निर्मला हत्या प्रकरण : अलमलमा अनुसन्धान

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — आधा दर्जन अनुसन्धान टोली । करिब सय जनाको डीएनए परीक्षण । ५ सयभन्दा बढीलाई सोधपुछ । नतिजा शून्य ।  ९ महिनाअघि बलात्कारपछि हत्या गरिएकी बालिका निर्मला पन्तको घटनाको अनुसन्धानबारे प्रहरीलाई सोध्दा सधैं एउटै जवाफ आउँछ, ‘थप अनुसन्धान भइरहेको छ, ठोस प्रगति हुन सकेको छैन ।’ 

अपराधी पत्ता नलाग्दा घटना नै ओझेलमा पर्न थालेको छ । न्यायका लागि आन्दोलनमा होमिएका अधिकारकर्मी र पीडित परिवारसमेत यतिबेला मौन छन् । पछिल्लोपटक अधिकारकर्मीसमेत विभाजित भएका छन् । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको गेटअगाडि लामो समयसम्म चलेको पीडित परिवारको धर्ना पनि स्थगित भएको छ ।

घटना अनुसन्धानमा जिल्ला प्रहरी कार्यालयको टोलीसँगै प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो, अपराध महाशाखा र केन्द्रीय कार्यालयसहितका ४ टोली अहिले पनि खटिएका छन् । डीएनएको नमुना संकलन तथा सोधपुछ चलिरहेको छ । ‘ठोस प्रगति हुन सकेको छैन,’ जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका एसपी दिनेश आचार्यले भने, ‘विभिन्न कोणबाट अनुसन्धान गरिरहेका छौं ।’

प्रहरीले सुरुदेखि नै अनुसन्धान साँघुरिँदै गएको दाबी गर्दै आएको छ तर ठोस प्रमाण हात लाग्न सकेको छैन । घटनाको प्रत्यक्षदर्शी नहुँदा ठोस प्रगति हुन नसकेको प्रहरीले जनाएको छ । ‘अनुसन्धानका लागि सबै प्रविधि र तरिका अपनाइरहेका छौं,’ एसपी आचार्यले भने, ‘अनुसन्धानका लागि वातावरण सहज बन्दै गएको छ ।’ उनका अनुसार स्थानीयले सूचना दिन थालेकाले सहज भएको छ । सुरुमा घटनास्थल वरपरका बासिन्दाले सूचना दिन डराउँदा समस्या भएको थियो ।

पछिल्लो पटक प्रहरीको अनुसन्धान डीएनएमै अल्झिएको देखिन्छ । करिब सय जनाको डीएनए परीक्षण भइसकेको छ । ६/७ जनाको डीएनए परीक्षणको रिपोर्ट आउन बाँकी छ । यति धेरैको डीएनए परीक्षण हुँदा समेत अपराधी पत्ता नलाग्दा निर्मलाको भेजाइनल स्वाबमा भएको डीएनए नै नक्कली हो कि भन्ने आशंका पनि बढेको छ । यही आशंका मेटाउन निर्मलाकी आमा दुर्गादेवीले आफ्नो डीएनए परीक्षण गराएकी थिइन् । उक्त डीएनए भने मिलेको थियो ।

‘अपराधी पत्ता लागाउन डीएनए नै अन्तिम सूत्र होइन, यो त एउटा सहयोगी तथ्य मात्रै हो,’ एसपी आचार्यले भने, ‘हामी अन्य प्रमाण पनि जुटाउने प्रयास गरिरहेका छौं ।’ प्रहरीले सुरुमा डीएनए परीक्षण गरिएका व्यक्तिको नाम सार्वजनिक गरे पनि पछिल्लो पटक भने गोप्य राख्ने गरेको छ । खासगरी निर्मलाको घर वरपर र घटनास्थल आसपासका स्थानीयको बढी मात्रामा डीएनए संकलन गरिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ ।

तत्कालीन डीएसपी कृष्णराज ओझाको सरुवा भएपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरमा नयाँ अनुसन्धान अधिकृत तोकिएको छैन । ओझाका ठाउँमा अहिले डीएसपी ज्ञानबहादुर विष्ट आएका छन् । ‘अनुसन्धान चलिरहेको छ तर खासै प्रगति हुन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘सबै टोलीले काम गरिरहेका छन् ।’

पछिल्लो पटक प्रहरीले अपराधीको स्केच बनाएको कुरा पनि बाहिर आएको थियो तर उक्त कुरा अहिले सेलाएको छ । प्रहरीले स्थानीयकोसूचनाका आधारमा ऊक्त स्केच बनाएको हो । ‘अनेक सिराबाट अनुसन्धान गर्दै जाँदा धेरै व्यत्तिहरू दायरामा आए,’ एसपी आचार्यले भने, ‘फेरि नयाँथपिँदै गए ।’

ढिलो भए पनि एक दिन न्याय पाउने आस बाँकी रहेको निर्मलाकी आमा दुर्गादेवीले बताइन् । ‘सोधपुछका लागि पत्रकार र सुरक्षाकर्मी पटक पटक आउँदा फेरि पुरानै कुराले सताउँछ,’ उनले भनिन्, ‘मुख्य प्रमाण डीएनए बाँकी भएकाले अपराधी पक्ता लाग्नेमा ढुक्क छु ।’

अनुसन्धान त्रममा प्रमाण नष्ट गरेका र यातना कसुरमा मुद्दा लागेका ८ जना तत्कालीन प्रहरीलाई जिल्ला अदालत कञ्चनपुरले धरौटीमा छाड्न आदेश दिएको छ । तत्कालीन एसपी दिल्लीराज विष्टसहित डीएसपीद्वय ज्ञानबहादुर सेठी र अंगुर जीसी, प्रहरी निरीक्षकद्वय जगदीश भट्ट र एकेन्द्र खडका, सइद्वय रामसिंह धामी र हरिसिंह धामी तथा प्रहरी जवान चाँदनी साउदलाई अदालतले धरौटीमा छाडन आदेश दिएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख ७, २०७६ १०:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वास्थ्य बिमाप्रति चासो भएन

कान्तिपुर संवाददाता

बैतडी — स्वास्थ्य बिमा गर्न जिल्लाका बासिन्दा आकर्षित हुन सकेका छैनन् । जिल्लामा हालसम्म ६ हजार ५ सय ७८ जनाले मात्र स्वास्थ्य बिमा गरेका स्वास्थ्य बिमा बोर्ड बैतडीले जनाएको छ । बिमा गर्नेहरूमा ३ हजार ६ सय ४२ पुरुष र २ हजार ९ सय ३६ महिला छन् । 

जिल्लामा सुविधा सम्पन्न अस्पताल र गुणस्तरीय उपचार सेवा उपलब्ध नहुँदा यहाँका बासिन्दाको सरकारी उपचार सेवा पनि आकर्षण देखिन्न । सानो बिरामी हुँदा पनि यहाँका बासिन्दा छिमेकी भारतका बजारमा पुग्छन् । यही कारण उपचारमा लाभ हुने विश्वास नभएकाले स्वास्थ्य बिमामा आकर्षण नभएको स्थानीय राजेन्द्र भट्ट बताउँछन् । ‘उपचार गर्नुपरे भारत धाउनुपर्ने बाध्यता छ, यहाँको स्वास्थ्य बिमाले के गर्नु ?’ अर्का स्थानीय सुदर्शन बोहराले भने । स्वास्थ्य बिमा गरेकाहरूमध्ये पनि नवीकरण गर्नेको संख्यासमेत घट्दै गएको बिमा बोर्डका कर्मचारी बताउँछन् ।

स्थानीयले खासै चासो नदेखाएको बिमा दर्ता अधिकारी जमनसिंह बडालले बताए । बुझेकाहरूले पनि स्वास्थ्य बिमामा ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ । उनले भने, ‘बिमा गर्नेहरूमा पनि सर्वसाधारण मात्रै छन् ।’ सीमानाका नजिक भएकाले उपचारका लागि अधिकांश बिरामीहरू भारतको पिथौरागढ जाने गरेका उनको भनाइ छ । बडालले भने, ‘त्यसैले बिमा गर्न चासो छैन ।’ स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले समेत स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमलाई नसघाएको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘जनप्रतिनिधिहरू, सरकारी कर्मचारीहरूले त स्वास्थ्य बिमा गरेका छैनन्, अरूले के गरुन् ।’

जनप्रतिनिधिहरूले समुदायमा स्वास्थ्य बिमा गर्न गराउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने भए पनि कुनै वास्ता नगरेको बिमाका कर्मचारीहरूको गुनासो छ । दर्ता अधिकारी बडालले भने, ‘उहाँहरू आफैं सकारात्मक देखिनुहुन्न । हामीले त गाउँघरमा स्वास्थ्य बिमासम्बन्धी चेतनामूलक कार्यक्रम गरिरहेका छौं ।’ प्रत्येक वडामा एक जना गरी सबै वडामा दर्ता सहयोगीहरू खटाएका छौं ।’

पाटन नगरपालिकाका प्रमुख केशवबहादुर चन्दले आफूहरू यसको प्रचारप्रसार गरिरहेको बताए । उनले भने, ‘म आफैंले गरेको छु, अरूलाई पनि भनिरहेकै छु ।’ अन्य जनप्रतिनिधिले बिमा गर्न गराउन प्रेरित गरिरहेको उनको दाबी छ । दशरथचन्द नगरपालिकाकी उपप्रमुखमीना चन्दले आफूहरूको बेवास्ता भन्दा पनि यसका फाइदाका बारेका सम्बन्धित निकायले बुझाउन नसकेको जस्तो लागेको बताइन् ।

प्रकाशित : वैशाख ७, २०७६ १०:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्