ढल्केबर सबस्टेसनको स्तरोन्नति

पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन अझैं केही दिन लाग्ने
भारतसँग विद्युत् आयात–निर्यात सहज हुने
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — ढल्केबर सबस्टेसनका दुवै ट्रान्सफर्मर २२० किलोभोल्ट क्षमतामा चार्ज भएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । हालै स्तरोन्नति गरिएको ढल्केबर नेपालमा सबैभन्दा धेरै क्षमताको सबस्टेसन हो । यसअघि यो सबस्टेसन क्षमता १३२ केभीए थियो ।

खिम्ती–ढल्केबर २२० केभी प्रसारण लाइनमा पर्ने मच्छेडाँडीस्थित डबल सर्किट प्रसारण लाइन तानिएको टावर । तस्बिर : ६ीका/कान्तिपुर 

अब मुजफ्फरपुरतर्फ प्राविधिक प्रक्रिया पूरा गरी ढल्केबर–मुजफ्फरपुर प्रसारण लाइनलाई २२० केभीए क्षमतामा सञ्चालन गर्न सकिने प्राधिकरणले जनाएको छ । सबस्टेसन आयोजनाका लागि प्राधिकरणका तर्फबाट आयोजना प्रमुख राधेशरण महतोले दुवै ट्रान्सफर्मर चार्ज भएको जानकारी दिँदै सबस्टेसन पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आउन अझै दुई साता लाग्ने जानकारी दिए । ‘हामीले केही प्रक्रिया पूरा गर्न बाँकी छ, हाम्रातर्फको तयारी पूरा गरी भारतीय पक्षलाई जानकारी दिन्छौं,’ उनले भने, ‘त्यसपछि यो पूरा क्षमतामा सञ्चालनमा आउँछ ।’

ढल्केबर सबस्टेसनमा राखिएको १६० एमभीएका दुई ट्रान्सफर्मरमध्ये एउटा शनिबार र अर्को सोमबार चार्ज गरिएको हो ।

Yamaha

अन्तरदेशीय र आन्तरिक विद्युत् प्रसारणका लागि हब मानिएको ढल्केबर सबस्टेसन लक्ष्यभन्दा करिब तीन वर्ष ढिला गरी निर्माण सम्पन्न भएको हो । यसको स्तरोन्नतिसँगै भारतसँग बढी परिमाणमा विद्युत् आयात–निर्यात गर्न सकिने प्राधिकरणका विद्युत् व्यापार विभागका निर्देशक प्रबल अधिकारीले जानकारी दिए ।

अधिकारीका अनुसार अहिले भारतको मुजफ्फरपुरबाट १३२ केभीए क्षमतामा विद्युत् आयात भइरहेको छ । मुजफ्परस्थित ट्रान्सफर्मरलाई पनि २२० केभीएमा चार्ज गरेपछि भारतसँग २२० किलोभोल्ट क्षमतामा विद्युत् आयात निर्यात गर्त सकिनेछ । भारतीय प्रणालीमा भएको सीमितताले गर्दा अहिले ढल्केबर–मुजफ्फरपुर प्रसारण लाइनबाट २५० देखि २७० मेगावाटसम्म विद्युत् आयात गर्न सकिनेछ ।

ढल्केबर सबस्टेसनका दुवै ट्रान्सफर्मर चार्ज भइसकेको भए पनि प्राविधिक व्यवस्था मिलाउन केही दिन सबस्टेसन बन्द गर्नुपर्ने अधिकारीले जानकारी दिए ।

प्राधिकरणले दुई ट्रान्सफर्मर भाडामा लिएर सबस्टेसनलाई १३२ केभीए क्षमतामा सञ्चालन गरिरहेको थियो । अब भाडामा लिइएका ती ट्रान्सफर्मर आवश्यक नपर्ने अधिकारीले जानकारी दिए ।

प्राधिकरणले अहिले यो प्रसारण लाइनबाट करिब एक सय मेगावाट विद्युत् आयात गरिरहेको छ । यो प्रसारण लाइनबाट १२० मेगावाट विद्युत् आयातका लागि प्राधिकरणले सम्झौता गरेको थियो । अहिले नेपालको आन्तरिक उत्पादन बढेका कारण भारतबाट कम विद्युत् आयात गरिएको हो ।

ढल्केबर सबस्टेसन २२० केभीए क्षमतामा सञ्चालनमा आएपछि भारतबाट सुक्खायाममा थप विद्युत् ल्याउन सहज हुने प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले यो सबस्टेसनलाई भारतसँगको विद्युत् आयात निर्यातका लागि मुख्य हबका रूपमा हेरेको छ ।

‘नेपाल विद्युत् ल्याउने मात्रै नभई यही प्रणालीको प्रयोग गरी वर्षायाममा रन अफ दि रिभर प्लान्टबाट उत्पादन भएको बढी ऊर्जा भारतीय बजारमा पनि पठाउन सकिन्छ,’ अधिकारीले भने ।

दुई वर्षभित्र प्रसारण लाइनलाई ४ सय केभीएमा स्तरोन्नति गर्ने प्राधिकरणको योजना छ । यो प्रसारण लाइन ४ सय केभीएमा स्तरोन्नति भए एक हजार मेगावाटसम्म विद्युत् आदान–प्रदान गर्न सकिनेछ ।

प्राधिकरणले भारतको केन्द्रीय विद्युत् प्राधिकरणसँग दुई देशबीचको इनर्जी बैंकिङका लागि छलफल चलाइरहेको छ । नेपालमा वर्षायाममा बढी हुने विद्युत् भारतलाई दिने र सुक्खायाममा आवश्यक पर्दा नेपाल ल्याउने गरी प्राधिकरणले भारतीय पक्षलाई प्रस्ताव गरेको छ । भारतीय पक्षले इनर्जी बैंकिङको मोडालिटीको मस्यौदा तयार पारिरहेको अधिकारीले जानकारी दिए ।

२०७१ जेठ २९ मा चिनियाँ कम्पनी सीसीपीजीसँग सबस्टेसन निर्माणको सम्झौता भएको हो । सम्झौताअनुसार १५ महिनाभित्र सबस्टेसन निर्माण सक्नुपर्ने भए पनि चिनियाँ ठेकेदारले ढिलाइ गरेपछि प्राधिकरणले अन्तिम समयमा ठेक्का तोडेको थियो ।

निर्माण सम्पन्न गर्ने म्याद पटकपटक नाघेपछि प्राधिकरणले गत असोजमा चिनियाँ कम्पनीसँग ठेक्का सम्झौता तोडी भारतीय कम्पनी टेल्मसलाई दिएको थियो ।

चिनियाँ ठेकेदारले ९० प्रतिशतभन्दा बढी काम गरिसकेको आयोजना भारतीय कम्पनीले ठेक्का लिएको हो ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७५ ०८:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

प्रदेश राजधानीसँग जोडिएन हवाई सम्बन्ध

जयबहादुर रोकाया

हुम्ला — सडक सञ्जालमा नजोडिएका हुम्ला र डोल्पाका बासिन्दालाई प्रदेश राजधानी सुर्खेतसँग हवाई सम्बन्ध नजोडिँदा असुविधा भएको छ । कर्णालीमा उडान भर्ने निजी हवाई कम्पनी र नेपाल वायु सेवा निगमले नेपालगन्जबाट मात्र उडान भर्ने गरेकाले स्थानीयलाई प्रदेश राजधानी आउजाउ गर्न समस्या भएको हो ।

स्थानीयलाई नेपालगन्जसम्म जहाजमा र त्यसपछि सडक मार्गबाट प्रदेश राजधानी जानुपर्ने बाध्यता छ ।

‘काम विशेषले सुर्खेत गएको थिएँ, सर्खेतबाट यात्रु उडान नहुने भन्दै हवाई कम्पनीले टिकट नदिएपछि नेपालगन्ज जानैपर्ने भयो,’ स्थानीय रामचन्द्र बुढाले भने, ‘सुर्खेतदेखि सिमकोटसम्म उडान हुने भए यात्रुलाई धेरै सजिलो हुन्थ्यो ।’ अहिले सुर्खेतबाट जहाजले कार्गो उडान मात्र गर्ने गरेका छन् ।

सीता एयरलाइन्सले सुर्खेतदेखि सिमकोटसम्म सातामा दुई दिन नियमित यात्रु उडान गर्ने घोषणा गरे पनि कार्यान्वयन भएको छैन । सीता एयरको उद्घाटन उडानमार्फत कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीसहितको टोली केही समयअघि हुम्ला पुग्यो । मुख्यमन्त्री शाहीले समेत नियमित उडान गराउने व्यवस्था मिलाइने बताएका थिए । तर, त्यसपछि सीताले अर्को उडान गरेको छैन । यात्रु नपाएर नियमित उडान नभएको एयरलाइन्सले दाबी गरे पनि सुर्खेतबाट टिकट वितरण सुरु नगरेको यात्रुको गुनासो छ ।

सुर्खेतबाट हुम्ला आउन खोजेका स्थानीय पुन्दबहादुर शाहीले एयरलाइन्सले आफूलाई टिकट नदिएको बताए । ‘नेपालगन्जबाट टिकट नपाएपछि सुर्खेतबाट पाइन्छ कि भनेर गएँ,’ उनले भने, ‘तर, एयरलाइन्सले कार्गाे उडान मात्र हुन्छ भनेर टिकट दिएन, तीन दिनको अनुरोधपछि मात्र कार्गो उडानमै सिमकोट पुगें ।’

निजी हवाई कम्पनीमध्ये समिट एयरले पनि सुर्खेतबाट यात्रु उडान गर्ने घोषणा गरेको थियो । समिटको सिमकोटस्थित कार्यालयका स्टेसन म्यानेजर गोविन्द लामाले एक–दुई उडान भए पनि कम्पनीले निरन्तरता नदिएको बताए । उनका अनुसार नेपालगन्ज जाने यात्रु धेरै हुने भएकाले सुर्खेतबाट उडान नगरेको हो ।

यसैबीच चार्टर उडानका नामबाट चर्काे भाडा लिने निजी हवाई कम्पनीले केही समययता सिमकोट आउँदाको भाडा घटाएका छन् ।

सिमकोटबाट फर्कंदाको भाडा भने बढाइएको छ । नेपालगन्जबाट १२ हजारसम्म लिने र सुर्खेतबाट १० हजारभन्दा बढी भाडा असुल्ने निजी हवाई कम्पनीले अहिले नेपालगन्जबाट ७ हजार २ सय र सुर्खेतबाट ५ हजार २ सय भाडा लिने गरेका छन् ।

त्यस्तै सिमकोटदेखि नेपालगन्ज र सुर्खेतका लागि ५ हजार २ सयदेखि ५ हजार ५ सयसम्म दिइने गरेको भाडा बढेको छ । निजी हवाई कम्पनीले अहिले नेपालगन्जका लागि ७ हजार २ सय र सुर्खेतका लागि ५ हजार २ सय भाडा लिने गरेका छन् । फर्कंदाको भाडा बढाएको भन्दै उद्योग वाणिज्य संघले भाडा घटाउन माग गर्दै आन्दोलन गरेको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७५ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT