मोहन शाही

संक्रमित महिलालाई परिवार पाल्नै सकस

कलिलै उमेरमा पूर्वी चौकी गाउँपालिका पोखरीकी धौली कामीले श्रीमान् गुमाइन्  । एचआईभी संक्रमित उनका श्रीमान् बितेको १२ वर्ष भइसक्यो  ।

विपत् उद्धारको अभ्यासमा विद्यार्थी

आदर्श गाउँपालिका मौवास्थित शारदा माविका ७ जना विद्यार्थी एकाएक भुइँमा लडे । रगताम्य भएका उनीहरूको कोलाहल सुरु भयो । केही अभिभावकहरूको रुवाबासी गर्न थाले । लगत्तै ६ जना पहेलो टोपी लगाएका स्वयम्सेवक आइपुगे । घाइतेहरूलाई तत्कालै स्टे«चरमा बोकेर सुरक्षित स्थान पुर्‍याएर । उनीहरूको प्राथमिक उपचार पनि गरे ।

प्रशासनको समन्वयमा सौर्य बत्ती यथावत्

ठेकेदार कम्पनीले दिपायलमा जडान गरेका सौर्य बत्ती यथावत् राख्ने भएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको समन्वयमा आइतबार दिपायल सिलगढी नगरपालिका, डोटी उद्योग वाणिज्य संघ र ठेकेदार कम्पनीबीच छलफलपछि उक्त सहमति भएको हो ।

सामुदायिकका विद्यार्थीको स्वास्थ्य कमजोर

जिल्लाका सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीको स्वास्थ्य अवस्था कमजोर पाइएको छ । उनीहरूमध्ये १८ प्रतिशत कुपोषित छन् । ५० प्रतिशत कुपोषण हुन सक्ने सीमारेखामा भेटिएका छन् । 

मोहन शाहीका लेखहरु :

जब घन्कियो हुड्केली

सायल गाउँपालिकाको हुड्के नृत्य मञ्चमा प्रवेश गर्दा स्थानीय युवाले हो–हल्ला सुरु गरे । हुड्केको सट्टा राष्ट्रिय कलाकारलाई प्रस्तुत गर्न आयोजकलाई दबाब दिए । जब हुड्के कलाकारको टोलीले प्रस्तुति थाले । तिनै युवा शान्त देखिए । झन्डै २० मिनेटसम्म कलाकारहरूले पञ्चेबाजा, नरसिंहा र दमाहा एकै साथ बजाउँदा महोत्सवस्थलमा बेग्लै तरंग फैलियो । युवा हौसिए ।

‘बन्ध्याकरणले कमजोर भइने भ्रम’

डोटीमा महिला मात्रै स्थायी बन्ध्याकरण गर्न अग्रसर हुने गरेका छन् । कतिपय गाउँका पुरुषले बन्ध्याकरण गरेको देखे महिला अचम्म मान्छन् । भाडागाउँका २८ वर्षीय भीम विष्टले मंगलबार परिवार नियोजन संघ डोटीका हरिओम श्रेष्ठलाई भने, ‘सर म पनि स्थायी बन्ध्याकरण गर्छु ।’ स्थायी बन्ध्याकरणका लागि लाइनमा बसेका महिलाहरू भने उनको कुरा सुनेर अचम्म परे ।

हिउँदे वर्षाले सडक अवरुद्ध

लगातारको झरी र हिमपातले डोटीका ग्रामीण सडक हिलाम्मे छन् । सवारीसाधन सहज रूपमा चल्न नसक्दा यात्रु सास्ती खेप्न बाध्य छन् । राजपुर–रानागाउँ–वायल सडक, राजपुर–फलेडी–जमलकट्टे सडक, दिपायल–वासुदेवी–देउरडी सडक र एयरपोर्ट–तिखा–मौवा सडक हिलाम्मे हुँदा सवारीसाधन अलपत्र परेका छन् ।

रोकिएन डोजर चलाउन

सरकारले १ करोडमुनिका योजनामा डोजरको प्रयोग गर्न नपाउने निर्णय गरे पनि यहाँका स्थानीय तहहरूले भने यसको उल्लंघन गरिरहेका छन् । सुदूरपश्चिमका तराई र पहाडका जिल्लामा स्थानीय तहले आफ्ना योजनामा डोजरकै प्रयोग गरिरहेका छन् ।

शिक्षा र स्वास्थ्य : कतै सुध्रँदै, कतै खस्कँदै

कञ्चनपुरमा ३ वटा प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र छन् । सबैमा एक/एक जना मेडिकल अधिकृतको दरबन्दी छ । तर महाकाली नरपालिकामा करारमा बाहेक अन्य २ वटै स्वास्थ्य केन्द्रमा हेल्थ असिस्टेन्ट वा सिनियर अहेवले काम चलाएका छन् । प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा मेडिकल अधिकृत माक्रै होइन अन्य जनशत्तिको अभाव पनि कायमै छ ।