महिनौंदेखि सडक अवरुद्ध

गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — प्यूठान नगरपालिका ४, जुम्री बजारस्थित झिमरुक फाँटतर्फको प्लटिङतर्फ जाने सडक अवरुद्ध गरिएपछि अहिले त्यँहा घडेरी किन्ने र घर बनाउने समस्यामा परेका छन्  । महिनौदेखि सडक रोकिएपछि उनीहरू समस्यामा परेका हुन्  ।

प्यूठान नगरपालिका ४, जुम्री बजारस्थित झिमरुक फाँटतर्फको अवरुद्ध सडक । तस्बिर : गिरुप्रसाद/कान्तिपुर

चौडा सडक देखेर महँमा घडेरी किनेर घर बनाएका ३० बढी परिवार र ५० भन्दा धेरै घडेरी किनेका स्थानीयलाई अचेल मोटरसाइकलसमेत लैजान सक्ने सडक छैन । घर बनाउने निर्माण सामग्री बोकेरै लैजानुपर्ने बाध्यता छ ।


सुरुमा ६ मिटर चौडा सडकसहितको प्लटिङ देखेर १६ हात घडेरी किनेको ऐरावती ४ का गोविन्द पुनले बताए । पुनले घडेरीमा बा“सले बारेर कटेज चलाएका थिए । सडक अवरुद्ध भएपछि अहिले कटेज बन्द गर्नुपरेको उनले गुनासो गरे । ‘प्लटिङमा धेरै लफडा र झगडा रहेछ,’ उनले भने, ‘हिजोआज मोटरसाइकलसमेत लैजाने सडक छैन ।’ गाउँ छोडेर सुविधा खोज्दै महगोमा घडेरी किन्दा नराम्रोसँग फसेको उनले बताए । सडक रोकिएको विषयमा इलाका प्रहरी कार्यालय बिजुवार र प्यूठान नगरपालिकामा गुनासो गर्दा अझै सुनुवाइ नभएको उनले बताए ।


महिनौं सडक अवरुद्ध गर्दा कतैबाट निकास ननिस्केको प्यूठान नगरपालिका ३, विजयनगरकी मीना न्यौपानेले बताइन् । सडकछेउको घडेरी भनेर किनेकामा अहिले निर्माण सामग्री बोकेर ओसार्नु परेको गुनासो गरिन् । गाउँका सोझासाझा जनता ठगिएको विषयमा स्थानीय सरकार र प्रशासन मूकदर्शक बनेको उनको गुनासो छ ।

‘कि त प्लटिङ गर्न नै रोक्नु पर्थ्याे ,’ उनले भनिन्, ‘कि व्यवस्थित गर्न लगाउनु पर्‌यो ।’ महिनौं सडक अवरुद्ध हुँदा स्थानीय सरकारले हेरेर मात्र बसेको उनले बताइन् । ‘यहाँ बनेका घरको नगरपालिकाले कर लिने गरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘तर, समस्या पर्दा समाधानमा पहल लिएको अनुभूति हामीलाई भएन ।’


जग्गा प्लटिङ गर्नेहरूले सर्त अनुसारको रकम नदिएपछि सडक अवरुद्ध गर्नु परेको स्थानीय कालीबहादुर परियारले बताए । ‘१० लाख रुपैयाँ दिने भनेर १४ हात मोहडा सडक खुलाउनका लागि दिएको थिएँ,’ उनले भने, ‘प्लटिङ गरेर घडेरी बिक्र गरिसकेपछि सर्त कार्यान्वयन गरेनन् । त्यसैले सडक रोकेको छु ।’


सडक चौडा पार्दा आफ्नो कच्ची घर नै भत्किने अवस्थामा पुगेको उनले बताए । ‘सर्तअनुसारको रकम नदि“दासम्म सडक खुलाउन दिन्नँ,’ उनले भने, ‘अर्काका नाममा रहेको जग्गालाई बाटो भनेर देखाउने र घडेरी बिक्री गर्नेले समस्याको समाधान खोज्नुपर्छ ।’ मल्लरानी गाउँपालिका–४, खलंगाका दामोदर रिजाल, माधव रिजाललगायत जग्गाधनीसहित तारा रिजाल, दिनेश केसीलगायतले ८ वर्षअअघि यहाँ जग्गा प्लटिङ गरेका थिए ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ११:४८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

स्थानीय तहले बाड्यो जस्ता

कान्तिपुर संवाददाता

पाल्पा — ‍रैनादेवी छहरा ७, बल्ढेङगढीका ७१ वर्षीय मेघनाथ पोखरेलको जस्तापाताले छाएको घरमा बस्ने रहर यस वर्ष पूरा हुने भएको छ  । अघिल्लो वर्ष छनोटमा नपर्दा जस्तापाता पाएनन्  ।

