पेरिसको शोभा आगलागीले स्वाहा

विश्वप्रसिद्ध नोट्र–डाम गिर्जाघरको भीषण आगो १५ घण्टापछि नियन्त्रणमा, पुनर्निर्माणका लागि करोडौं डलरको प्रतिबद्धता
कान्तिपुर संवाददाता

पेरिस — एजेन्सी विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको फ्रान्सको पेरिसस्थित ८ सय ५० वर्ष पुरानो विश्वप्रसिद्ध गिर्जाघर नोट्र–डाममा लागेको आगो १५ घण्टापछि नियन्त्रणमा लिइएको छ । स्थानीय समयअनुसार सोमबार साँझ साढे ६ बजे लागेको आगो मंगलबार बिहान १० बजे नियन्त्रणमा लिइएको हो । 

फ्रान्सको पेरिसस्थित नोट्र–डाम गिर्जाघरको आगलागी (मुख्य तस्बिर) लाई भावविह्वल भएर हेर्दै एक महिला । तस्बिर : रोयटर्स

आगलागीबाट गिर्जाघरको शिखर र छाना पूर्ण नष्ट भएका छन् । ढुंगाले बनेको मुख्य संरचना भने सुरक्षित रहेको पेरिसका अग्नि नियन्त्रक प्रमुख जाँ क्लाउड ग्यालेटले बताएका छन् । उनले गिर्जाघरको दुई तिहाइ छत नष्ट भएको बताए । पेरिसका उपमेयर इम्यानुअल ग्रेगरका अनुसार आगलागीका कारण गिर्जाघरमा व्यापक क्षति पुगेको छ । त्यहाँ रहेका बहुमुल्य कलाकृति र अन्य सामग्रीलाई बचाउने प्रयास गरिरहेको उनले बताएका छन् ।

गिर्जाघरको भित्री काष्ठकला जलेर ध्वस्त भएको छ भने महत्त्वपूर्ण सम्पदाको रूपमा रहेको गुलाफी झ्यालको अवस्था भने प्रस्ट भइसकेको छैन । आपत्कालीन समूहले गिर्जाघरमा रहेका केही महत्त्वपूर्ण सम्पदालाई सुरक्षित राख्न सफल झएको छ । येशु क्रिस्टले त्रुसमा चढ्नुअघि लगाएको विश्वास गरिएको काँडा भएको मुकुट (क्राउन अफ थ्रोन्स) सुरक्षित राखिएको छ । सम्पदा तथा मुख्य संरचना जोगाउन करिब ४ सय अग्नि नियन्त्रक रातभर जुटेका थिए ।

पेरिसका महान्यायाधिवक्ताले घटनाको अनुसन्धान सुरु गरिसकेको बताएका छन् । अधिकारीका अनुसार यो घटनालाई सम्भावित आतंकवादी घटनासँग पनि जोडेर अनुसन्धान भइरहेको छ ।

हजारौं पेरिसवासी र पर्यटकहरूले गिर्जाघरनजिकको सडकमा बसेर त्रसित मुद्रामा आगलागीको बितण्डा हेरेका थिए । आगोको लप्काले गिर्जाघरको छाना र शिखर ढाल्दा सडकमा उपस्थित मानिसले ‘हे भगवान्’ भन्दै चिच्याएका थिए ।

‘नोत्रे–दम सबै कालखण्डका भयानक युद्ध र बमबारीबाट जोगिएको थियो । हामीले कहिल्यै यसरी आगोमा जलेर नष्ट होला भन्ने सोचेका थिएनौं । म आज अति दु:खित छु र आफूलाई रित्तो अनुभव गरिरहेको छु,’ आगलागीको दृश्य हेरेका स्टेफानी साइगनुरीले भने । इतिहासकारले पनि भवनमा पुगेको क्षतिले दु:खी भएको बताएका छन् । ‘पेरिस आइफेल टावर हो भने फ्रान्स नोत्रे–दम हो । यसले फ्रान्सको समग्र संस्कृति र इतिहासको प्रतिनिधित्व गर्दछ,’ लेखक एवं धार्मिक इतिहासकार बर्नार्ड लेकोप्टेले भने । नोट्र–डामको पुनर्निर्माणका लागि रकम संकलन अभियान सुरु भएको छ । मंगलबार नै कम्तीमा पनि ३ करोड ३९ लाख डलर सहयोग घोषणा भएको छ । फ्रान्सेली अर्बपति फ्रान्सिस हेन्री पिनाल्टले १ करोड १३ लाख डलर सहयोगको घोषणा गरेका छन् भने अर्का अर्बपति बर्नार्ड आर्नोल्ट र उनको एलभीएमएच समूहले २ करोड २६ लाख डलर सहयोग दिने भएका छन् । ‘आर्नोल्ट परिवार र एलभीएमएच समूह यस राष्ट्रिय शोकको घडीमा ऐक्यबद्धता प्रकट गर्न चाहन्छ र फ्रान्सेली सम्पदा तथा एकताको प्रतीकका रूपमा रहेको यस गिर्जाघरको पुनर्निर्माणमा सहयोगका लागि सहभागी भएको छ,’ उक्त समूहले विज्ञप्तिमा भनेको छ । फ्रेन्च च्यारिटी फाउन्डेसन डु प्याट्रिमोनले गिर्जाघरको पुनर्निर्माणका लागि रकम संकलन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय अपिल गरेको छ ।

स्ट्रासवर्गस्थित युरोपेली संसद्मा मंगलबारै बसेको युरोपेली युनियनको बैठकले चर्चको पुनर्निर्माणका लागि सम्पूर्ण युरोपले योगदान दिने निर्णय गरेको छ । युरापेली संसद्का प्रमुख एन्टोनियो ताजानीले सबै ७ सय ५१ सदस्यलाई एक दिनको तलब दिन आहृवान गरेका छन् । यस्तै, भ्याटिकनले पोप फ्रान्सिसले फ्रान्सेली क्याथोलिक्स र पेरिसबासीका लागि प्रार्थना गरेको जनाएको छ । बेलायती महारानी एलिजावेथ द्वितियाले राष्ट्रपति म्याक्रोंलाई पत्र लेख्दै यो अप्ठेरो परिस्थितिमा आफ्नो विचार र प्रार्थना चर्चसँग सम्बन्धित र सम्पूर्ण फ्रान्सेलीसँग रहेको बताएकी छन् । केही समयदेखि गिर्जाघरका ढुंगा चर्कन थालेपछि भत्कन सक्ने आशंकामा जीर्णोद्धार थालिएको थियो । आगलागीको एक कारण पनि जीर्णोद्धार नै भएको आशंका गरिएको छ ।

घटना यसरी भयो
पहिलो पटक स्थानीय समयअनुसार १८.२० बजे नोट्र–डामका सुरक्षा गार्डले आगलागीको पहिलो अलार्म पाएका थिए । तत्काल गिर्जाघर खाली गराएर निरीक्षण गर्दा आगो फेला परेन । दोस्रो पटक १८.४३ बजे अलार्म बज्यो । त्यसपछि आगो देखियो र तत्काल अग्नि नियन्त्रकलाई खबर गरियो । तर आगो तत्काल गिर्जाघरको छतमा पुग्यो र चाँडै फैलियो । आगो मंगलबार बिहान स्थानीय समयअनुसार १० बजे नियन्त्रणमा आएको घोषणा गरियो । आगो निभाउने क्रममा एक अग्नि नियन्त्रक घाइते भएका छन् ।

पुनर्निर्माण गर्ने राष्ट्रपतिको प्रतिबद्धता
फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुअल म्याक्रोंले नोट्र–डाम गिर्जाघर पुनर्निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । उनले मुलुकको आत्माका रूपमा रहेको ऐतिहासिक गिर्जाघरलाई पुनर्निर्माणको प्रतिबद्धता जनाएका हुन् । ‘सम्पूर्ण देशबासीझैं म आज निकै दु:खी छु, हाम्रो एक हिस्सा जलेको देखेर मलाई निकै गार्‍हो भइरहेको छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७६ ०९:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

काठमाडौंमा भारतीय रंग

कान्तिपुर संवाददाता

विपिन श्रीस — एउटै चित्रमा दक्षिण एसियाली नारीको अवस्थिति चित्रण गर्नुपर्दा कस्तो देखिन्छ होला ? भारतीय चित्रकार हेमन्त पाण्डेयले कोरेका चित्रले सिर्जनात्मक जवाफ दिन्छ । राजधानीको ठमेलस्थित मिथिला यें ग्यालरीमा ३२ भारतीय कलाकारसहित उनको चित्र पनि राखिएको छ । चित्रमा पाँचवटा हात र चारवटा शिर देखिन्छ । दुई खुट्टा उभिएको जमिनमा भने एकातिर आगोको लप्का, अर्कोतिर हरिया पात । मंगलबार दिउँसो पाका चित्रकार गेहेन्द्रमान अमात्य यो चित्र देखेपछि टक्क अडिए ।

चित्रकार गेहेन्द्रमान अमात्य 'अन्तर्राष्ट्रिय आर्ट फेस्ट’ अवलोकन गर्दै । तस्बिर : विपिन/कान्तिपुर

‘भारतीय नारी सशक्त छन् भन्ने देखाउँछ यो चित्रले,’ उनले भने, ‘उताको जस्तै नेपाली नारीको मनोदशा पनि यो चित्रको जस्तै पाउन सकिन्छ ।’

पाण्डेयले चुनौतीको आगोबीच पनि आशा बोकेर हिँड्ने नारीको एउटा हातमा सन्तान (मातृवात्सल्य), अर्को हातमा कुची (सिर्जना) मात्रै राखिदिएका छैनन्, बाँकी हातहरूमा बन्दुक र हँसिया पनि थमाइदिएका छन् । नारीहरू सन्तानको स्याहारसुसारमा मात्रै हैन, संघर्षमा पनि उत्तिकै दमदार छन् भन्ने यी प्रतीकहरूमार्फत उनले व्याख्या गर्न खोजेको चित्रकार अमात्यले बताए । प्रदर्शनीमा आठ मुलुकका कलाकारहरूको सिर्जना रहे पनि धेरैजसो चाहिँ भारतीय चित्रकारहरू छन् । नाम दिइएको छ, ‘अन्तर्राष्ट्रिय आर्ट फेस्ट’ । झन्डै पाँच दशकदेखि चित्रकारिता गर्दै आएका भारतीय कलाकार विपिन दावेले बुद्धको पोट्रेट राखेका छन् । नेपाली कलाकार श्यामसुन्दर यादवको मिथिला चित्र देख्न सकिन्छ ।
चिनियाँ चित्रकार रेडन ज्याजोको चित्र निकै रोचक लाग्छ । उनले जात्रैजात्राको सहरको रूपमा चिनिने काठमाडौं सहरप्रतिको आफ्नो प्रभावलाई ‘प्रभाववादी शैली’ मै चित्रमा उतारेका छन् । उनको क्यानभासमा ठमेलको दृश्य देखिन्छ । दृश्यमा कोही लाखे नाच्दै छन्, कोही चाहिँ रथको छतरी घुमाउँदै । बाटोमा हिँड्नेहरू सबै आ–आफ्नै पारामा मग्न देखिन्छन् । आधुनिक शैली चित्र कुनै एक विषयमा मात्रै केन्द्रित छैनन्, ‘धर्म, संस्कृति र प्रकृतिदेखि सौन्दर्य, प्रेम र नारी शक्तिको अभिव्यक्ति’ सबै देख्न सकिन्छ । विशेष गरी भारतको गुजराती संस्कृति लोभलाग्दो ढंगबाट चित्रकारहरूले क्यानभासमा उतारेका छन् ।

‘प्रदर्शनीमा बढीमा दुई वटा मात्र चित्र भनिएको थियो,’ भारतीय चित्रकार दावेले भने, ‘नेपाल बुद्धको देश हो, त्यसैले दुवै बुद्धको चित्र लिएर आएँ ।’ फरक फरक विषय र माध्यममा काम गर्न मन पराउने दावे सोमबार सिन्दुर जात्रा हेर्न भक्तपुर पुगेका थिए । जात्राबाट प्रभावित भएर उनले भारत फर्केपछि सिन्दुरजात्राकै सिरिजमा चित्र बनाउने बताए । चार दशकदेखि चित्रकारिता गर्दै आएका अर्का भारतीय चित्रकार तरुण कोठारीको चाहिँ यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनी हो । प्रदर्शनीमा उनले आमा र सन्तानको प्रेम झल्काउने पोट्रेट र घोडाको चित्र राखेका छन् । अमात्यले अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीले एक अर्को देशको कला बुझ्न र सिक्न सहयोग पुग्ने बताए । प्रदर्शनीमा बुद्ध, गणेश लगायत भगवाना पोट्रेटदेखि प्रभाववादी, क्युविजम र सिम्बोलिजमजस्ता धारका चित्रहरू देख्न सकिन्छ । भारतीय कला संस्था ड्रिम आर्ट वर्ल्डले पाँचदिने प्रदर्शनी गरेको हो । प्रदर्शनी बिहीबारसम्म चल्नेछ ।

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७६ ०९:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्