उपभोक्ताको लगानीमा सडक

कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका–६ का स्थानीयले आफ्नै लगानीमा एक किलोमिटर सडक निर्माण गरेका छन् । स्थानीय सरकार र विभिन्न निकायलाई पटकपटक सडक निर्माण गर्न अनुरोध गरिए पनि बेवास्ता भएपछि स्थानीयले आफ्नै लगानी र श्रमदानमा सडक निर्माण गरेका हुन् । 

कुवाखोला हुँदै साउनेडाँडासम्मको एक किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २२ घर परिवारले एक लाख १५ हजार रकम संकलन गरेका थिए । केही रकम अपुग भएपछि स्थानीयले सडक निर्माणका लागि श्रमदानसमेत गरेका हुन् । सडक निर्माणपछि विरामीलाई स्ट्रेचरमा बोकेर अस्पताल पुर्‍याउनुपर्ने बाध्यताको अन्त्य भएको छ ।

सडक निर्माणपछि कृषिजन्य उत्पादनले बजार पाउने र दैनिक उपभोग्य सामग्री ढुवानीमा सजिलो हुने स्थानीयको अपेक्षा छ । सरकारी निकायमा गरिएको पटकपटकको अनुरोधलाई बेवास्ता गरिएपछि उपभोक्ता नै सडक निर्माणमा जुटेको स्थानीय छविलाल नाथले बताए । उनले राजनीतिक पहुँच नहुँदा गाउँ विकासमा पछाडि परेको गुनासो गरे ।

उनले निर्माण गरिएको सडकलाई ६ मिटर चौडा बनाएर बाह्रै महिना गाडी सञ्चालन हुनयोग्य बनाइने जनाए । नगरका अधिकांश गाउँमा सडक सुविधा भए पनि आफूहरू लामो समयदेखि विकासबाट बञ्चित भएको उनको भनाइ छ ।

बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका प्रमुख गोविन्दकुमार पुनले स्थानीयले आफ्नो सडक आफै बनाउनु उदाहरणीय भएको बताए । ‘विकास निर्माणको काममा कसैलाई काखा र पाखा गरिएको छैन,’ उनले भने, ‘नगरमा आउने सिमित बजेटले सबैतिर भ्याउनुपर्ने बाध्यताका कारण गाउँसम्म सडक निर्माण गर्न सकिएको थिएन ।’ उनले उपभोक्ताले निर्माण गरेको सडक स्तरोन्नतिका लागि नगरपालिकाले आवश्यक बजेटको व्यवस्था गर्ने जानकारी दिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:३२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

गिट्टी कुटेर पढाइ खर्च

कान्तिपुर संवाददाता

जाजरकोट — बारेकोट गाउँपालिका–४, मैनास्थित जगत आधारभूत विद्यालयमा कक्षा ६ मा पढ्ने सुनिता बस्नेतको फुर्सदको समय गिट्टी कुटेरै बित्ने गरेको छ । उनी फुर्सद मिलाएर विद्यालय हाताभित्रै गिट्टी कुटछिन् । त्यसैबाट पढाइ खर्चको जोहो हुन्छ ।

बस्नेतजस्तै उक्त विद्यालयमा अध्ययनरत कौशिला बस्नेत, पुष्पा बस्नेत, सुनिता वोहोरा र वीरबहादुर विकलगायतबालबालिका गिट्टी कुटेर पढाइ खर्च जुटाउन बाध्य छन् ।

बालबालिकाले गिट्टी कुटेबापत १ सय २० रुपैयाँ ज्याला पाउने गरेका छन् । बालबालिकाले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार निर्माणका लागि गिट्टी कुटेका हुन् । पढाइ अघिपछि बचेको समयमा गिट्टी कुट्ने काम गर्ने गरेको सुनिताले बताइन् । ‘पढाइ खर्च जुटाउन विद्यालय पोसाकमै गिट्टी कुट्नुपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भनिन्, ‘पढाइका लागि आवश्यक पर्ने किताब, कापी, कलम र विद्यालय ड्रेस गिट्टी कुटेको रकमले व्यहोर्ने गरिरहेका छौं ।’

गरीबीका कारण अन्य साथीहरू विद्यालयको पढाइ छाडेर यार्सागुम्बा खोज्न पाटनतिर गएको उनले बताइन् । उनी मात्र हैन, जाजरकोटका अन्य बालबालिका पनि पढाइ खर्च जुटाउन गिट्टी कुट्ने, ढुंगा बोक्ने, गोठालो लाग्ने, भाँडा माझ्नलगायत जोखिमपूर्ण कार्य गर्न बाध्य छन् ।

गरिबी, विपन्नता र चेतनाको कमीका कारण बालबालिकाले पढाइ छाडेर कडा परिश्रम गर्ने गरेका हुन् । शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण र सुरक्षा खाद्यलगायत विषयलाई नेपालको संविधानले मौलिक हकको रूपमा व्यवस्था गरे पनि विपन्न वर्गका बालबालिका वञ्चित रहेको अधिकारकर्मीको भनाइ छ । स्थानीय देवबहादुर बोहराले राम्रो आर्थिक अवस्था बालबालिका भने सुविधा सम्पन्न विद्यालयमा अध्ययन गरिरहेको बताए । उनका अनुसार विपन्न परिवारका बालबालिकालाई पढाइ खर्च जुटाउन यार्चागुम्बु खोज्न पाटन जानुपर्ने र गिट्टी कुट्नुपर्ने बाध्यता छ ।

जुम्लाको सिमानासँग जोडिएका अन्य ग्रामीण क्षेत्रका बालबालिका साँझ–बिहान विभिन्न काममा व्यस्त हुने गरेका छन् । बोहराले जिल्लामा सयौं बालबालिका जोखिममा रहेको जनाए । ‘बालबालिका पढाइको साटो जोखिमपूर्ण कार्य गरेर जीवन निर्वाह गर्न बाध्य छन्,’ उनले भने, ‘अधिकांश बालबालिका बाबुआमा गुमाउँदा जोखिममा परेको पाइएको छ ।’ कतिपय बालबालिका बाबुआमाको मृत्यु हुँदा र बाबु वा आमाले दोस्रो विवाह गर्दा बिचल्लीमा पर्ने गरेको उनी बताउँछन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT