५ लाख केराका बिरुवा उत्पादन

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — कञ्चनपुरमा यस वर्ष ५ लाख बढी केराका बिरुवा उत्पादन भइरहेका छन्  । विभिन्न ठाउँका कृषकहरूले व्यक्तिगत र सरकारी सहकार्यमा ‘टिस्यु कल्चर’ प्रविधिबाट नर्सरीमा ठूलो परिमाणमा केराका बिरुवा उत्पादन गरिरहेका हुन्  ।

केरा खेतीमै लागेका कृषकहरूले स्थानीय तह र प्रदेश सरकारको आिर्थक सहयोगमा केराका बिरुवा उत्पादन गरेका हुन् । पोली हाउस निर्माण गरेर एकै ठाउँमा १ लाख बढी बिरुवा उत्पादन भइरहेका छन् । ‘यहाँ आवश्यक पर्ने बिरुवा अब हामीले नै उत्पादन गरिरहेका छौं,’ केरा उत्पादन तथा प्रवर्द्धन कृषि सहकारी संस्थाका अध्यक्ष पूर्णसिंह साउदले भने, ‘यहाँको माग धान्ने गरी नै उत्पादन भइरहेको छ ।’

जिल्लाको भीमदत्त नगरपालिका, कृष्णपुर र बेलौरीमा टिस्यु कल्चर प्रविधिबाट ५ ठाउँमा केराका बिरुवा उत्पादन भइरहेको हो । विगतमा कञ्चनपुरमा केरा खेती गर्ने कृषकले कैलालीको टीकापुर र बांकेको कोहलपुरबाट बिरुवा ल्याउनुपर्ने बाध्यता थियो । जिल्लामै आधुनिक प्रविधिबाट बिरुवा उत्पादन हुन थालेपछि अब केरा खेती गर्ने कृषकलाई सहज भएको छ ।

कञ्चनपुरमा ५/६ वर्ष यता मात्रै टिस्यु कल्चर प्रविधिबाट केराको बिरुवा उत्पादन हुन थालेका हो । विगतमा सनोतिनो मात्रामा उत्पादन हुने भएपनि गत वर्षदेखि कृषकहरूले ठुलो परिमाणमा उत्पादन गर्न थालेका हुन् । केरा खेतीतर्फ कृषकहरूको आकर्षण बढै गएपछि बिरुवा उत्पादनमा पनि लगानी बढेको हो । १ लाख केराका बिरुवा उत्पादनका लागि ३० देखि ३५ लाखसम्म खर्च हुने गरेको कृषकहरू बताउँछन् ।

यहांँ खासगरी ‘जी नाइन’ जातको केरा खेती भइरहेको छ । यस वर्षदेखि रातो केराको पनि खेती सुरु गरिएको छ । यसैगरी मालभोग केराका बिरुवा पनि उत्पादन भइरहेको अध्यक्ष साउदले बताए । कृषकहरूले बढीजसो जी नाइन नै रुचाउने गरेका छन् । यस वर्ष रातो केराका बिरुवा पनि उत्पादन गरिने उनले जानकारी दिए । कञ्चनपुरमा परीक्षणका रुपमा रातो केराको पनि खेती सुरु भएको छ ।

कृषि ल्याबमा स्वच्छ केराको जराबाट उत्पादन भएका सूक्ष्म बिरुवा पोली हाउसभित्रको नर्सरीमा पोलिब्यागमा रोपिन्छ । निश्चित तापक्रम, पानी र मलको व्यवस्थापनबाट मात्रै बिरुवा उत्पादन हुन्छ । ‘६ देखि ८ इन्चको बिरुवा हुन एक/डेढ महिना लाग्छ,’ ४ वर्षदेखि केराका बिरुवा उत्पादनमा लागेका बेलौरीका कृषक करमसिंह रानाले भने, ‘जेठ अन्तिमदेखि असार पहिलो हप्ताभित्र रोपिसकिने गरी हामीले बिरुवा उत्पादन गरिरहेका छौं ।’

यस वर्ष उत्पादन हुने बिरुवाले २ सय हेक्टरमा केरा खेती विस्तार हुनेछ । सुदूरपश्चिम प्रदेशको कृषि मन्त्रालयले पनि यस वर्ष २ सय हेक्टर केरा खेती बढाउने योजना ल्याएको छ । जसमध्ये कञ्चनपुरका लागि ४० हेक्टर छुट्याएको छ । कञ्चनपुरमा ५ सय हेक्टरमा केरा खेती गरिँदै आएको छ ।

पुरानो बोटहरू विस्थापित गरेर नयाँ लगाउने तथा नयाँ खेती विस्तार गर्नेहरूका लागि अहिले उत्पादन भइरहेका बिरुवा पर्याप्त हुने कृषि ज्ञान केन्द्र कैलाली कञ्चनपुरका वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत गोकुल बोहराले बताए । उनले मूल बीउ ल्याएर नर्सरीबाटै उत्पादन हुने भएकाले रोग तथा संक्रमणको खतरा पनि कम हुने बताए ।

कृषि ज्ञान केन्द्रले केरा खेती गर्ने कृषकका लागि अनुदान पनि आह्वान गरेको छ । केन्द्रले प्रति बिरुवा ५० प्रतिशत अनुदान दिने बताएको छ । वैशाख तेस्रो सातासम्म निवेदन आएपछि बिरुवा अनुदानमा उपलब्ध गराइने वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत बोहराले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख १७, २०७६ १०:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बृद्ध भत्ता ५ हजार पुग्छ : मन्त्री पोखरेल

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले पनि आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा सामाजिक सुरक्षा भत्ता वृद्धि हुने बताएका छन् । उनले ५ वर्षभित्र ज्येष्ठ नागरिक लगायतको भत्ता ५ हजार पुर्‍याउने गरी आगामी वर्षदेखि नियमित रुपमा वृद्धि गर्दै लैजाने बताए ।

यसअघि प्रधानमन्त्री केपी ओली, नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले पनि वृद्धभत्ता बढ्ने बताइसकेका छन् ।
मन्त्री पोखरलले चुनावताका गरेको प्रतिबद्धताअनुसार वृद्ध भत्ता ५ हजार पुर्‍याउने गरी सरकार अघि बढेको बताए । 'वर्तमान सरकारले ५ वर्षभित्र जेष्ठ नागरिकको भत्ता ५ हजार पुर्‍याउँछ,' आइतबार कञ्चनपुरको वेदकोट नगरपालिकाका चौथो नगरसभा तथा नवनिर्मित कार्यालय भवनको उद्घाटन समारोहमा बोल्दै उनले भने, 'चुनावका बेला गरिएका प्रतिबद्धता र घोषणा पत्रमा उल्लेख भएका कुराहरु हामी पूरा गरेरै छाड्छौं ।'
उनले गत आर्थिक वर्षमा ज्येष्ठ नागरिकहरुको स्वास्थ्य वीमा गरिएकोले भत्ता बढाउन नसकिएको बताए । तर, गाउँमा जाँदा थुप्रैले भत्ता नबढाएको भन्दै ढाँटेको आरोप लगाएको उनले बताए ।

वर्तमान सरकारले एक वर्षमा 'सम्बृद्ध नेपाल र सुखी नेपाली' को नारा अनुसार त्यसका लागि जग हाल्ने काम गरेको मन्त्री पोखरेलले दाबी गरे । 'अब यसको तस्बिर बनाउने काममा लागेका छौं' उनले भने, 'पाँच वर्षभित्र यो नारालाई सार्थक बनाएर छाड्छौं ।' सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा समावेश गरेका सबै कुरा क्रमिक रुपमा अगाडि बढाउँदै लैजाने उनले बताए । उनले कृषि, पर्यटन र उद्योगलाई प्राथमिकतामा राखेर समृद्धिको यात्रा सुरु गरिएको बताए ।

प्रकाशित : वैशाख १५, २०७६ १६:२७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT