डेढ दशकपछि सिंचाइ

कान्तिपुर संवाददाता

प्यूठान — प्यूठान नगरपालिका–५ जुम्रिकाँढा बासबोटको सिँचाइ कुलो १६ वर्षपछि सञ्चालनमा आएको छ । लामो दूरीको कच्ची कुलो मर्मत गर्न कठिन भएकाले ०५९ देखि स्थानीयले कुलो चलाउन छाडेका थिए ।

प्यूठान (कास)–


यस वर्ष प्लास्टिक पाइपमार्फत पानी ल्याइएको हो । पानी आएपछि वर्षौंदेखि बाँझै रहेको जमिनमा सिँचाइ गरेर खेती गर्ने सपना पूरा भएकाले किसान खुसी छन् । जुम्रिकाँढा पूर्णगाउँको बगुवा खोलाबाट झन्डै तीन किलोमिटर पाइपलाइनमार्फत बासबोटमा पानी ल्याएको सिँचाइ परियोजना निर्माण समिति अध्यक्ष आसे घर्तीले बताए ।


पहिले कुलोमा पानी चलाएको दुई दिनपछि बल्ल गाउँमा पानी चुहिन्थ्यो । हिजोआज पाइपमार्फत केही घण्टामै पानी आइपुग्ने उनले बताए । सिँचाइ परियोजना राम्रोसँग सम्पन्न भएपछि बासबोटका किसान व्यावसायिक तरकारी पकेट क्षेत्र बनाउन कस्सिएका छन् । किसानलाई प्रोत्साहन गर्न वडाले बीउबिजन उपलब्ध गराएको वडाध्यक्ष लक्षुमन भण्डारीले बताए ।


‘गाउँभरिका किसानले सिँचाइ कुलो आएपछि तरकारी खेतीमा लाग्छौं भनेका छन्,’ भण्डारीले भने, ‘हामीले पनि आवश्यक सहयोग गरिरहेकै छौं ।’ किसानलाई काउली, टमाटर, सिमी र बोडीलगायत तरकारीको बीउ प्रदान गरिएको भण्डारीले बताए ।


गरिबी निवारण कोष कार्यक्रमले १६ लाख ४२ हजार ४ सय ३५ रुपैयाँ सहयोग गरेपछि सिँचाइ कुलो सञ्चालन भएको स्थानीय दोरबहादुर घर्तीले बताए । ‘व्यवस्थित सिँचाइ सुविधा भएपछि सबै हौसिएका छौं,’ घर्तीले भने, ‘विदेश गएका युवासमेत फर्केर यतै तरकारीमा लाग्ने भनेका छन् ।’


मुख्यटोल सामुदायिक संस्था र माझटोल सामुदायिक संस्थाका सदस्यहरूको मागका आधारमा कोषले सिँचाइ परियोजनामा सहयोग गरेको गरिबी निवारण कोषका जिल्ला कार्यप्रबन्धक बेगम घर्तीले बताए । उनले सिँचाइ परियोजना निर्माण गर्न स्थानीयको निकै राम्रो सहभागिता रहेको जनाए ।


‘५२ घरका ३ सय ७१ जनाले कुलोमार्फत फाइदा लिन थालेका छौं,’ स्थानीय ओविराम बुढाले भने, ‘सधैं सुक्खा हुने क्षेत्रमा पानी सिँचाइ गरेर हरियाली बनाएका छौं ।’ गाउँको सिरानमा १ सय ५० घनमिटरको पानी जम्मा गर्ने पोखरीसमेत निर्माण गरिएको छ । ‘पोखरीमा पानी जम्मा गरेर स्पिङकलमार्फत सिँचाइ गर्ने योजना बनाएका छौं,’ बुढाले भने ।


तरकारीमा आत्मनिर्भर
बर्दिया– उत्पादन बढेपछि बर्दिया तरकारीमा आत्मनिर्भर बन्दै गएको छ । भारतबाट तरकारी आयातमा कमी आएको छ । जिल्लामा प्रशस्त मात्रामा तरकारी उत्पादन हुन थालेपछि किसान आत्मनिर्भर बन्दै गएका छन् । ग्रामीण क्षेत्रमा मुक्त कमैया र थारू महिला तरकारी व्यवसायतर्फ आकर्षित भएका छन् । वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत परशुराम राउतले बर्दिया तरकारीमा आत्मनिर्भर हुँदै गएको बताए ।


‘यहाँबाट अन्य जिल्लामा तरकारी जाने गरेको छ,’ उनले भने । एक वर्षअघिसम्म जिल्लामा भारतबाट वार्षिक करिब १ लाख भारुको तरकारी आयात हुने गरेको भन्सार कार्यालयको तथ्यांकमा छ । छोटी भन्सार कार्यालय प्रमुख ओपेन्द्र हमालले अहिले हाटबजार लाग्ने दिन मुस्किलले ५/६ सयको तरकारी आयात हुने गरेको बताए । भारतबाट आयात हुने तरकारीमा कृषि कर लाग्ने गरेको छ । जिल्लाका ग्रामीण क्षेत्रमा उत्पादित तरकारी बेचेर किसानले राम्रो आम्दानी गरेका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७५ ०७:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

छाप्रामै स्थानीय तह

कान्तिपुर संवाददाता

दोलखा — सुविधाका लागि गाडी किन्न सक्ने स्थानीय तहले कार्यालय भने भाडाको घरमै सञ्चालन गरिरहेका छन् । जिल्लाका ७ वटा गाउँपालिका अझै भाडाका घर र छाप्रामा सञ्चालित छन् ।

भाडाका घरमा कार्यालय चलाए पनि केही गाउँपालिकाले सवारीसाधन भने खरिद गरिसकेका छन् । केहीले मोटर भाडामा लिएबापत ठूलो रकम खर्चंदै आएका छन् । जिल्लाका दुई नगरपालिका भीमेश्वर र जिरी भने पहिले नै बनेका भवनमा सञ्चालित छन् । दुवै नगरका वडा कार्यालय भने भाडाकै घरमा छन् ।


व्यवस्थित भवन नभएकाले दैनिक कार्यसम्पादन गर्न कठिन भएको जनप्रतिनिधि बताउँछन् । भवन निर्माणका लागि तदारुकता भने देखाउँदैनन् । विगु गाउँपालिकाले आफंैले स्कारपिओ जिप र डोजर खरिद गरेको छ । तर कार्यालय भने लादुक नमुना आदर्श पर्यटन सहकारी संस्थाको भवनमा सञ्चालन गरिरहेको छ । कार्यकारी अधिकृत नवराज वलीका अनुसार आफ्नो भवन नबनेसम्मका लागि मर्मत गरेर उक्त संस्थाको भवनमा कार्यालय सञ्चालन गरिएको हो ।


जिल्लाको सैलुङ गाउँपालिकाले आठवटा कोठा र एउटा सभाकक्ष भाडामा लिएको छ । कर्मचारीका लागि अरू केही कोठा भाडामा लिएको उक्त नगरपालिकाले जनायो । गाउँपालिका अध्यक्ष भरत दुलालले भवन निर्माण गर्न श्यानेडाँडा सामुदायिक वनको साधारणसभाले ५ सय रोपनी जग्गा उपलब्ध गराउने निर्णय गरिसकेको बताए । भवन निर्माणका लागि लालपुर्जा आवश्यक पर्छ । बाघखोर बजार नजिकै करिब डेढ रोपनी क्षेत्रफलमा घर बनाउन चार लाख खर्च गरेर घडेरी खारिसकिएको दुलालले जानकारी दिए ।


वैत्यश्वर गाउँपालिकाले चारकोठे भवन भाडामा लिएको छ । मेलुङ गाउँपालिकाले विभिन्न स्थानमा १८ वटा कोठा लिएर कार्यालय सञ्चालन गर्दै आएको छ । तामाकोसी गाउँपालिकाले पुरानो गाविस भवन र स्वास्थ्यचौकी भवनमा कार्यालय चलाउँदै आएको छ । अरूको भवनहरूमा कार्यालय सञ्चालन गर्दै आएका स्थानीय तहलाई दैनिक कार्यसम्पादन गर्न निकै कठिन भइरहेको छ ।


कालिञ्चोक गाउँपालिका छाप्रामा सञ्चालित छ । केन्द्र सार्ने विवादमा अल्झिएको उक्त गाउँपालिका छाप्रामा सञ्चालन गर्दा कर्मचारीलाई बसेर काम गर्न अप्ठेरो परिरहेको गुनासो छ । कार्यालयको समस्या र विवादको झमेलामा अल्झिएको उक्त कार्यालयमा काम गर्ने वातावरण नै नभएको एक कर्मचारीले बताए । गौरीशंकर गाउँपालिकाले १० कोठाको भवन भाडामा लिएर चलाइरहेको छ । प्रदेश कानुन बनेपछि भवन निर्माण कार्य सुरु गरिने उक्त गाउँपालिका अध्यक्ष स्वयम् खड्काले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७५ ०७:२४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT