वडा कार्यालयको काम होटलबाट

मोहन शाही

डोटी — बडीकेदार गाउँपालिका ४, मान्नाकापडीका गणेश बोहोरालाई विवाह दर्ता गर्नुपर्ने भयो । बोहोरा दम्पती विवाह दर्ताका लागि दुइत्यारमा रहेको शेरबहादुर बोहोराको होटलमा गए । होटलमा उनीजस्तै दर्ता, सिफारिसलगायत विभिन्न सेवा लिन आएकाको घुइँचो थियो । पालो कुरेरै भए पनि दर्ता प्रमाणपत्र लिएर बोहोरा घर फर्किए ।

चिया पसलमा काम गर्दै बडीकेदार गाउँपालिका–४ का जनप्रतिनिधि र कर्मचारी ।तस्बिर : मोहन/कान्तिपुर

होटल सामान्यतः चिया, खाजा, खाना पाइने स्थान हो तर मान्नकापडीमा यतिबेला सिफारिस लिन वडा कार्यालय नगएर होटलमा जानुपर्ने अवस्था छ । ‘मान्नकापडीमा अहिले सेवा लिन पनि होटलमै आउनुपर्ने अवस्था छ,’ स्थानीय रमेश मौनीले भने, ‘बडीकेदार गाउँपालिका ४ स्थित दुइत्यार गाउँका शेरबहादुर बोहोराको होटल कार्यालय जस्तो भएको छ ।’ तर होटलबाटै कार्यालय सञ्चालन गर्नु कर्मचारी र त्यहाँका जनप्रतिनिधिको रहर नभई बाध्यता हो ।

वैशाख २३ मा अज्ञात समूहले वडा कार्यालयमा आगजनी गरेपछि जनप्रतिनिधिहरू होटलबाट सेवा दिन बाध्य भएका हुन् । कार्यालयका महत्त्वपूर्ण कागजातसहित सम्पूर्ण सामग्री जलेर नष्ट भएपछि सर्वपक्षीय भेलाले तत्कालका लागि बोहोराको चिया पसलबाट सेवा सुचारु गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

‘वडा कार्यालय आगजनीबाट ध्वस्त भएपछि सेवा दिन गाह्रो भयो, पछि सबैको सल्लाहअनुसार होटलबाटै सेवा दिँदा फरक नपर्ने सल्लाह भएको हो,’ वडाध्यक्ष वीरेन्द्र कोटकेनीले भने, ‘सेवाप्रवाह गर्न अन्यत्र सार्वजनिक तथा सरकारी कार्यालय नभएकाले तत्कालका लागि त्यो व्यवस्था गरेका हौं ।’ ‘वडा कार्यालय बस्तीभन्दा केही नजिक, एकान्त ठाउँमा थियो,’ स्थानीय चक्र बोहोराले भने, ‘दुइत्यारमा रहेको होटल सबैलाई पायक पर्ने ठाउँ पनि छ ।’

वडा कार्यालयले आफ्ना महत्त्वपूर्ण कागजात लेटरप्याड, छाप, रसिदलगायत सामग्री नजिकै रहेको सामुदायिक अध्ययन केन्द्रको कार्यालयमा राख्ने गरेको वडाध्यक्ष कोटकेनीले बताए । उनले एउटै कोठा भएकाले अध्ययन केन्द्रमा साँझ सामान राखेर बिहान झिक्ने गरेको बताए ।

होटलका अगाडि राखिएका बेन्चमध्ये एउटामा वडाध्यक्ष, वडासचिव र कर्मचारी बस्ने गर्छन् । खाली ठाउँ भए सेवाग्राही पनि बेन्चमा बस्छन् । सेवाग्राही चौरमा । सानो छाप्रामा रहेको होटलले अघिल्तिर जस्तापाताले छाएर ग्राहकलाई बस्ने ठाउँ बनाएको छ । त्यसैको एकछेउमा चिया–खाजा पकाउने गरेको छ ।

कार्यालयको आफ्नै जमिन भए पनि भवन नभएको वडाध्यक्ष कोटकेनीले बताए । उनले यसै आर्थिक वर्षभित्र भवन निर्माणका लागि गाउँपालिकाले टेन्डर गर्न लागेको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २३, २०७६ ०९:०८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

स्थानीय तहका योजना छनोटमा ढिलाइ

मोहन शाही

डोटी — डोटीका अधिकांश स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्षका लागि समयमै योजना छनोट गर्न सकेका छैनन् । बस्तीस्तरबाट वैशाख मसान्तभित्रै छनोट गरिसक्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था भए पनि कतिपय स्थानीय तहले निर्धारित समयमा कामै सुरु नगरेका हुन् ।

दुई आर्थिक वर्षको बजेट तयार गरेको अनुभव भइसके पनि जनप्रतिनिधिहरूमा अझै प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्ने जिम्मेवारी बोध हुन नसकेको देखिएको छ । सर्वसाधारणले स्थानीय तहहरू सुशासनमैत्री हुन नसकेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘जनप्रतिनिधिहरू हामीले जे गर्दा पनि हुन्छ भन्ने मानसिकतामा छन्,’ नागरिक समाजका अगुवा अनन्तबहादुर कठायतले भने, ‘सही समयमा उचित काम नगर्दा हतारमा गरिने योजना छनोट जनताको आवश्यकताभन्दा पनि कार्यकर्तामुखी हुने डर हुन्छ ।’

केही स्थानीय तहले वैशाख मसान्ततिर केही ठाउँबाट बस्तीस्तरको योजना छनोट प्रक्रिया सुरुवात मात्र गरेका छन् । अन्य केहीले भने समयमा काम सुरु नगर्नुका विभिन्न बहाना देखाउन थालेका छन् । कर्मचारी अभाव भएकाले योजना छनोट प्रक्रिया अघि बढाउन नसकेको सायल गाउँपालिकाका अध्यक्ष तेज डुम्रेलले बताए ।

पूर्वीचौकी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दीर्घ बोगटीले प्राविधिक कारणले कार्यपालिकाको बैठक नै बस्न नसकेकाले बस्तीस्तरमा हुने योजना छनोटका लागि आवश्यक तयारी हुन नसकेको जानकारी दिए । बडीकेदार गाउँपालिका योजना छनोट प्रक्रिया छाडेर एकीकृत घुम्ती शिविरमार्फत नागरिकता, मतदाता परिचयपत्र वितरण गर्ने अभियानमा जुटेको छ । बोगटान, केआईसिंह, जोरायल गाउँपालिकाले अझै बस्तीस्तरको योजना छनोटका लागि कार्ययोजना नै बनाएका छैनन् ।

‘फागुनभित्र संघ र चैतभित्र प्रदेशको बजेट सीमा आइसक्नुपर्ने हो तर वैशाख अन्तिममा आयो,’ केआईसिंह गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सिद्धराज शर्माले भने, ‘बजेट सीमा नै ढिलो आउँदा हामीले वडाहरूलाई मार्गदर्शन र बजेट सीमा दिन सकेनौं, जसले गर्दा बस्तीस्तरको योजना छनोटमा ढिलो भएको हो ।’ उनले बस्तीस्तरको योजना छनोट गर्ने चरणमा केही ढिलो भए पनि अन्य योजना तर्जुमा गर्ने चरणहरू समयमै पूरा गर्ने दाबी गरे ।

दिपायल सिलगढी नगरपालिका र शिखर नगरपालिकाले वैशाखको अन्तिमतिरबाट सुरुवात थालेका छन् । ‘हामीले आगामी वर्षका लागि कस्तो नीति तथा कार्यक्रम ल्याउने भनेर विभिन्न दल, बुद्धिजीवी, नागरिक समाजलगायतसँग वैशाख २४ मा छलफल गरिसक्यौं,’ शिखर नगरपालिकाका प्रमुख सीताराम जोशीले भने, ‘छलफलबाट आएको निचोडलाई मार्गदर्शन तयार गरी वडाहरूमा पठाएर बस्तीस्तरको योजना छनोट गर्न वैशाख अन्तिमतिरबाट काम गरिरहेका छौं ।’

गत आर्थिक वर्ष पनि योजना तर्जुमा प्रक्रिया समयमै सुरु गर्न हेलचेक्याइँ गरेका स्थानीय तहहरूले असारको अन्तिम सातामा आएर एकैपटक सभाबाट पारित गरेका थिए । कतिपय स्थानीय तहहरूले त कागजी रूपमा मात्रै प्रक्रिया पुर्‍याएर जनतालाई जानकारी नै नदिई योजना पास गरेका थिए ।

गाउँपालिकाको कार्यालयमा ‘हाकिम’ देखि वडा सचिव सबैको सरुवा अन्यत्र भएपछि जनप्रतिनिधि एक्लैलाई योजना तर्जुमा गर्न र दैनिक सेवाहरू प्रदान गर्न कठिनाइ भएको सायल गाउँपालिकाका अध्यक्ष डुम्रेलले बताए । ‘एकजना नासु मात्र कार्यालयमा हुनुहुन्छ, वडा कार्यालयमा बाँकी रहेका ३ वडा सचिव पनि एकै दिन सरुवा भएर गएपछि झन् समस्या भयो,’ डुम्रेलको दुखेसो थियो, ‘अब कसरी के गर्ने ? कतिबेला के गर्ने ? दोधार परेको छ ।’

पूर्वीचौकी गाउँपालिकामा वडाध्यक्षहरूले कार्यपालिकाको बैठक बस्न दिएका छैनन् । गाउँपालिकाले खरिद गरेका बस तथा अन्य उपकरणहरूलगायतको पारदर्शिता नभएको भन्दै वडाध्यक्षहरूले १९ बुँदे सर्तसहित अध्यक्षलाई माग राखेका छन् । चित्तबुझदो जवाफ नदिएसम्म बैठक अघि नबढ्ने अडान वडाध्यक्षहरूले लिएका छन् । पूर्वीचौकी गाउँपालिका कार्यसमितिमा कांग्रेसको बहुमत छ । गाउँपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्षसहित नेकपाबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधि अल्पमतमा छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १९, २०७६ ०८:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT