चार जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादन दुई वर्षभित्र

६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’ ले आगामी वैशाखमा उत्पादन थाल्ने
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — रसुवा र नुवाकोटमा निर्माणाधीन २ सय २८ मेगावाट क्षमताका चार जलविद्युत् आयोजनाले दुई वर्षभित्रै उत्पादन थाल्ने गरी काम अघि बढाएका छन् । ६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’, १ सय ११ मेगावाटको रसुवागढी, १४ दशमलव ८ मेगावाटको माथिल्लो सान्जेन र ४२ दशमलव ५ मेगावाटको सान्जेन जलविद्युत् आयोजनाको काम धमाधम भइरहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ ।

चारै आयोजना विद्युत् प्राधिकरण र चिलिमे जलविद्युत् कम्पनीको अगुवाइमा निर्माण भइरहेका हुन्। चिलिमे जलविद्युत् कम्पनीको प्रवद्र्धक प्राधिकरण हो।

Yamaha

सरकार, प्राधिकरणको लगानी र चिनियाँ एक्जिम बैंकको ऋणमा बनिरहेको माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’ को निर्माण आगामी वैशाखभित्र सक्ने लक्ष्य छ। आयोजनाले निर्माण गरिहेको त्रिशूली थ्री ‘ए’ –मातातीर्थ २२० केभी प्रसारण लाइनका १ सय ४२ वटा टावरमध्ये अधिकांशको काम भइरहेको छ। ५ वटा टावरको काम स्थानीयको अवरोधका कारण सुरु हुन नसकेको आयोजना प्रमुख फडिन्द्रराज जोशीले बताए।

आयोजनाको सिभिल, विद्युत् गृह, बाँध, सुरुङलगायतका संरचना र इलेक्ट्रोमेकानिकल तथा हाइड्रो मेकानिकलको काम गर्न चाइना गेजुवा ग्रुप अफ कम्पनिज (सीजीजीसी) लाई इन्जिनियरिङ, खरिद र निर्माण (ईपीसी) मोडलमा जिम्मा दिइएको छ।

निर्माणस्थलको पहिचानमा ढिलाइ, विद्युत् गृह भूमिगत बनाउने या सतही बनाउने विवाद, क्षमता बढाउने निर्णय, भूकम्पलगायतका कारणले आयोजनाको निर्माणमा यसअघि ढिलाइ भएको थियो।

ठेकेदार कम्पनीको काम सन्तोषजनक रहेको र तोकिएकको समयअगावै सक्ने गरी काम भइरहेको जोशीले बताए।

रसुवागढी आयोजनाको समग्र निर्माण प्रगति ६० प्रतिशत भएको आयोजनाले जनाएको छ। आयोजनाले २०७६ पुस १५ देखि विद्युत् उत्पादन सुरु गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
आयोजनाको विद्युत् जोड्नका लागि चिलिमे हब–त्रिशूली थ्री ‘बी’ प्रसारण लाइन हबको निर्माण हुनुपर्छ। रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत माधव कोइरालाले प्रसारण लाइन अभावमा विद्युत् खेर जान नदिन सबै सरोकारवाला निकाय गम्भीर बन्नुपर्ने अवस्था रहेको बताए। उनले परामर्शदाता र ठेकेदार कम्पनीलाई विदेशी मुद्रा भुक्तानी गर्दा सटही प्रक्रिया ज्यादै झन्झटिलो रहेकाले यसलाई सहज बनाइदिन आग्रह गरे।

माथिल्लो सान्जेन र सान्जेनको समग्र प्रगति क्रमश: ७० र ६० प्रतिशत रहेको आयोजनाले जनाएको छ। सान्जेन जलविद्युत् कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किरणकुमार श्रेष्ठले मुख्य सिभिल संरचना निर्माणको जिम्मा पाएको ठेकेदार कम्पनी कमजोर रहेकाले काम प्रभावित भइरहेको बताए।

प्रसारण लाइनको निर्माण गर्न सरकारी जग्गा र वन क्षेत्रका रूख काट्न स्वीकृति लिने प्रक्रिया झन्झटिलो रहेको उनले बताए। आयोजनाले विद्युत् गृहबाट चिलिमे हबसम्म १३२ केभीको ७ किलोमिटर प्रसारण लाइन बनाउनुपर्छ। माथिल्लो सान्जेनबाट आगामी वैशाखसम्म विद्युत् उत्पादनको लक्ष्य राखिएको छ।

सान्जेनले भने आगामी १३–१४ महिनाभित्र विद्युत् उत्पादन सुरु गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले निर्माण गर्ने चिलिमे हब–त्रिशूली थ्री ‘बी’ २२० केभी प्रसारण लाइन निर्माण भइसकेपछि उत्पादन सुरु गर्ने आयोजनाको तयारी छ। उक्त प्रसारण लाइन अर्को वर्ष निर्माण भइसक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुन, सचिव अनुपकुमार उपाध्याय, प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङको टोलीले शुक्रबार, शनिबार र आइतबार चारै आयोजनाको स्थलगत निरीक्षण गरेको थियो। मन्त्री पुनले चारै आयोजना प्रमुखहरूलाई आयोजनाको काम सकेसम्म तोकिएको समयभन्दा अघि नै सक्न निर्देशन दिएका थिए।

टोलीले आयोजना, परामर्शदाता, ठेकेदार कम्पनीसँग आयोजना निर्माणमा देखिएका समस्या र समाधानका उपायबारेमा छलफल गरेको थियो। मन्त्री पुनले भूकम्पछि तयार गरिएको नयाँ समय तालिकामा आयोजनाको निर्माण जुनसुकै अवस्थामा पनि सक्न निर्देशन दिए।

‘आयोजना समयमै पूरा गर्न मन्त्रालयबाट गर्नुपर्ने सबै सहयोग हुन्छ,’ मन्त्रीले भने, ‘तालिकाअनुसार नै काम सकाउनुहोला।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : वैशाख १८, २०७५ १६:०३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

सुनकाण्डका २८ आरोपी विरुद्ध बुधबार मुद्दा दर्ता

सुनको प्रसंगमा मौन हुन्छन् प्रहरी
जितेन्द्र साह

विराटनगर — जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरंगले ३३ किलो सुन तस्करी तथा सनम शाक्य हत्या प्रकरणमा २८ जना विरुद्ध बुधबार अदालतमा मुद्दा दर्ता गराउँदै छ । यो काण्डमा हालसम्म पक्राउ भारतीय एवं नेपाली सुन व्यवसायी, नेता, तस्कर र प्रहरीहरुलाई उक्त कार्यालयको थुनुवा कक्षमा राखिएको छ । 

कसुर हेरी उनीहरु विरुद्ध कर्तव्य ज्यान, तस्करी, सम्पत्ति शुद्धिकरण र संगठित अपराधको मुद्दा लगाइने प्रहरीले जनाएको छ। तर, यो विषयमा मुद्दा शाखाका अधिकृतदेखि कार्यालय प्रमुखसम्म खुलेर बोल्न चाँहदैनन्। थुनामा रहेकाको व्यक्तिगत विवरण र पृष्ठभूमि बारे समेत उनीहरु जानकारी दिन मान्दैनन्।
समग्रमा भन्दा उनीहरु ‘सुन’ शब्द नै उच्चारण गर्न चाँहदैनन्। विभिन्न बहाना बनाउँदै पन्छिन खोज्छन्। ‘गृहमन्त्रालयद्वारा गठित उच्च स्तरीय छानविन समितिले यो बारेमा राजधानीमै पत्रकार सम्मेल गर्छ, ’एक अधिकृतले भने,‘विस्तृत जानकारी गृह वा अदालतबाटै लिँदा बेस हुन्छ,उसै पनि कामको चाप छँदैछ, केही बोल्दा विवादमा परियो भने झनै खल्लो हुन्छ।’

उनीहरुलाई एकातिर सरकारी वकिलको कार्यालयमा मुद्दाको मिसिल बुझाउने व्यस्तता छँदैछ। अर्कोतिर एकपछि अर्को गर्दै पूर्व र वहालवाला प्रहरीहरुसमेत यो काण्डमा आरोपी बनेकाले उनीहरु तनावमा देखिएका हुन्।

हिजोअस्तिसम्म साथै काम गरेका सहकर्मीहरुको बयान लिँदा चुनौती र कठिनाइ आउनु स्वभाविककै भएको एक प्रहरी अधिकृतले अनुभव सुनाए।
‘अदालतमा मुद्दा दर्ता नभएसम्म बोल्ने फुर्सद समेत छैन,’मोरंगका प्रहरी प्रमुख उपरीक्षक अरुण बीसीले मंगलबार बिहान कान्तिपुरसँग भने,‘बयान गराएको कागतको पहाड खडा भएको छ।’ कार्यालय परिसरमा भेटिएका उनको मुहारबाटै कामको दबाब प्रष्टै झल्किन्थ्यो।

बिहानदेखि श्रृंखलाबद्ध बैठक एवं छलफलमा व्यस्त उनले भने, ‘हिरासतमा रहेका सबैको मुद्दा बुधबार एकै पटक बुझाउने हो, थप दुई चार दिनसम्म नीकै दौडधुप हुन्छ।’ यो प्रकरणमा पक्राउ र बयानको क्रम सुरु भएदेखि खाने र सुत्ने समय समेत नपाइरहेको उपरीक्षक बीसीले बताए।
आरोपीलाई चलाइनु पर्ने मुद्दाको प्रस्तावसहितको प्रतिवेदन उक्त प्रहरी कार्यालयले सरकारी वकिललाई बुझाइसकेको छ। ‘त्यसमा पुर्नविचार र छलफलपछि प्रत्येक आरोपीमाथिको अभियोगको टुंगो लाग्ने छ,’उनले भने।

गत माघ ९ मा दुबईबाट आएको ३३ किलो सुन त्रिभुवन विमानस्थलबाट सेटि‌ङं मिलाइ पास भएपछि ओसारपसारको क्रममा हराएपछि खोजबिन सुरु भएको थियो। त्यही सुन खोज्ने क्रममा मोरंग उर्लाबारीका सनम शाक्यको १८ साउनमा हत्या भएपछि यो प्रकरण सतहमा आएको थियो।

त्यसलगत्तै तीन आरोपीलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो। १४ फागुनमा काठमाडौंको गौरीघाटबाट हराएका शाक्यको सुन तस्करकै समूहले हत्या गरेको खुल्यो। उनको शव विराटनगरमा एक गाडीभित्र फेला परेको थियो।

२९ फागुनमा उर्लाबारीवासीले शाक्य घटनाको निश्पक्ष छानबीन हुनुपर्ने भन्दै कृष्ण प्रधानको नेतृत्वमा गठन गरेको ५१ सदस्यीय संघर्ष समितिले प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई गुहार्यो।

प्रधानमन्त्रीको निर्देशनमा चैत ३० को मन्त्रिपरिषद् बैठकले संगठित अपराध ऐन,२०७० का दफा १२ अनुसार सहसचिव ईश्वर पौडेलको नेतृत्वमा ९ सदस्यीय विशेष अनुसन्धान टोली गठन गरेपछि यो घटनाले नयाँ मोड लियो।

घटनास्थल झापा, मोरंग र काठमाडौंसम्म छानबीनको घेरा रहेको यो काण्डमा पक्राउ परेकाहरुको संख्या तीन दर्जन पुग्न लागिसकेको छ। स्रोतले भन्यो,‘बयान र मुद्दाको क्रम लामै चल्ला।’

हजारौँ जनशक्ति कार्यरत प्रहरी संगठनमा कार्यरत सबै जना अपराधी वा बदमास त छैनन् तर यो घटनाले उनीहरुको नैतिक एवं सामाजिक रुपले मनोबल गिराएको देखिन्छ। त्यही भएर अन्य विषयवस्तुमा बोलेपनि सुनको प्रसँगमा उनीहरु मौन हुन्छन्। ‘के बोल्ने? बोल्यो कि पोल्योको अवस्था छ,’एक प्रहरी अधिकृतले भने।

प्रकाशित : वैशाख १८, २०७५ १५:५२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT