कमलपोखरी सजाइँदै

काठमाडौं महानगरपालिका सहरी योजना आयोगले सार्वजनिक गरेको कमलपोखरीको स्केच
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — काठमाडौं महानगरपालिकाले कमलपोखरीलाई पर्यटकीय आकर्षणका हिसाबले साजसज्जा गर्ने भएको छ । महानगर अन्तर्गतको सहरी योजना आयोगले यसको डिजाइनबारे स्थानीयवासी र सरोकारवालासँग छलफल गरिसकेको र टेन्डर आह्वान गर्ने क्रममा रहेको जनाएको छ । 

२३ रोपनी १४ आना क्षेत्रफलमा फैलिएको कमलपोखरीलाई नेपाली इँटा र दर्जिन ढुंगाको प्रयोगले सजाउने महानगरको तयारी छ । आयोगका सदस्य सचिव सरोज बस्नेतले डिजाइन तयारी भइसकेको र वरपरका संरचना भत्काएपछि त्यहाँका संस्थालाई दिइने विकल्पबारे छलफल भइरहेको बताए ।

Yamaha


महानगरपालिका वडा नम्बर १ का वडाध्यक्ष भरतलाल श्रेष्ठले केही वर्षअघि उपत्यका विकास प्राधिकरणले सफा गरी पर्खाल बनाइदिए पनि त्यतिले मात्र नपुग्ने भएर पर्यटकीय हिसाबले आकर्षक बनाउन लागिएको बताए । ‘सहरी योजना आयोगको इस्टिमेट अनुसार हेर्दा यसमा ७/८ करोड खर्च लाग्ने भएको छ ।

अहिले आकाशे पानीको भरमा छ तर अब मेलम्चीबाट आउने पानीलाई प्रयोग गर्ने योजनामा छौं,’ उनले भने । बोरिङ गर्दा राम्रो पानी नआउने भएकाले मेलम्चीको आसमा रहेको उनले बताए । उपत्यकाकै विभिन्न स्थानमा पुननिर्माणपछि पोखरी सुकेकाले कमलपोखरी साजसज्जाका क्रममा सावधानी अपनाइने उनको भनाइ छ । पुनर्निर्माणमा छेउछाउका संरचना भत्काउने, सिमेन्ट प्रयोग गरिने, रुख रोपिने भए पनि पोखरीको पानी नसुकोस् भन्न पानी नचलाइने उनले जानकारी दिए । पोखरीको चारै कुनामा स–साना कमल फुल्ने पोखरी रहनेछन् ।

हरियाली प्रवद्र्धन गरी पार्कका रूपमा विकास गर्ने तयारी छ । पोखरीको केन्द्रमा पाटी तथा छेउमा ढुंगेधारा बनाउने र ‘सेमि कभर्ड एरिया’ समेत राखिनेछ । घाट वा पोखरीका सिँढी पनि व्यवस्थित हुनेछन् । ‘पर्यटकमैत्री शौचालय पनि हुनेछ । त्यहीँ छेउमा सानो घर बनाई क्लबलाई दिनेछौं,’ वडाध्यक्ष श्रेष्ठले भने । राति रंगीबिरंगी प्रकाशले पोखरीको सौन्दर्यलाई झनै बढाउने उनको भनाइ छ ।

आयोगका सदस्य सचिव बस्नेतले यसको डिजाइनमा वास्तुशास्त्रीसँग पनि सल्लाह लिइएको बताए । समय व्यतीत गर्ने हिसाबले निर्माण गरिने भएकाले सौन्दर्यीकरणका साथै ‘फुट स्टल’ पनि राखिनेछ । उनले भने, ‘पानी सफा र फिल्टर गर्न विज्ञसँग कुरा गरिरहेका छौं । कोण मिलाएर संरचना बनाइनेछ, जसले वास्तुशास्त्र सिक्नेलाई पनि सहयोग हुनेछ ।’

पछिल्लो आठ वर्षदेखि यहाँ छठ मनाइंँदै आएको छ । महानगर मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले सकभर आगामी वर्षको छठसम्ममा निर्माण सकिनेगरी काम हुने बताउँछन् । केही अवरोध नआए डिजाइन स्वीकृत भएपछि निर्धारित समयभित्रै सकिने उनको भनाइ छ । ‘निर्माणपछि यसको स्वरूप नै फेरिनेछ,’ मेयर शाक्यले सोमबार आयोगमा आयोजित डिजाइनमाथिको छलफल कार्यक्रममा भने, ‘पोखरीको अस्तित्व जोगाउँदै अघि बढौं । सबैले सहमतिका साथ अघि बढे चाँडै निर्माण सकिन्छ ।’

कार्यक्रममा काठमाडौं ४ का सांसद गगन थापा र प्रदेश सांसद नरोत्तम वैद्यले पनि योजनाप्रति सकारात्मक रहेको बताएका थिए । आयोगको प्रस्तुतिपछि सांसद थापाले भने, ‘यस क्षेत्रमा महानगरले राम्रो योजना ल्याएकोमा धन्यवाद । हामी सँगै मिलेर काम गरौं ।’

मत्स्य विकास केन्द्रको स्वामित्वमा भए पनि २०/२५ वर्षदेखि वास्ता नगरेको स्थानीयको गुनासो भएकाले त्यस विषयमा विवाद आए आफूले सक्दो सहयोग गर्ने उनले प्रतिबद्धता जनाए । प्रदेश सांसद वैद्यले हरियाली व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ हुने धारणा राख्दै भविष्यमा आयोजना हुने राजनीतिक
कार्यक्रमलाई मध्यनजर गर्दै त्यसै अनुसारका संरचनासमेत राख्नुपर्ने सुझाव दिए ।

कमलपोखरी संरक्षण एवं जनहित समाजका महासचिव राजेन्द्र सिंहले आगामी वर्षको छठसम्म निर्माण सकिनेगरी निर्माण गरिने बताए । ‘पोखरीभित्र ढलान नगर्न भनेका छौं । अहिले त्यहाँभित्रको फोहोर व्यवस्थापन पनि समस्या हो,’ सिंहले भने, ‘त्यहाँ रानीपोखरीको माछालाई खुवाउने सामान कुहिएर गन्हाउने भएको छ । फोहोर पानीको उचित निकास हुनुपर्छ ।’ सफा गरे पनि हरियो लेदो नजाने भएकाले पोखरी पुनर्निर्माणसँगै नयाँ पानी फेर्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।

महानगरीय प्रहरी वृत्त कमलपोखरीले ४ रोपनी ४ आना जग्गा प्रयोग गरेको छ । त्यसलाई र सँगै लालपुर्जा बिनाको जग्गामा संरचना बनाई बसिरहेको ट्राफिक प्रहरीलाई हटाउँदा विकल्प दिन उपयुक्त स्थानबारे निर्णय भइसकेको छैन । आयोगले पनि यो समस्या रहेको स्विकार्दै चाँडै निक्र्यौल गरिने बताएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ०७:५०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बबरमहलमा अत्याधुनिक जेब्राक्रसिङ

महानगर गुरुयोजना
विद्या राई

काठमाडौँ — बबरमहलस्थित काठमाडौं जिल्ला अदालत र विशेष अदालतको बीच सडकमा विशेष खालको आधुनिक जेब्राक्रसिङ बन्ने भएको छ ।

पैदलयात्रुलाई बाटो काट्न सहज हुने गरी चालकले टाढैबाट थाहा पाउने संकेतसहितको जेब्राक्रसिङ बनाउन लागिएको हो । यसका लागिसडक विभाग र यातायात विभागले सहकार्य गर्नेछन् ।

महानगरलाई ‘स्मार्ट सिटी’ बनाउने गुरुयोजनाअन्तर्गत माइतीघर–तीनकुने सडक खण्डलाई पैदलयात्रुमैत्री बनाउन बबरमहलमा अत्याधुनिक जेब्राक्रसिङ राख्न लागिएको हो । महानगरअन्तर्गत सहरी योजना आयोगको विज्ञ टोलीले स्थलगत अध्ययन गरी पैदलयात्रुको धेरै आवतजावत हुने स्थानहरू नयाँबानेश्वर र तीनकुनेको पनि पहिचान गरेको छ ।

‘बाटो काट्न आकाशेपुल बनाउने पुरानो अवधारणालाई हटाउँदै आधुनिक अवधारणा भित्र्याउन खोजेका छौं,गुरुआयोजना निर्माणका फोकलपर्सन सुशील सुवेदीले भने । आकाशेपुल ज्येष्ठ नागरिक, महिला, बालबालिका तथा अपांगमैत्री नहुने भएकाले विकल्पमा आधुनिक जेब्राक्रसिङ बनाउन लागिएको महानगरले जनाएको छ ।

यसअनुसार सडक वरिपरि हरियाली बनाउन रुखबिरुवाको स्याहार संरक्षण गर्ने तथा वृक्षरोपण गरिनेछ । सुवेदीले एउटै योजनामा वर्षौंसम्म खुद्रे बजेट खर्च गर्ने, पटक–पटक डिजाइन परिवर्तन गर्ने र विकासमा कछुवा गतिको प्रवृत्ति अन्त्यका लागि बहुआयामिक गुरुयोजना बनाउन थालिएको बताए ।

अधिकांश गुरुयोजनाहरू निर्माण सुरु भएको एक वर्षभित्र सम्पन्न हुने खालका छन् । वैशाखदेखि गुरुयोजना अध्ययन थालेको सहरी आयोगले हालसम्म ११ योजना सम्पन्न गरेर मूल्यांकन तथा टेन्डर प्रक्रियाका लागि मेयर विद्यासुन्दर शाक्यकहाँ फाइल पुर्‍याएको छ ।

गुरुयोजनामा माइतीघर–तीनकुने खण्डलाई पैदलयात्रुमैत्री बनाउने योजनासहित कमलपोखरी संरक्षण, भाटभटेनी सत्तल पुनर्निर्माण, ब्रह्मचकुमहाविहार सुधार योजना, ढ्यालखु पाटी पुनर्निर्माण, चेसपार्क विकास, अशोक चैत्य विकास योजनालगायत छन् । भूकम्पले जीर्ण भएका तथा पुराना संरचना पुनर्निर्माणलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिएको छ ।

यसैगरी एक दर्जन बढी गुरुयोजना तयारीको अन्तिम चरणमा छन् । स्मार्ट सार्वजानिक शौचालय निर्माणका लागि महानगर क्षेत्रभित्रका ५८ क्षेत्र पहिचान भएका छन् । यसअनुसार महिला,पुरुष, बालबालिका तथा अपांगमैत्री शौचालय बनाइनेछन् ।

जसमा बच्चाहरूको डाइपर फेर्न, महिनावारी भएका महिलालाई प्याड फेर्न मिल्ने बनाइनेछ । खुल्ला क्षेत्र संरक्षणका लागि ९४ स्थान पहिचान गरिएको छ । यसका लागि सम्बन्धित ३२ वटै वडाले समेत अध्ययन गरेका छन् । खुल्ला स्थानमा सुविधायुक्त पार्क बनाइनेछन् । यस्तै, सिलखाना पार्क योजना तथा जेष्ठ नागरिक पार्क योजनाका विषयमा पनि अध्ययन भइरहेको महानगरले जनाएको छ ।

वसन्तपुरदेखि स्वयम्भूसम्मको सम्पदा पदमार्गलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउने पनि गुरुयोजनामा समेटिएको छ । ३२ वटै वडाका कार्यालय एकै डिजाइनमा मौलिक शैलीका बनाउने, करिडोर तथा मन्दिर/पार्क संरक्षण गर्ने योजना पनि अघि सारिएका छन् । विष्णुमती, धोबीखोला, मनोहरा तथा वाग्मती करिडोरमा हरेक ५ सय मिटरको फरकमा ‘फुटब्रिज’ बनाइनेछन् । चालु आर्थिक वर्षमा महानगरले बनाएको नीति तथा कार्यक्रममा पनि यसलाई उल्लेख गरिएको छ ।

यसैगरी साबिकका पुल सुधार गर्ने, पार्क बनाउने, फुटपाथ बढाउने योजना करिडोर अन्तर्गतका गुरुयोजनामा समेटिएका छन् ।गुरुयोजना कार्यान्वयनमा समस्या आउन नदिन युवापुस्ता, स्थानीय जनप्रतिनिधि, क्लब, संघसंस्था, विज्ञ व्यक्ति, राजनीतिज्ञ तथा सरोकारवाला पक्षलाई समेटेको महानगरले बताएको छ ।

चालु आर्थिक वर्षमा भौतिक पूर्वाधार तर्फ ३ अर्ब ७० करोड ९० लाख बजेट विनियोजन भएको छ । महानगरका मेयर शाक्यले गुरुयोजनालाई जिम्मेवार ढंगले कार्यान्वयन गर्ने बताएका छन् । ‘गुरुयोजना कागजमामात्रै सीमित हुँदैनन्, महानगर गम्भीर भएर कार्यान्वयनमा अघि बढ्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : मंसिर २०, २०७५ ०७:४८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT