूले सदरमुकाममै आउन परेको हो । बोर्डले भने पेन्सन बितरणको समयमा धेरै जनशक्ति लागेको, बुढाबुढीको पैसा ठगिने वा चोरिने समस्या हुने गरेकोले बैंकमा खाता खुलाएको बताएको छ ।

केही समय अघि भारतीय सेनाका समाजकल्याण प्रमुख बागलुङ आएर बैंकबाट पेन्सन बितरण घोषणा गरेका थिए । उक्त घोषणापछि पेन्सन खातामा पठाउन थालेको हो । बोर्डमा दर्ता भएर पेन्सन थाप्ने धौलागिरी अञ्चलका ७ हजार भन्दा धेरै छन् । क्षेत्रगत आधारमा बागलुङ, पर्वत र म्याग्दीकालाई १२ दिन सम्म लगाएर पेन्सन वितरण गरिन्थ्यो । यहाँबाट बर्षमा ७० करोड रुपैयाँ बढी रकमको पेन्सन वितरण हुने गरेको छ । पेन्सन क्याम्पस संचालनको बेला बागलुङमा मेला समेत लाग्थ्यो ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ ११:५५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नागरिकता लिनेको भीड

सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि वंशजका आधारमा नागरिकता लिने बढे
कान्तिपुर संवाददाता

सर्लाही — जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा केही दिनयता सेवाग्राहीको चाप बढेको छ  । सर्वोच्च अदालतले जन्मसिद्ध नागरिकता पाएका अभिभावकलाई वंशजका आधारमा नागरिकता दिन सरकारलाई निर्देशन दिएपछि यहाँ सेवा लिनेको भीड देखिएको हो  ।

यसअघि जन्मसिद्ध नागरिकता लिएका अभिभावकका छोराछोरीलाई वंशजका आधारमा दिन गृहले पत्राचार गरे पनि सर्वोच्चले नदिन अन्तरिम आदेश गरेको थियो । अहिले फेरि जन्मसिद्ध नागरिकका छोराछोरीलाई वंशजको नागरिकता दिनुपर्ने सर्वोच्चकै फैसलापछि नागरिकता लिने बढेको हुन् । वर्षौदेखि बसोवास नेपालमै भए पनि जन्मसिद्ध नागरिकका छोराछोरी नागरिकता पाउनबाट वञ्चित थिए ।


नागरिकता नहुुँदा उनीहरूलाई पठनपाठन, स्वदेशमा रोजगारी, वैदेशिक रोजगारी, व्यापार ब्यवसाय, बैंकिङलगायत काम गर्न सकिएको थिएन । नागरिकता पाउन थालेपछि उनीहरू खुसी छन् । ‘जिल्ला प्रशासनबाट जन्मसिद्ध नागरिकता छोराछोरीलाई दिन थालेपछि निकै खुसी छु, म पनि नागरिकता बनाउन आएको हुँ,’ कविलासी नगरपालिका ७ गैरका सरोज साहले भने, ‘अब व्यापार व्यवसाय र स्वदेशी तथा वैदेशिक रोजगारीको बाटो खुलेको छ ।’ साहजस्तै सर्लाहीमा जन्मसिद्धका छोराछोरी वंशज नागरिकता माग गर्दै जिल्ला तथा इलाका प्रशासनमा कागजात पेश गरेका थिए ।

यसैका लागि यहाँ दैनिक सयौंको संख्यामा जिल्ला प्रशासन पुगेपछि प्रशासनले भीड नियन्त्रणका लागि टोकन प्रणाली सुरु गरेको छ । नागरिकता लिनेको भीडका कारण कागजात पेस गरेको २० दिनपछि मात्र पालो आउने गरेको छ । सेवाग्राहीको भीड साविकको भन्दा ५ गुणा बढेपछि प्रशासनले टोकन प्रणाली अपनाएको हो ।प्रमुख जिल्ला अधिकारी द्रोण पोखरेलले सर्वोच्च अदालत र गृह मन्त्रालयको निर्देशनअनुसार जन्मसिद्ध नागरिकको छोराछोरीले नागरिकता पाइरहेको बताए ।

उनले जन्मसिद्ध नागरिकता पाएका बावुआमाका सन्तानले मात्र वंशजका आधारमा नागरिकता पाउने बताए । ‘कागजात पेस गरेपछि वास्तविक नागरिकलाई कानुनले तोकेबमोजिम सेवा लिन कुनै झन्झट छैन, प्रजिअ पोखरेलले भने, ‘निकै भीडभाड बढेकाले काम गर्न सहज होस् भनेर पालो राखिएको हो, कागजात पेश गरेकाले पालोअनुसार नागरिकता लिएर जाने गरेका छन् ।’


बुवाआमाको सक्कल नागरिकता, सक्कल जन्मदर्ता, नाता प्रमाणित, स्थायी बसोबास प्रमाणित र आवश्यक परे प्रहरी सर्जमिनसहितका प्रमाणका आधारमा जन्मसिद्ध नागरिकका सन्तानलाई वंशजको नागरिकता प्रदान गरिएको छ । जिल्ला प्रशासनको तथ्यांकअनुसार जिल्लामा १५ हजार ५ सय ७८ जन्मसिद्धका आधारमा पाएका नागरिक छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ ११:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT