कृषकले पाएनन् भटमासको मूल्य

खगेन्द्र अवस्थी

बैतडी — बैतडीको दोगडाकेदार गाउँपालिका २ का अर्जुनसिंह कुँवर हरेक वर्ष ४/५ क्विन्टल भटमास बेच्छन् । पाँच वर्षयता उनले उत्पादन गरेको भटमासको मूल्य बढेको छैन । ०६८ मा ४८ रुपैयाँ किलोमा बिक्री गरेका कुँवरले ४ वर्षदेखि ५० का दरमा बेच्दै आएका छन् । 

थोक बिक्रेताले मूल्य कम तोक्दा कृषकले भटमासको मूल्य नपाएका हुन । ५/६ वर्षयता ५० रुपैयाँ किलोमा खरिद हुँदै आएको छ । चामल, गहुँलगायत अन्य खाद्यान्न र दालबालीको मूल्य बढे पनि भटमासले मूल्य नपाएको कृषकहरूको गुनासो छ । कात्तिकदेखि पुससम्म भटमास बिक्री हुने सिजन हो । बैतडीका प्राय: सबै गाउँमा उत्पादन हुने भटमास स्थानीय व्यापारीले थोक बिक्रेताले तोकेको मूल्यअनुसार खरिद गर्छन् । पछिल्ला वर्ष सिजनअगावै दलालहरू गाउँ पसेर भटमासको बुकिङ गर्दै आएका छन् । पछि मूल्य झन् घट्ने हल्ला फैलाएर सुरुमै सस्तोमा खरिद गराउने स्थानीय व्यापारीहरू बताउँछन् । ‘बजारमा मूल्य अझै घट्ने हल्ला फैलाउँछन्, भाउ घट्ने डरले हतार गरेर बेच्छौं,’ कुँवरले भने, ‘अन्य दाल किलो सय घटी छैन, धेरै वस्तु बन्ने भटमासको भाउ उस्तै छ ।’

स्थानीय ब्यापारीबाट धनगढीका थोक व्यापारीले खरिद गर्छन् । थोक बिक्रेताले मूल्य कम तोक्दा कृषकबाट सस्तोमा खरिद हुँदै आएको हो । सामान्य किनबेच हुने भटमासको ०५४/५५ यता व्यापार बढेको हो । सुरुका वर्षमा १८/२० रुपैयाँ प्रतिकिलोमा खरिद भएको व्यापारीहरू बताउँछन् । मोटो चामलको मूल्य १६ रुपैयाँ किलो हुँदा भटमास २० रुपैयाँमा बिक्री भएको थियो । सुरुका वर्ष स्थानीय व्यापारीले कृषकलाई चामलसित भटमास साट्दै आएका थिए । ५ वर्षदेखि धनगढीका व्यापारीले एउटै भाउ राखेको स्थानीय व्यापारीले बताए । ‘गत वर्ष ५० मा खरिद गरेर ५२ मा बेचेका थियौं,’ डिलासैनी गाउँपालिका ६ गोकुलेश्वरका व्यापारी नरबहादुर भण्डारीले भने, ‘धनगढीका थोक व्यापारीले तोकेको मूल्यमा बिक्री गर्नुपर्छ ।’

राम्रो उत्पादन र सजिलै बिक्री हुने भएकाले कृषकले भटमासको खेती बढाउँदै आएका छन् । सिँचाइ सुविधा नभएको जग्गामा समेत बर्खामा धान, मकैको सट्टामा भटमास खेती गरिँदै आएको छ । खेती स्याहार्न सजिलो भएकाले रोपाइँ हुने खेतमा समेत भटमास लगाउन थालेपछि मूल्य नपाउँदा मारमा परेको सुर्नया गाउँपालिका ६ का कृषक गणेश अवस्थीले बताए । भटमासबाट तेल, सोयबिन, दूधलगायतका खाद्य वस्तु बनाइन्छ । दाल र अन्य प्रयोजनमा होटल र उपभोक्ताले खरिद गर्छन् । बैतडीकै सुर्नया गाउँपालिका ८ मा एक सहकारीले भटमासको दूध बनाउन सुरु गरेको थियो । दूधले बजार नपाउँदा केही महिनामै उत्पादन बन्द गरेको थियो ।

प्रकाशित : पुस २६, २०७४ ०७:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोसक्याप अधिकारी काठमाडौंमा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नागरिक उड्डयनका नियामक निकायसँग सरोकार राख्ने नेपालसहित दक्षिण एसियाका भारत, बंगलादेश, पाकिस्तान, भुटान, श्रीलंका र मालदिभ्सका उच्च अधिकारी सम्मेलित दक्षिण एसियाली उडान सुरक्षा कार्यक्रम (कोसक्याप) को तीनदिने बैठक मंगलबारदेखि काठमाडौंमा सुरु भएको छ । 

कोसक्याप कमिटीको यो २६ औं बैठक सदस्य मुलुकका तर्फबाट नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले आयोजना गरेको हो । यो साझा संस्थाले बैठकमा यस क्षेत्रको उडान सुरक्षालगायतका विषयमा छलफल गर्ने प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेलले बताए । उनका अनुसार सञ्चालक समितिमा सदस्यका रूपमा रहेका नागरिक उड्डयनका महानिर्देशकहरूले अघिल्लो वर्ष भएका कार्यको समीक्षा गर्नेछ । आगामी वर्षको वार्षिक कार्यक्रम तथा बजेटलाई पनि अनुमोदन गर्नेछ ।

भुटानको पारोमा मुख्यालय रहेको कोसक्यापको यस बैठकमा नागरिक उड्डयनका नियामक निकायका उडान सुरक्षा निरीक्षकहरू तथा वायुसेवा सञ्चालकका उडान सुरक्षासँग सम्बन्धित प्राविधिक जनशक्तिलाई दिइने तालिम, चेतनामूलक कार्यक्रम तथा विभिन्न प्राविधिक सहयोग मिसनमार्फत् उडान सुरक्षा सुपरिवेक्षणबारे छलफल हुनेछ ।

बैठकमा अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ), युरोपियन एभिएसन सेफ्टी एजेन्सी (इआसा), अमेरिकाको फेडरल एभिएसन एडमिनिस्ट्रेसन (एफएए), डीजीएसी फ्रान्स, सीएए यूके, जहाज निर्माता कम्पनी एयरबस तथा बोइङलगायत उड्डयनसँग सम्बन्धित अन्य अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्था पनि सहभागी छन् ।

प्रकाशित : पुस २६, २०७४ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्