यस वर्ष गाउँपालिकाले वडा कार्यालयमार्फत उनलाई पनि खरका छाना विस्थापन गर्न जस्तापाता दिएको हो ।


‘आफैंले किनेर घरमा खरको छाना हटाएर जस्तापाता लगाउने क्षमता थिएन,’ उनले भने, ‘त्यसैले अहिले मेरो सपना पूरा हुने भएको छ ।’ उनले जीवनमा टिनको छानामुनि बस्ने रहर यस वर्ष पूरा गरेकामा वडा कार्यालयलाई धन्यवाद दिए । खरका छाना विस्थापन गर्दै जस्तापाता लगाउने कार्यक्रमले ग्रामीण भेगका जनतामा ठूलो राहत दिएको छ । स्थानीय चन्द्रबहादुर रायमाझीले जस्तापाता पाउने खबर पाएसँगै खुसी हुँदै लिन आएको बताए । ‘अहिलेसम्म घर छाउन, पानी पर्दा चुहिने समस्याका साथै हावाहुरी आउँदा छाना उडाउने समस्या भोग्दै आएको थिए,’ उनले भने, ‘अब जस्तापाता लगाएपछि यो सबै समस्या हटनेछ ।’


गाउ“पालिकाले गरिब, दलित, अपांग, पिछडिएका समुदायका घरका छानालाई प्राथमिकतामा राखेर जस्तापाता वितरण गरेको छ । सबैका घर जस्तापाता लगाएको टाढैबाट हेर्दा धनी र गरिबको अवस्थासमेत नछुट्टिने गाउँपालिका अध्यक्ष्ँ रामबहादुर कार्कीले बताए । जस्तापाता खरिदका लागि सम्बन्धित व्यक्तिले एक रुपैयाँ खर्च पनि बेहोर्नु पर्दैन । मिस्त्री र काठ भने सम्बन्धित व्यक्तिले नै बेहोर्नुपर्ने हुन्छ । मिस्त्री खर्च र काठपात पनि खरिद गर्न नसक्ने अवस्थाका गरिबलाई गाउँपालिकाले आर्थिक सहयोग गर्दै आएको छ ।

खरका छानोमुक्त अभियानका लागि विपन्न परिवार पहिचान गररे जस्तापाता वितरण गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष कार्कीले बताए । घर निर्माण गरी छाउनका लागि ठिक्क भएपछि मात्रै वडा कार्यालयले जस्तापाता दिने गरेको वडाध्यक्ष देवेन्द्र पुन मगरले बताए । गाउँपालिकाभित्र झण्डै १ हजार ४ सय परिवार खरको छानामुनि बस्थे । गत वर्ष पाँच सय परिवारलाई तीन बन्डलका दरले जस्तापाता वितरण गरिएको छ । यस वर्ष सात सय परिवारले पाउनेछन् । अर्को वर्ष बाँकी सबै परिवारलाई जस्तापाता वितरण गर्ने योजना रहेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत ज्ञानुराम पन्थीले बताए ।


दलित, विपन्न, जनजाति, आर्थिक अवस्था कमजोर भएकालाई गाउँपालिकाले सहयोग गरी जस्तापाता दिएको उनले बताए । गत वर्ष ६० लाख र यस वर्ष एक करोड विनियोजन गरेर काम अघि बढाएको थियो । गाउँपालिकाले आउने वर्षसम्म बा“की सबै परिवारलाई खरको छानोमुक्त गराउने योजना बनाएको छ । रैनादेवीछहरा गाउँपालिकाभित्रका सिद्देश्वर, जुठापौवा, सत्यवती र बल्डेङगढीलगायतका वडामा असार मसान्तसम्म खरका छाना हटाएर जस्तापाता लगाउने कार्यले तीव्रता पाएको उनले बताए ।


खरका छाना भएका बस्ती आगलागीको उच्च जोखिममा समेत रहेकाले खर हटाएर जस्तापाता लगाउन थालिएको गाउँपालिका प्रवक्ता विष्णु पोखरेलले बताए । ‘कोही कसैलाई पनि गाउ“पालिकाले फरक व्यवहार गर्दैन,’ उनले भने, ‘यस वर्ष भएन भने अर्को वर्ष जसरी पनि पाउनेछन् ।’ उनले कतिपय परिवारले यस वर्ष जस्तापाता नपाएको गुनासा गर्न पनि सक्ने तर आगामी दिनमा यसलाई समेटेर लैजाने बताए ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ११:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT