सधैं दाबेदार

आफ्नै भूमिमा भएको विश्वकप २०१४ को सेमिफाइनलमा ब्राजिललाई जर्मनीले ७–१ ले हराएको थियो । ब्राजिली फुटबल एक खेल हार्दैमा कहाँ मरेको थियो र ? कहाँ मर्न सक्छ र ? विश्वकप २०१८ मा छनोट हुने पहिलो देश बनेको ब्राजिल २१ औं संस्करणको सबभन्दा बलियो टिम हो ।
टिमको कमजोरी भनेको सायद नेयमारले बोकिरहेको चोट हो, तर यो पनि निको भइसकेको जस्तो छ ।
हिमेश वज्राचार्य

काठमाडौँ — फुटबललाई ‘ब्युटिफुल गेम’ भनेर नाम राख्ने अरू कोही होइन, ब्राजिली पेले थिए । उनलाई लाग्थ्यो, फुटबल आफैंमा सुन्दर छ । यो उनको अनुभव हो । फेरि अरूले पनि फुटबललाई ‘ब्युटिफुल गेम’ भन्छन्, किनभने पेलेको ब्राजिलले पस्कने फुटबल पनि त सुन्दर हुने गर्छ । भनिन्छ, युरोपेलीहरू दिमागले फुटबल खेल्छन्, ब्राजिलले मनले ।

ब्राजिलीको फुटबल माया बेजोड छ र यो ठ्याक्कै मनबाट बाहिर आउने गर्छ । फेरि युरोप र ब्राजिली शैलीको फुटबल पनि फरक छ ।


ब्राजिलियनहरू व्यक्तिगत खेल कौशलता देखाउन माहिर हुन्छन् । छोटा–छोटा पास खेल्छन्, अनि गोलका लागि सुन्दर माहोल सिर्जना गर्छन् । यी त भए, ब्राजिली फुटबलबारे साँच्चै केही सुन्दर शब्द । विश्वकप २०१८ हिजो रुसमा सुरु भइसकेको छ । अहिले पूरा विश्वकपमा यसकै चर्चा छ । अनि विश्वकप भनेपछि ब्राजिल कसरी छुट्न सक्छ र ? फुटबलको चर्चा ब्राजिलबिना पनि सम्भव हुन्छ र ? ब्राजिली फुटबलबारे अनौठा न अनौठा किस्सा सुन्न पाइन्छ, पत्याउन नै गाह्रो
हुने खालका ।

Yamaha


भनिन्छ, फुटबल जन्मेको त इंग्ल्यान्डमा हो, तर यसलाई हुर्काउने काम भने ब्राजिलले गर्‍यो । सबैलाई थाहा भएकै तथ्य हो, ब्राजिल नै एक मात्र त्यस्तो देश हो, जसले विश्वकपका सबै संस्करण खेलेको छ । यो गर्विलो प्रदर्शनको कीर्तिमान हो, ब्राजिलको नाममा रहेको । अनि ब्राजिल विश्वकपको सबैभन्दा सफल टिम पनि हो । सबैखाले तथ्यांकले यही भन्छ । उसले पाँचपल्ट विश्वकप जितेको छ । के यसपल्ट ब्राजिलले फेरि विश्वकप जित्न सक्छ त ?


ब्राजिलीले विश्वकपमा ब्राजिललाई नै समर्थन गर्ने त भयो नै, त्यसबाहेक पनि धेरैका लागि विश्वकप हुनुपर्छ, समर्थन गर्ने टिम ब्राजिल नै हुने गर्छ । हाम्रै एसियामा पनि ब्राजिली समर्थक धेरै छन् । अनि नेपालमा पनि । अरू बेला फुटबलमा खासै चासो नराख्ने पनि विश्वकप आउनुपर्छ, ब्राजिली समर्थक हुन्छन् । यस्तो छ, ब्राजिल र उसको फुटबल । फेरि उही प्रश्न के यसपल्ट ब्राजिलले विश्वकप जित्न सक्छ त ? यसको उत्तर ठ्याक्कै यस्तो भने छैन ।


तर निश्चित छ, ब्राजिल विश्वकप २०१८ को उपाधि जित्ने सबैभन्दा बलियो प्रत्याशी हो । धेरै फुटबल पण्डितले पनि यही भनिरहेका छन्, ब्राजिल नै हो, यसपल्ट उपाधि जित्न सक्ने टिम । यसपल्टको विश्वकपको टाइसिट यसो पल्टाउनुपर्छ र समीकरण तयार पार्नुपर्छ, ब्राजिलको सम्भावना निकै जीवन्त देखिन्छ । टाइसिट धेरै हदसम्म ब्राजिलको पक्षमा पनि देखिन्छ । सायद यसपल्ट भाग्य ब्राजिलीको दाहिने छ कि ? यी त भए, सबै सम्भावनाहरू ।


सबैभन्दा पहिले चार वर्ष अगाडिको विश्वकपमा फर्कौं न । त्यति बेला ब्राजिलले आफ्नै भूमिमा विश्वकप आयोजना गरेको थियो । त्यति बेला पनि भनियो, विश्वकप जित्ने ब्राजिल नै हो । टिम सेमिफाइनल पनि पुग्यो, यस्तोमा उपाधि लगभग दुई जित मात्र टाढा थियो । तर उफ, ब्राजिल सेमिफाइनलमा जर्मनीको हातबाट नराम्रोसँग पराजित रह्यो, ७–१ को कल्पनीय स्कोरमा । त्यति बेला सबैले भन्न थालेका थिए, अब केही होइन, ब्राजिलको फुटबलले मृत्यु आत्मसात् गर्‍यो ।


साँच्चै ब्राजिली फुटबलको सय वर्षको इतिहासमा टिमले यति नमीठो हार पहिला कहिले नै बेहोरेको थिएन । धेरैले के पनि अनुमान गरे भने अब ब्राजिली फुटबल कहिले पनि पहिले जस्तो हुने छैन । किन यस्तो भयो भनेर धेरै कारण पनि खोजिए । जतिका मुख, उत्तिकै फरक धारणा अगाडि आए । तर यी आरोप, पीडा अनि दु:ख सेलाउन धेरै समय लागेन । त्यसको दुई वर्षमै दक्षिण अमेरिकी विश्वकप छनोट सुरु भयो र यो सुरुआत थियो, ब्राजिली फुटबलको पुनर्निर्माण ।


अझ भनौं, पुनर्उत्थान । पुनर्उत्थान ? ब्राजिली फुटबल एक खेल हार्दैमा कहाँ मरेको थियो र ? कहाँ मर्न सक्छ र ? विश्वकप २०१८ मा छनोट हुने ब्राजिल पहिलो देश बनेको थियो । उसले छनोटमा साँच्चै गज्जब खेल्यो । त्यसो त छनोटमा ब्राजिल पहिलो खेलमै चिलीसँग २–० ले पराजित रहेको थियो । तर त्यसपछि ब्राजिलले कुनै खेल गुमाएन, लगातार १७ खेलमा । यसमा अर्जेन्टिनामाथि ३–० को जित अनि उरुग्वेलाई उसकै भूमिमा ४–१ ले हराउनु छनोटको केही सम्झनालायक खेल थिए ।


जति बेला पूरा विश्वकपका छनोटमा अरू ठूला टिम भनिनेहरू संघर्ष गरिरहेका थिए, त्यति बेला ब्राजिलले भने आरामले खेलिरहेको थियो किनभने प्रत्येक खेलपछि छनोट उसको एक पाइला नजिक आइरहेको थियो । छनोटयताका अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलमा भने ब्राजिलले प्रभावशाली जित निकालेका छन्, जसमा जर्मनीविरुद्ध १–० जित पनि पर्छ । फेरि एकपल्ट इतिहास पल्टाउने हो भने ब्राजिलले जितेको विश्वकपको सूची बनाउनु ठीक हुन्छ, ब्राजिल सन् १९५८, १९६२, १९७०, १९९४ र २००२ को विजेता हो ।


ब्राजिलले सन् १९५० र १९९८ को विश्वकप फाइनल पनि खेलेको थियो । सन् २०१० को विश्वकपमा खराब प्रदर्शनपछि ब्राजिलले पूर्वखेलाडी डुंगालाई प्रशिक्षकमा नियुक्त गरेको थियो । तर डुंगाले फेरि निराश पारे, ब्राजिली फुटबललाई । २००२ को च्याम्पियन प्रशिक्षक लुई फिलिप स्कोरलरीले फेरि २०१४ मा टिम सम्हाले । तर उनको टिमविरुद्ध सात गोल गरे जर्मनीले ब्राजिलमा भूकम्प नै ल्याइदिएको थियो । त्यसपछि आए, प्रशिक्षकमा लियोनार्डो बाची । सायद धेरैले उनलाई यो नामले चिन्दैनन् । उनलाई खासमा चिनिने ‘टीटी’ उपनामले हो । यो त हाम्रो उच्चारण भयो । पोर्चुगाली भाषामा यसको खास उच्चारण भने ‘चिची’ हुन्छ ।


उनी ब्राजिली टिममा के आए, टिममा फेरि ज्यान फर्केको थियो । यी चिची ब्राजिलमै जन्मे हुर्केका फुटबल व्यक्तित्व हुन् । उनीमाथि कुनै पनि बेला कुनै पनि अर्थमा युरोपेली फुटबलको प्रभाव परेको छैन, बरु उनी दक्षिण अमेरिकी शैलीको फुटबलमै भिजेका प्रखर प्रशिक्षक हुन् । उनले टिम सम्हालेयता ब्राजिलले लगातार सात खेल जितेको थियो, छनोटका । उनी ४–१–४–१ को शैलीमा फुटबल खेलाउन रुचाउँछन् । यो शैलीको विशेषता हो, आक्रामक फुटबल र त्यसलाई सुहाउँदा आकर्षक छोटा–छोटा पास ।


ब्राजिली मिडियालाई पनि यो शैली खुबै मन पर्छ, त्यसैले मिडियाले पछिल्लो समय टिम, खेलाडी र प्रशिक्षकको लगातार प्रशंसा गरिरहेको छ । चिची आवश्यकताअनुसार शैली परिवर्तन गर्न पनि माहिर छन् । र, यो शैली हो, ४–३–३ को । अहिलेको ब्राजिली टिमको शक्ति के हो त ? यसको पहिलो उत्तर हो, टिममा नयाँ र पुराना खेलाडीको राम्रो मिश्रण छ । यो भनेको जोस र अनुभवको मिलन हो । नेयमारदेखि जेसस, कोउटिन्हो, विलियन जस्ता खेलाडीमा कमजोरीभन्दा सबलता नै बढी छ ।


ब्राजिली टिमको मुख्य जिम्मेवारीमा त नेयमार नै हुनेछ । ग्याब्रिएल जेसस त चिचीका प्रिय खेलाडी हुन्, टिममा उनको पनि बलियो उपस्थिति हुनेछ । पउलिन्होलाई मुख्य खेलाडीको सूचीमा थपे हुन्छ । चिचेको नेतृत्वमा उनले पनि राम्रो गरिरहेका छन् । टिमको कमजोरी भनेको सायद नेयमारले बोकिरहेको चोट हो, तर यो पनि निको भइसकेको जस्तो छ । अन्त्यमा, फेरि एकपल्ट के भने ब्राजिल उपाधिको बलियो दाबेदार छ किनभने उससँग टिम छ, खेलाडी छ, लय छ । अनि त्यसलाई सुहाउने भाग्य पनि ।

himesh36@gmail.com

प्रकाशित : असार १, २०७५ ११:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

युरोपको ‘रियल’ राजा

खेल
सबैलाई थाहा छ, च्याम्पियन्स लिग फाइनलको स्कोर ३–१ थियो । सायद वास्तविक स्कोर १–१ भन्ने कि ? लिभरपुलले खाएको दुई गोल त उसले रियलका लागि दिएको ‘चन्दा’ नै थियो ।
हिमेश वज्राचार्य

काठमाडौँ — विश्वकप फुटबल सुरु हुन केही दिन मात्र बाँकी छँदा अहिले सबै त्यसैबारे मात्र चर्चा गर्न रुचाउँछन् । तर फुटबलमा एउटा विषय अझै बाँकी छ, विश्वकपभन्दा बाहेकको । त्यो अरू केही होइन, रियल म्याड्रिडकै बारे हो, उसले जितेको युरोपेली च्याम्पियन्स लिगसम्बन्धी । रियलले साँच्चै फेरि एकपल्ट युरोपेली च्याम्पियन्स लिग जितेको छ ।

त्यो पनि १३ औं पल्टको कीर्तिमानसहित । त्यति मात्र होइन, रियलले युरोपेली क्लब फुटबलको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता जितेको पनि यो लगातार तेस्रोपल्ट हो ।

खेलको भाषामा भन्दा उपाधिमाथि ‘ह्याट्रिक’ । फाइनलमा रियलको प्रतिद्वन्द्वी थियो, लिभरपुल । विश्व फुटबलमा निकै थोरै यस्ता क्लब छन्, जुन धेरैका लागि दोस्रो रोजाइको मन पर्ने क्लब हुन्छ । लिभरपुल पनि एउटा यस्तै टिम हो, आफूलाई मन परेको खास क्लब छाडेर यसले जिते हुन्छ भन्ने मनमा हुने टिम । लिभरपुल समर्थकलाई त यो मनको भित्रै रहेको क्लब भइहाल्यो । उनीहरू सबैलाई लागेको थियो होला, यसपल्ट लिभरपुलले नै जिते बेस हुने थियो ।

यो त भयो भावनात्मक कुरा । तर होइन, आफूलाई मन पर्ने क्लब एक ठाउँमा छाडेर, त्यो दिनको फाइनल कसले जित्नेछ भनेर सोध्दा त्यसको उत्तर रियल नै थियो । रियलका समर्थकले त यस्तो उत्तर दिने नै भए । युरोपेली च्याम्पियन्स लिग र रियल दुवैको इतिहासका आधारमा टिकेर भन्ने हो भने त्यो दिन रियलले जित्ने सम्भावना बढी थियो । आखिरमा त्यसो भयो नै । सबैलाई थाहा छ, फाइनलको स्कोर ३–१ थियो ।

सायद वास्तविक स्कोर १–१ भन्ने कि ? लिभरपुलले खाएको दुई गोल त उसले रियलका लागि दिएको ‘चन्दा’ नै थियो । हो, गेराथ बेलको गोल भने बब्बाल नै थियो । लिभरपुलले जित्छ भन्नु भावनात्मक भयो, रियलले जित्छ भन्नु तथ्यअनुसार भयो, एक प्रकारले । ‘हामी रियल म्याड्रिड हौं,’ मार्सेलोले क्वाटरफाइनलमा युभेन्ट्सलाई पन्छाएयता घमण्डी पाराले भनेका थिए । त्यसको अघिल्लो दिन मात्र बार्सिलोनाले तीन गोलको अग्रता पनि एएस रोमासँग गुमाएको थियो ।

मार्सेलोको सीधासीधा दाबी के थियो भने, रियल बार्सिलोना जस्तो क्लब होइन, कागजमा जस्तै राम्रो टिम भए पनि मैदानमा ‘फेल’ खाने । युरोपमा लगातार तीनपल्ट च्याम्पियन हुने रियल चौथो टिम मात्र हो । अझ रियलले पछिल्लो पाँच वर्षमा चारपल्ट उपाधिमाथि कब्जा जमाएको छ । त्यसैले भन्न कर लाग्छ, रियल विश्वकै सर्वाधिक सफल क्लब हो, फुटबल इतिहासकै महान टिम । यहाँनिर एउटा गुनासो भने रहनेछ, रियलले लगातार जित्न न जितिरहन्छ ।

तर, किन भने रियलले त्यस्तो प्रशंसाका शब्द पाउने गर्दैन, जस्तो अरूले जित्दा पाउने गर्छ । साँच्चै कसैले यो तथ्यलाई राम्रोसँग हेक्का गरेको छ त ? यहाँनिर लिभरपुलका प्रशिक्षक योर्गन क्लोपको भनाइ दोहोर्‍याउन आवश्यक छ । उनी फाइनलमा हारेयता भन्थे, ‘फाइनलमा त्यो रात लिभरपुलले कसरी खेलेको थियो, त्यो भविष्यमा कसैले सम्झने छैनन् ।’ उनको ठीक विश्लेषण थियो, ‘खालि सम्झिनेछ त, त्यो दिन रियल विजेता रह्यो ।’

यहाँनिर कसले जित्यो त्यो प्रश्नको उत्तर त आयो नै, तर रियलले कसरी जित्यो त्यो भने आएन । सायद रियलका लागि यो नै समस्या हो । सन् २०११ मा बार्सिलोनाले यही च्याम्पियन्स लिग जित्दा त्यति बेलाको जस्तो युरोपेली विजेता कहिल्यै देखिएन भनेर दाबी गर्ने पनि रहे । पेप ग्वार्डिओलाको नेतृत्वमा त्यो सिजन बार्सिलोनाले साँच्चै अतुलनीय उत्कृष्ट खेल पस्केको थियो । अहिले पनि बार्सिलोनका ती दिन सम्झने धेरै छन् । यही सम्झेर भावनात्मक पनि हुन्छन् ।

यहाँनिर रियलको पछिल्लो सफलतासँग जिनेदिन जिदान जोड्नुपर्छ । उनी जति राम्रा खेलाडी थिए, प्रशिक्षकमा त्योभन्दा बढी सफल भएर निस्केका छन् । उनको खेल र प्रशिक्षण भने सायद धेरै फरक छ । खेलाडी छँदा उनको खेलमा सुन्दरता थियो । सबैलाई मोहक बनाउने गथ्र्यो, उनको खेलले । जिदान जत्तिको ‘गेम मेकर’ विश्व फुटबलमा विरलै पाइन्छ । यस्तै सुन्दरता उनको प्रशिक्षणमा भने पाइन्न । अरूलाई किन सोध्ने, उनी आपंैm यस्तो भन्छन् ।

उनले भनेका छन् नै, ‘म राम्रो प्रशिक्षक होइन । मलाई यो बारम्बार दोहराएर भन्दा फरक पर्दैन । यस्तो किनभन्दा रणनीतिक रूपमा म राम्रो योजना बुन्न सक्दिनंँ ।’ उनी पत्रकारलाई उडाउने पाराले भन्ने पनि गर्छन्, ‘म राम्रो प्रशिक्षक होइन भन्ने तथ्य सबैभन्दा बढी भन्ने त पत्रकार नै हो, तर यो तथ्यमा पत्रकारले साँचो भने बोलेका छन्, भलै अरू बेला झूट बोले पनि ।’ यति भन्दा उनी मन्द मुस्कान पनि छाड्छन्, जुन ‘जिदानको मुस्कान’ नामले पनि प्रख्यात छ ।

यी फ्रान्सेली प्रशिक्षकले रियलमा बिताएको पनि साढे दुई वर्ष भएको छ । यसबीचमा जिदान र रियलले एकखाले परिचय बनाएको छ, त्यो हो, ठूलो अवसरमा जित्नलाई खेल्न सक्ने । अझ भनौं, ठूलो अवसरमा कसरी जित्न खेल्नुपर्छ, त्यो रियललाई राम्रोसँग थाहा छ । लिभरपुलविरुद्ध पनि यसपल्ट उसले यसरी नै खेलेको त हो । अझ प्रस्ट भन्दा रियललाई उपाधि कसरी जित्नुपर्छ, त्यो राम्रोसँग थाहा छ । रियलको खेल नै यस्तो हुने गरेको छ, जसले उसलाई उपाधिसम्म पुर्‍याउने गर्छ ।

जिदान रियलमा आएयता यो तथ्यलाई पुष्टि गर्ने धेरै खेल उदाहरणका रूपमा तयार भइसकेका छन् । सन् २०१६ को च्याम्पियन्स लिग फाइनलमै पनि रियलले छिमेकी एटलेटिको म्याड्रिडलाई पेनाल्टीमा हराएको थियो । त्यसअगाडिको खेल १–१ को बराबरीमा थियो । त्यति बेला रियलले राफेल बेनिटेजलाई बर्खास्त गरेयता जिदान टिममा आएको छ महिना पनि भएको थिएन् । त्यही वर्ष रियलले यूईएफएकपमा त्यही पाराले सेभियालाई हरायो, ३–२ ले, अतिरिक्त समयमा ।

लगत्तै क्लब वल्र्डकपमा पनि रियलले कसीमा एन्लर्सलाई अतिरिक्त समयमै ४–२ ले हराएको थियो । सन् २०१७ हखे यूईएफएकपमा पनि म्यानचेस्टर युनाइटेडमाथि जित निकाल्न रियललाई कम्ती गाह्रो भएन् र ? त्यति बेला स्कोर रह्यो, २–१ । त्यही वर्ष रियलले फेरि क्लब वल्र्डकप जित्यो, ग्रेमियोलाई १–० ले हराएर । जिदानको नेतृत्वमा रियलको उपाधि जित्ने बानी निकै राम्रो छ । त्यसो त रियल जिदान आउनुअगाडि पनि कहाँ खराब थियो र ? अहिले पनि अब्बल टिम छ, रियल । त्यसैले त उसले यसपल्ट पनि च्याम्पियन्स लिग जित्यो ।

प्रश्न गर्न रुचाउनेले यहाँनिर अर्को प्रश्न थप्न सक्छन्, यसरी लगातार युरोपको च्याम्पियनले घरमा भने किन लिग जित्न सक्दैन । पछिल्लो पाँच वर्षमा उसले जत्ति नै पटक च्याम्पियन्स लिग जिते पनि घरेलु लिग भने एक पटक मात्र जित्न सक्यो । यसपल्ट ला लिगामा रियलको प्रदर्शन कमजोर नै रह्यो । यही टिमले युरोपमा भने कसरी जित्छ त ? अरू कसैलाई होइन, रियललाई भने यसको उत्तर थाहा छ, अझ जिदानलाई बढी थाहा छ । म्याड्रिडको यो क्लब युरोपको ‘रियल’ राजा हो । यो क्लबसँग युरोपमा कसरी जित्ने हो, त्यसको ‘फर्मुला’ छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १९, २०७५ ०९:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT