साख जोगाउने संघर्ष

भारतीय बजारमा सामसुङको विशेष लगाव पनि छ । सामसुङले संसारकै सबभन्दा ठूलो मोबाइल फ्याक्ट्री भारतको नोयडामा खोलेको छ ।
गत साता मात्रै नयाँदिल्लीमा सामसुङले आफ्नो पछिल्लो फ्ल्यागसिप फोन नोट नाइन सार्वजनिक गर्‍यो । दिल्लीको गुरगाउँमा नोट नाइन सार्वजनिक गर्न सामसुङका मोबाइल डिभिजन प्रमुख नै आइपुगेका थिए ।
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — सन् २०१८ को सुरुका महिनामा एउटा खबर सार्वजनिक भयो– सामसुङ अब भारतमा नम्बर एक ब्रान्ड रहेन । सन् २०१७ को अन्तिम त्रैमासिकमा मोबाइल बिक्रीका हिसाबले चिनियाँ ब्रान्ड साओमीले उसलाई उछिनेको थियो । विगत केही वर्षदेखि लगातार भारतमा सबैभन्दा धेरै मोबाइल बिक्री गर्ने ब्रान्ड बनेको सामसुङले सन् २०१८ को मध्यतिर आइपुग्दा आफूलाई फेरि भारतीय बजारमा नम्बर एक बनाइसकेको छ । तर, चिनियाँ ब्रान्डसँग उसको टक्कर १९–२० को छ ।

भारतीय बजारमा सामसुङको विशेष लगाव पनि छ । सामसुङले संसारकै सबभन्दा ठूलो मोबाइल फ्याक्ट्री भारतको नोयडामा खोलेको छ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र कोरियाली राष्ट्रपति मुन जेई इनले केही महिनाअघि मात्रै उक्त फ्याक्ट्रीको उद्घाटन गरेका थिए । नोयडा फ्याक्ट्री पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएपछि वार्षिक १२ करोड फोन उत्पादन गर्न सक्ने अनुमान छ । यसअघि सामसुङले भारतमा करिब ७ करोड फोन उत्पादन गर्दै आएको थियो ।
सामसुङको यो फ्याक्ट्री भारतका लागि सान हो भने सवा अर्ब जनसंख्या भएको भारतीय बजार कोरियाली कम्पनीका लागि सम्भावनाको खानी । अहिले भारतमा अनुमानित ३० करोड जनसंख्याले मात्रै स्मार्टफोन बोक्छन् । प्रविधि परामर्शदाता कम्पनी काउन्टर रिसर्चका अनुसार भारतमा फोन बोक्ने कुल जनसंख्या ६५ करोड बढी छ ।


कुनै पनि कम्पनीलाई चीनबाहेक संसारका अन्य थुप्रै देशको बजार जोडे पनि भारतको जत्रो बजार पाउन मुस्किल हुन्छ । त्यसैले पनि संसारका अन्य ठूला ब्रान्डजस्तै कोरियाली स्मार्टफोन ब्रान्ड सामसुङ पनि भारतमा केन्द्रित बनेको छ ।

Yamaha


अघिल्लो सातामात्रै नयाँदिल्लीमा सामसुङले आफ्नो पछिल्लो फ्ल्यागसिप फोन नोट नाइन सार्वजनिक गर्‍यो । दिल्लीको गुरगाउँमा नोट नाइन सार्वजनिक गर्न सामसुङका मोबाइल डिभिजन प्रमुख डीजे गोह नै आइपुगेका थिए । तर, उनको यो पहिलो दिल्ली भ्रमण भने थिएन ।


‘ग्लोबल लञ्च’ को एक सातापछि सामसुङले दक्षिण पश्चिम एसियाली मुलुकलाई लक्षित गरी भारतमा नोट नाइन सार्वजनिक गरेको थियो । सामसुङका मोबाइल डिभिजन प्रमुख नै सार्वजनिक गर्नका लागि आउनुले पनि भारतीय बजार सामसुङको प्राथमिकतामा छ भन्ने पुष्टि हुन्छ ।


दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा भारत मात्रै ठूलो बजार होइन, यहाँको टेक्नोलोजी ट्ेरन्डले यस वरपरका देशलाई पनि प्रभावित पार्छ । यसैले भारतलाई केन्द्रित बनाएर साओमी, हुवावेजस्ता चिनियाँ ब्रान्डले पनि अन्य देशमा आफूलाई विस्तार गरेका छन् । भारतको मोबाइल बजारमा ६–७ वर्षयता सामसुङले आफ्नो वर्चस्व जमाउँदै आएको छ । तर, पछिल्लोपटक भने उसले चिनियाँ ब्रान्डका स्मार्टफोन उत्पादकबाट बढी नै प्रतिस्पर्धा झेल्नुपरेको छ ।


नयाँदिल्लीमा नोट नाइन सार्वजनिक गर्दै डीजे गोहले भनेका थिए– नोट नाइन मेरो मनमा बसेको छ । उनले नोट नाइनलाई आफ्नो कम्पनीको अहिलेसम्मकै शक्तिशाली फोन भनेका छन् । झन् नोट नाइन नोयडास्थित सामसुङको फ्याक्ट्रीमा उत्पादन भएर संसारभर पुग्दैछ ।


सामसुङले आफ्नो सबैभन्दा बलियो र पछिल्लो स्मार्टफोन सार्वजनिक गरिरहँदा प्रतिस्पर्धी कम्पनीले पनि सोही दिन अर्को नयाँ फोन सार्वजनिक गर्‍यो । अघिल्लो बुधबार सामसुङले नोट नाइन सार्वजनिक गरेकै दिन चिनियाँ कम्पनी साओमीले आफ्नो सब ब्रान्डको फोन पोको एफ वान ल्याएको थियो । साओमीले सार्वजनिक गरेको पोको एफ वानमा पनि स्न्याप
ड्रयागन ८४५ प्रोसेसर नै प्रयोग भएको छ र यो नोट नाइनभन्दा तीन गुणा कम मूल्य अर्थात् भारु. २१ हजारमा भारतीय बजारमा बिक्री हुनेछ । भारतीय प्रविधि समीक्षकहरूका
अनुसार पोको एफ वान स्न्याप ड्रयागन ८४५ प्रयोग भएको अहिलेसम्मकै सस्तो फोन हो ।


यो घटनाले पनि अहिले भारतीय बजारमा मोबाइल ब्रान्डको प्रतिस्पर्धा कति चर्को छ भन्ने देखाउँछ । तर, सामसुङ अहिले पनि उच्च मूल्यका फोनमा भारतीय बजारमा अगाडि नै रहेको छ । पछिल्लो समय उसले जे सिरिजमा मध्यम मूल्यका फोन सार्वजनिक गर्दै बजारमा आफ्नो उपस्थिति दरिलो बनाइरहेको छ ।
भारतमा आफ्नो ठूलो फ्याक्ट्री हुनुको नाता र मोबाइलबाहेकका सामसुङका अन्य प्रविधिका कारण पनि ठूलो बजारमा पकड राख्ने उसको प्रयासलाई बल पुगेको छ ।

twitter : @bjtimalsina

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १०:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आलटाले चिनियाँ ठेकेदार

नेपालका जलविद्युत् आयोजनामा चिनियाँ ठेकेदारको लापरबाही सूची लामो छ
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — पश्चिम सेती जलविद्युत् आयोजना निर्माणका लागि ७ वर्षअघि समझदारी गरेको चिनियाँ कम्पनी थ्री गर्जेजले मंगलबार र बुधबार भएको वार्तापछि आयोजनाबाट हात झिक्ने संकेत दिएको छ ।

यसले चिनियाँ प्रवद्र्धकप्रति अविश्वास बढाएको छ । नेपालमा चिनियाँ प्रवद्र्धकभन्दा ठेकेदार कम्पनीको छवि नकारात्मक छ ।


यसको एउटा उदाहरण निर्माणाधीन कुलेखानी तेस्रो जलविद्युत् आयोजना हो । सन् २०१४ मा सक्ने लक्ष्यसहित २००८ मा सुरु भएको १४ मेगावाटको कुलखानी तेस्रो अहिले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका लागि निल्नु न ओकल्नुको अवस्थामा पुगेको छ । सुरुमा गरिएको निर्माण लागत साढे २ अर्ब रुपैयाँ बढेर अब ५ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ तर आयोजना सकिने छाँटकाँट छैन । यसको ठेक्का पाएको चिनियाँ कम्पनी जेइजियाङ जियालिङले सकाउन तदारुकता देखाएको छैन । अन्तिम अवस्थामा आयोजनाको ठेक्का तोडेर फेरि टेन्डर निकाले प्रक्रिया सुरु गर्ने झन्झट, नगरे अटेरी ठेकेदारको काम नसकाउने मनसाय छ ।
राष्ट्रिय योजना आयोगले यो आयोजनालाई ४ वर्षअघि नै समस्याग्रस्त घोषणा गरेको थियो । सिभिल निर्माणतर्फको ठेक्का पाएको अर्को चिनियाँ ठेकेदार सिनो हाइड्रोले आयोजनामा अनेक बखेडा झिकेपछि आयोजनालाई समस्याग्रस्त घोषणा गरिएको हो । कुलेखानी तेस्रोबाट विद्युत् उत्पादन गर्दा सुरुमा प्रतिमेगावाट लागत १७ करोड ३६ लाख रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको थियो तर अब लागत महँगिएर करिब दोब्बर (३१ करोड रुपैयाँ) लाग्ने अनुमान छ ।


१४ मेगावाटको यो आयोजना बनाउँदा चिनियाँ ठेकेदारद्वय सिनो हाइड्रो र जेइजियाङ जियालिङले दिएको तनाव मात्रै एक घटना होइन । अन्य आयोजनामा अन्य चिनियाँ कम्पनीले गरेको ढिलासुस्ती पनि उदेकलाग्दो छ ।


रसुवामा निर्माणाधीन आयोजना माथिल्लो त्रिशूली थ्री ‘ए’ को पनि हालत खराब छ । चिनियाँ गेजुवा ग्रुप अफ कम्पनी (सीजीजीसी) ले ठेक्का पाएको ६० मेगावाटको उक्त आयोजना ठेकेदार कम्पनीबाट अनेकौं व्यवधान झेलिरहेको छ । चिनियाँ एक्जिम बैंकको ऋण लगानीमा बन्न लागेको आयोजना अहिलेसम्म पूरा भएको छैन । बरु तीन वर्षअघिको भूकम्पपछि लामो समयसम्म ठेकेदार कम्पनीले कामै अघि बढाएन । त्यस अघि ६० लाई ९० मेगावाट क्षमतामा विस्तार गर्नुपर्छ भन्दै लामो समय काम रोकेको थियो । अन्तत: सरकारले मानेन र ६० मै बनाउन बाध्य भयो ।


आयोजनाको पावरहाउस डिजाइनमा पनि धेरै समस्या देखियो । ३५ महिनामा सक्ने गरी सन् २०११ मा ठेक्का सम्झौता भएको आयोजनालाई पछि फेरि २६ महिना म्याद थप गरियो । सुरुमा सन् २०१३ जुनमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य भएको आयोजना म्याद थप गरी सन् २०१६ जुनमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य दिइएको थियो । आयोजना अझै निर्माणाधीन अवस्थामा छ ।
अघिल्लो वर्ष बनिसक्नुपर्ने १ सय २ मेगावाटको मध्य भोटेकोसी जलविद्युत् आयोजनाले अहिलेसम्म पूर्णता पाएको छैन । ग्वाङ्छी हाइड्रो इलेक्ट्रिक कम्पनीले निर्माण ठेक्का पाएको उक्त आयोजना निर्माण गर्नुको साटो अवैध रूपमा बालुवा उत्खनन् गरेको आरोपमा ठेकेदारले १३ लाख जरिवाना तिरेको थियो । ठेकेदार कम्पनीले रकम अभाव देखाउँदै निर्माणको काम अघि बढाउन आलटाल गरिरहेको छ ।


सिन्धुपाल्चोकमा निर्माणाधीन १ सय २ मेगावाट क्षमताको आयोजनाको निर्माण सम्पन्न गर्ने म्याद २०१९ बनाइएको छ । सुरुङ र पावर हाउस निर्माण गर्ने जिम्मा पाएको चिनियाँ कम्पनी ग्वाङ्छी हाइड्रो इलेक्ट्रिकले ८ अर्बमा कामको जिम्मा लिए पनि गति भने निकै सुस्त छ । आयोजनाको लागत १४ अर्ब हुने अनुमान छ ।


प्रसारण लाइन र सबस्टेसन निर्माणमा पनि ठेकेदारको लापरबाहीको उदाहरण उस्तै छ । ढल्केबर सबस्टेसन निर्माणको ठेक्का पाएको चिनियाँ ठेकेदार चाइना पावर ग्रिड इन्टरनेसनल इकोनोमिक एन्ड ट्रेड कर्पोरेसन लिमिटेडले नियोजित रूपमा ढिलाइ गरेपछि प्राधिकरणले अघिल्लो अक्टोबरमा ठेक्का सम्झौता रद्द गरेको थियो ।


२०१४ जुनमा प्राधिकरणले चिनियाँ कम्पनीसँग सबस्टेसन निर्माणका लागि सम्झौता गरेको थियो । प्राधिकरणले ढल्केबरसहित हेटौंडा र इनरुवामा पनि सबस्टेसन निर्माण गर्ने गरी सम्झौता गरेको थियो । २०१५ सेप्टेम्बरमा निर्माण गरिसक्नुपर्ने सम्झौता थियो । चिनियाँ कम्पनीले हेटौंडा र इनरुवामा कुनै काम नै सुरु गरेन भने ढल्केबरमा अन्त्यन्तै ढिला काम गर्‍यो । चिनियाँ कम्पनीले विभिन्न बहाना बनाएर काममा ढिलाइ गरेपछि प्राधिकरणले अघिल्लो वर्ष सम्झौता तोडयो र भारतीय कम्पनीलाई बाँकी कामको जिम्मा दियो । ढल्केबर सबस्टेसन केही साताअघि मात्रै सफल परीक्षण भइसकेको छ ।


अघिल्लो माघमा सम्पन्न ३० मेगावाटको चमेलिया जलविद्युत् आयोजना पनि लामो आरोहअवरोह पार गरेको थियो । चिनियाँ कम्पनी सीजीजीसीले निर्माणको जिम्मा लिएको आयोजना तोकिएको अवधिभन्दा ६ वर्ष ढिलो गरी बनेको हो ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT