खानेपानीको च्याम्बरमा खसेर मृत्यु : दाेषीलाई कारबाही माग

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — साताअघि कीर्तिपुरस्थित खानेपानीको भल्भ च्याम्बरमा खसेर मृत्यु भएका साइकलयात्री श्यामसुन्दर श्रेष्ठलाई शनिबार एक कार्यक्रमबीच श्रद्धाञ्जली दिइएको छ  । उपत्यका र काभ्रेका विभिन्न साइकल प्रयोगकर्ताको पहलमा श्रेष्ठलाई श्रद्धाञ्जली दिइएको हो  ।

कीर्तिपुरको ल्याबोरेटरी स्कुल नजिकको भल्भ च्याम्बरमा अघिल्लो शनिबार साइकलसहित मृत भेटिएका श्यामसुन्दर श्रेष्ठको श्रद्धाञ्जलीमा सहभागी साइकलयात्री । तस्बिर : शिल्पा कर्ण/कान्तिपुर

कार्यक्रममा श्रेष्ठकी दिदी शुभद्रा, उपत्यका र काभ्रेका विभिन्न साइकल प्रयोगकर्ताहरूको संगठन, मनोक्रान्ति नेपाललगायत संस्थाका प्रतिनिधिले उनीप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका थिए । उनको सम्झनामा घटनास्थलमा सेतो साइकल राखिएको छ ।

चागलनिवासी शुभद्राले सामान्य दुर्घटना मात्र नभई राज्यको लापरबाहीले भाइको ज्यान गएको बताइन् । ‘उसले नेपाल र भारतका धेरै ठाउँमा साइकल यात्रा गरिसकेको थियो,’ उनले भनिन्, ‘कतै केही भएको थिएन । यहीं आएर खुला राखेको ढलमा ठोक्किँदा ज्यान गयो ।’ अहिले स्ल्याब राखेको स्थान पहिल्यै छोपिएको भए श्यामको ज्यान जोगिन्थ्यो कि भन्ने उनलाई लाग्छ ।

उनले दोषीलाई कारबाही र पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिन माग गरिन् । ‘क्षतिपूर्ति पायौं भने त्यो हामी राख्दैनौं, कुनै ट्रस्ट वा समाजसेवा गर्ने संस्थालाई दान गर्छौं,’ उनले भनिन् । उनले जतिसक्दो चाँडो प्रहरीले अनुसन्धान टुंग्याउनुपर्ने बताइन् । पोस्टमार्टम रिपोर्ट आउन १० दिन लाग्नु लाजमर्दो भएको उनले गुनासो गरिन् ।ज्येष्ठ सदस्य ललितपुरका ६६ वर्षीय लक्ष्मीबहादुर महर्जन र शुभद्राले श्रेष्ठको सम्झनामा राखिएको सेतो साइकलमाथि फूल अर्पित गरेपछि उपस्थित सबैले श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका थिए ।

अधिवक्ता सुनीलरञ्जन सिंहले च्याम्बरको स्ल्याब खुलै राख्ने मान्छे दोषी रहेको बताए । उनले भने, ‘यसको कानुनी उपचारमा जेजति सहयोग चाहिन्छ, त्यो म गर्न तयार छु । यसमा तीनै तहको सरकार जिम्मेवार छ । मुख्य त स्थानीय तहको दोष हो ।’ खाल्डो छोप्न आफूले पटक–पटक केयूकेएलका कर्मचारीलाई आग्रह गर्दा पनि अटेर गरिएको उनले बताए । सम्बन्धित सरकारी निकायविरुद्ध उजुरी दर्ता गरेर कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन सकिने भएकाले त्यसका लागि पहल गर्न उनले सुझाए । पत्रकार तथा नागरिक अगुवा कनकमणि दीक्षितले श्रेष्ठको मरणलाई व्यर्थ जान दिन नहुने बताए । ‘यस घटनामा कानुन र जवाफदेहिताको कुरा ल्याउनैपर्छ,’ उनले भने, ‘सानो जमात भए पनि आन्दोलन सुरुवात गर्नुपर्छ । काठमाडौं स्मार्ट सिटी होइन, साइकल सिटी बन्नुपर्छ ।’

साइकलमा यात्रा गर्नेलाई सडक सुरक्षित बनाउनुपर्नेमा झन् जोखिमयुक्त बनाइएको उनको भनाइ थियो । नेपाल साइकल सोसाइटीका अध्यक्ष रत्नराम श्रेष्ठले सम्बद्ध निकायको गैरजिम्मेवार अभिव्यक्तिले पीडित परिवारलाई थप पीडा दिएको बताए । उनले भने, ‘अहिले श्यामसुन्दरजीको मृत्यु भयो । भविष्यमा त्यो ठाउँमा जोकोही पनि हुन सक्छ । सरकारी निकायले आफ्नो कमजोरी सुधार्नुपर्‍यो ।’ उनले सडक सुरक्षा सरकारको प्राथमिकताको विषय बन्न नसक्नु दुखद रहेको बताए । योगा शिक्षक र अध्यात्मतर्फ झुकाव राख्ने ३८ वर्षीय श्यामसुन्दर श्रेष्ठको घर फर्किने क्रममा गत शुक्रबार भल्भ च्याम्बरमा खसेर मृत्यु भएको थियो । भोलिपल्ट शनिबार बिहानै साइकलसहित उनको शव भेटिएको थियो ।

Yamaha

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:४७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बढ्दै फिक्स्ड ब्रोडब्यान्डका उपभोक्ता

विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — दुई वर्षमा फिक्स्ड ब्रोडब्यान्डका उपभोक्ता तीन गुणाले बढेको नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले जनाएको छ  । नेपालका कुल इन्टरनेट प्रयोगकर्तामध्ये फिक्स्ड ब्रोडब्यान्डका करिब २० प्रतिशत छन्  ।

गुणस्तरीय इन्टरनेट प्रयोग गर्ने उपभोक्ताको चाहनाले वायर्ड ब्रोडब्यान्डतर्फ आकर्षण बढेको विज्ञहरू बताउँछन् ।

प्राधिकरणले सहरी क्षेत्रमा १० एमबीपीएस गतिको इन्टरनेट र ग्रामीण क्षेत्रमा ५१२ केबीपीएसको इन्टरनेटलाई ब्रोडब्यान्ड परिभाषित गरेको छ । उच्च गतिको इन्टरनेट सुविधा लिने गरी घर वा कार्यालयमा केबल, अप्टिकल फाइबरजस्ता प्रविधिबाट लिइएको इन्टरनेट सुविधा नै फिक्स ब्रोडब्यान्ड हो ।

इन्टरनेट सेवा प्रदान गर्ने नेपालका दुई दर्जन बढी सेवा प्रदायकका कुल ग्राहक करिब ५ लाख पुगेको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । भदौसम्म ३० वटा इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूका कुल ग्राहक संख्या ४ लाख ८६ हजार बढी छन् । नेपाल टेलिकमले पनि यस्तै खालको एडीएसएल सेवा दिइरहेको छ । एडीएसएल सेवातर्फ उसका कुल ग्राहक करिब २ लाख छन् ।

फिक्स वायर्ड इन्टरनेटबाट नेपालका करिब करिब ३४ लाख जनसंख्या लाभान्वित भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । फिक्स वायर्ड ब्रोडब्यान्डको लाइनबाट करिब ५ जना लाभान्वित हुने अनुमानका आधारमा यो तथ्यांक निकालिएको हो ।

फिक्स ब्रोडब्यान्डका ग्राहक बढदै गएको भए पनि नेपालका अधिकांश इन्टरनेट प्रयोगकर्ता मोबाइल डाटामा निर्भर छन् । प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार नेपालका कुल इन्टरनेट प्रयोगकर्ता करिब १ करोड ५६ लाखमध्ये ७८ प्रतिशतले मोबाइलबाट इन्टरनेट चलाउँछन् । यसमा थ्री जी प्रयोगकर्ताको संख्या करिब एक करोड र फोरजी प्रयोगकर्ताको संख्या १९ लाख बढी छ ।

फिक्स ब्रोडब्यान्डमा सबैभन्दा धेरै ग्राहक बनाउने इन्टरनेट सेवा प्रदायक वल्र्डलिंक कम्युनिकेसन हो । उसका कुल ग्राहक संख्या २ लाख ३७ हजार बढी छन् । यीमध्ये अप्टिकल फाइबरतर्फ मात्रै २ लाख ३२ हजार ग्राहक छन् ।

सूचना प्रविधिका विज्ञ हेमपाल श्रेष्ठ पछिल्ला वर्ष नेपालमा इन्टरनेट आधारभूत आवश्यकता बनिसकेको बताउँछन् । ‘यो आधारभूत आवश्यकताबाट पनि अघि बढेर संवेदनशील पूर्वाधार बनिसकेको छ,’ उनी भन्छन्, ‘सडक, खानेपानी, विद्युतजस्तै इन्टरनेट पनि उस्तै पूर्वाधार हो ।’

अन्य देशमा गरिएको अध्ययनका आधारमा ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटको प्रयोगमा ३ प्रतिशत हुने वृद्धिले अर्थतन्त्रमा १ प्रतिशतको योगदान दिने निष्कर्ष निकालिएको उदाहरण दिँदै उनी नेपालका हरेक क्षेत्रमा इन्टरनेटका प्रभाव देखिन थालेको बताउँछन् । इन्टरनेटको प्रयोगले उत्पादकत्व क्षमता बढ्नुका साथै व्यवसायका नयाँ विकल्पहरू पनि उपलब्ध गराउने भएकाले यसको प्रत्यक्ष प्रभाव अर्थतन्त्रमा पनि पर्ने उनको विश्लेषण छ ।

‘इन्टरनेटको प्रयोगबिना कुनै पनि व्यवसाय अघि बढ्न सक्ने अवस्था छैन,’ उनी भन्छन्, ‘नेपालमा कुनै अध्ययन भएको त छैन तर प्रयोगमा आएको व्यापकताका कारण नेपाली अर्थतन्त्रमा इन्टरनेटको सकारात्मक प्रभाव परेको आकलन गर्न सकिन्छ ।’ पछिल्लो समय अधिकांश व्यवसायले इन्टरनेटमार्फत सेवा दिन थालेको र नेपालमा इकमर्स व्यवसाय पनि फस्टाउँदो अवस्थामा रहनुले यसको पुष्टि गर्ने उनको तर्क छ ।

नेपालमा गुणस्तरीय इन्टरनेट प्रयोगको लागि उपभोक्ता आकर्षित भइरहे पनि प्रगति धिमा गतिमा भएको बताउँछन् । ‘इन्टरनेटको गुणस्तरमा पनि सुधार भएको छ तर सन्तोषजनक छैन,’ उनी भन्छन्, ‘हामीले इन्टरनेट गुणस्तर र मूल्यमा अझैं धेरै गर्न बाँकी छ ।’

भरपर्दो खालको इन्टरनेट प्रयोग गर्ने प्रयोगकर्ताको चाहनाले फिक्स ब्रोडब्यान्डको उपभोक्ता बढेका भए पनि नेपाल भित्रिएको ब्रोडब्यान्डको अधिकांश हिस्सा फेसबुक र युटयुब प्रयोगमा खर्च हुन्छ ।

सबैभन्दा ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायक वल्र्डलिंकको तथ्यांकअनुसार कम्पनीले वितरण गर्ने ५० प्रतिशत ब्यान्डविथ यटयुबसहित गुगलका अन्य सेवामा खर्च हुँदै आएको छ । साथै फेसबुक प्रयोगमा मात्रै १५ प्रतिशत ब्यान्डविथ खर्च हुने गरेको छ । नेपालमा ब्यान्डविथ खपतको शैली यही प्रकारको भएको इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूको संस्था इस्पानका पूर्वअध्यक्ष विनय बोहोरा बताउँछन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT