वीरगन्जमा रगत अभाव

शंकर आचार्य

पर्सा — वीरगन्जमा मागको तुलनामा रगत अभाव देखिएको छ । गर्मीमा रक्तदान कम हुने र बिरामी पनि बढ्ने भएकाले रगत अभाव हुने गरेको छ । पछिल्ला दिन ‘ओ’ र ‘बी’ पोजिटिभ रगतको माग ह्वात्तै बढेको छ ।

माग बढिरहे पनि रक्त सञ्चार केन्द्र वीरगन्जमा रगतको मौज्दात स्वात्तै घटेको छ । शनिबार सिर्सिया खल्वाटोलामा रक्तदान कार्यक्रमबाट ६० पोका रगत संकलन हुँदा पनि आइतबार केन्द्रमा करिब १ सय २५ पोका रगत मात्र मौज्दात छ ।


रेडक्रस सोसाइटी वीरगन्जका सहायक राजन श्रीवास्तवले पर्सादेखि रौतहटसम्मै रक्तदान गर्ने प्रवृत्ति अत्यन्त कम रहेकाले अभाव हुने गरेको बताए । ‘सर्वसाधारणमा अझै पनि रक्तदानसम्बन्धी चेतनाको कमी छ,’ उनले भने, ‘आवश्यकता परेर आउनेहरू पनि सट्टाबापतको रगत दिन हच्किन्छन्, उनीहरू बिरामी आफ्नो छिमेकी वा परको नातेदार रहेको भनी ढाँट्छन् ।

Yamaha


उनका अनुसार रगतको आवश्यकता जतिबेला जोसुकैलाई पर्न सक्ने थाहा पाएर पनि बुझ पचाउने धेरै हुन्छन् । वीरगन्जमा उपक्षेत्रीय स्तरको सरकारी अस्पताल र निजी अस्पताल तथा पोलिक्लिनिक पनि एक दर्जन हाराहारी रहेकाले दैनिक ठूलो परिमाणमा रगत आवश्यक पर्ने गरेको श्रीवास्तवको भनाइ छ ।


भारतदेखिका बिरामी उपचार गराउन आउने भएकाले रगतको अत्यधिक माग हुने गरेको छ । केन्द्रमा दैनिक ५० देखि ६० पोका रगतको माग आउने गरेको उनले बताए । ‘रगत माग्न आउनेलाई खाली हात फर्काउन सकिंदैन, गम्भीर बिरामीको हकमा हामी सिफारिस पनि खोज्दैनौं,’ उनले भने, ‘तर आपूर्ति र वितरणको तालमेल मिलाउन अत्यन्तै गाह्रो भइरहेको छ ।’


डेढ वर्षअघि केन्द्रमा रगत ‘सेपरेटर कम्पोनेन्ट मेसिन’ पनि प्रयोगमा ल्याइएको छ । यसबाट एक पोका रगतलाई तीन पोकासम्म बनाउन सकिन्छ । रक्तदाताले दिने रगतबाट अब रिच प्लाज्मा, प्याक्सेल र फ्रेस फ्रोजन प्लाज्मा गरी रक्ततत्त्वलाई ३ श्रेणीमा विभाजन गर्न सकिन्छ । केन्द्रकी प्राविधिक दिल्लीमाया घिमिरेका अनुुसार प्याक्सेल रातो रगत हो भने पीआरपी र फ्रेस फ्रोजन प्लाज्मा सेतो तत्त्व हो ।


नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालका चिकित्सक डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार फ्रेस फ्रोजन प्लाज्मा रगत बाक्लो पार्ने तत्त्व कमी भएका बिरामीलाई दिइन्छ । रिच प्लाज्मा भने डेंगु, क्यान्सर रोगी, रगतमा प्लेटलेट कमी भएका, सर्पदंशका बिरामी, कलेजो फेल भएका र मुटु रोगसम्बन्धी औषधि खानेहरूलाई दिइन्छ । प्याक्सेल सामान्य रगतको कमी भएका सबै बिरामीलाई दिइन्छ । पछिल्लो समय सेतो रगत अर्थात् रिच प्लाज्माको माग बढिरहेको सिंहले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७५ ०८:१५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

वीरगन्ज–रक्सौल नाकामा आउजाउ सहज

शंकर आचार्य

पर्सा — रक्सौल किनमेल गर्न जाने नेपालीको मानपसटलमा यहाँस्थित नेपाल–भारत नाकामा हुने परम्परागत जामको दृश्य आउँछ ।

आईसीपी भन्सार सञ्चालनमा आएपछि जाम र भीडभाड घटेर शान्त देखिएको वीरगन्ज नाका । तस्बिर : शंकर

वीरगन्जको रजतजयन्ती चोकदेखि सीमापारि रक्सौल बजारसम्मै लाग्ने जामलाई छिचोल्दै दैनिक धेरै नेपालीहरू रक्सौलमा किनमेल गर्न पुग्छन् । अनि फर्केर आएपछि भन्थे, ‘बेकार गइएछ, धूवाँ, धूलो, जाम सहेर यति दु:ख गर्नु भन्दा स्वदेशमै किनमेल गरेको जाति ।’

रक्सौल बजार वीरगन्ज र आसपासका सहरका बासिन्दाका लागि मात्र नभई राजधानी देखिका उपभोक्ताको पनि किनमेल गर्ने परम्परागत बजार हो । काम विशेषले वीरगन्ज आउने वीरगन्ज बाहिरका नेपालीहरू वीरगन्ज आइसकेपछि रक्सौल पुगेर किनमेल गर्न रुचाउँछन् । घरमा बिहेवारी, भोजभतेर आदि हुँदा झनै सस्तोमा मालसामान पाउने लोभमा अझै पनि टाढाटाढाबाट नेपालीहरू रक्सौल बजारमा किनमेल गर्न आउने चलन कायमै छ । नाकामा हुने भीडभाड र जामले यसरी रक्सौल किनमेल गर्न आउने उपभोक्तालाई चर्को सास्ती हुँदै आएको थियो ।

तर २ साता यताको नाकाको दृश्य भने फेरिएको छ । जामका लागि बदनाम यो नाकामा अचेल वर्षौं पुरानो ‘जाम परम्परा’ तोडिएको छ । सधैं मालवाहक सवारीको भीडभाड रहने यो नाकामा अचेल भीडभाड स्वात्तै घटेको छ । टाँगा, इ–रिक्सा र टेम्पुमा मात्र नभई साइकल र मोटरसाइकलमा रक्सौल आउजाउ गर्ने नेपालीलाई अहिले हाइसन्चो भएको छ ।

रजतजयन्ती चोकदेखि मितेरी पुलसम्म देखिने सवारी साधनको लर्को छोटिएको छ भने सधैं भरिभराउ रहने वीरगन्ज भन्सार कार्यालयको यार्ड पनि झन्डै आधा खाली भइसकेको छ । यो परिवर्तन वीरगन्जकै एकीकृत सुरक्षा जाँच चौकी (आईसीपी) सञ्चालनमा आएपछि भएको हो । २ सातायता आईसीपीबाट यो नाकाबाट भित्रिने आधाभन्दा बढी मालवाहक सवारीसाधन जाँचपास हुन थालेपछि मुलुकको मुख्य नाकाको भीडभाड र जामको समस्या सधैंका लागि अन्त्य भएको हो ।

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका प्रमुख सेवन्तक पोखरेल २ साता यताको वीरगन्ज नाकाको दृश्य फेरिएको बताउछन् । ‘नाकामा बर्षौ देखि लाग्दै आएको भिडभाड र जाम अहिले देख्न पाइदैन,’ उनले भने, ‘दुई मुलुक आउजाउ गर्ने सर्वसाधारणलाई मात्र नभई हामी कर्मचारीलाई पनि हाइ सन्चो भएको छ, वातावरण र ध्वनि प्रदूषण पनि कम भएको छ ।’

हाल वीरगन्ज नाकाबाट भित्रिरहेको कार्गोमध्ये झन्डै आधा आईसीपी नाकाबाट भित्रिन थालेको उनले बताए । ‘रक्सौलमा रेलबाट आउने रेल कार्गो, रक्सौलमा आईओसीको डिपोमा इन्धन भर्ने एनओसीका ट्यांकर मात्र वीरगन्ज रक्सौल नाकाबाट भित्रिन्छन्,’ उनले भने, ‘बाँकी भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट आउने कन्टेनर, ट्रक/लरी तथा भारतकै बरौनीबाट इन्धन लिएर आउने ट्यांकर पनि आईसीपी नाकाबाटै भित्रिइरहेका छन् ।’

रक्सौल रेल–वे स्टेसनमा हाल पनि नेपाली सिमेन्ट उद्योगका कोइला तथा जिप्सम ठूलो परिमाणमा आउँछन् । यसरी कोइला र जिप्सम बोकेका मालवाहक सवारी दैनिक १ सयदेखि १ सय ५० को संख्यामा हुन्छन् । त्यसैगरी सीमामै रहेको आईओसीको डिपोमा दैनिक २ सय देखि २ सय ५० नेपाली ट्यांकर इन्धन भर्न जान्छन् । यी वस्तु ढुवानी गर्ने मालवाहक सवारी आईसीपी नाकाबाट भित्रिन करिब ७ किमि घुमाउरो बाटोमा रक्सौल बजार हुँदै यात्रा गर्नुपर्ने भएकाले तत्काललाई पुरानै नाकाबाट यी मालवाहक सवारी साधन भित्र्याइँदै छ ।

‘रक्सौलपारि लक्ष्मीपुर बाइपासदेखि नेपाल भित्रिने सबै मालवाहक सवारी साधन भारतीय आईसीपी हुँदै नेपाल भित्रिँदै छन्,’ पोखरेलले भने, ‘लक्ष्मीपुर बाइपासदेखि उत्तरतर्फका आईओसी र रेल–वे स्टेसनबाट लोड हुने सवारी र ट्यांकरहरू पुरानै नाकाबाट भित्रिँदै छन् ।’भारतीय पक्षले रक्सौल बजार र आईसीपीको दूरी छोट्याउन पूर्व–पश्चिम ‘एप्रोच सडक’ निर्माण गर्ने तयारी गरेको उनले बताए । यो सडक निर्माण भएपछि हाल वीरगन्ज रक्सौल नाकाबाट भित्रिरहेका ट्यांकर र कोइला/जिप्सम बोकेका सवारी पनि आईसीपी नाकाबाट भित्रिन्छन् ।

आईसीपी सञ्चालक इन्टरमोडल यातायात विकास समितिका वीरगन्ज प्रमुख हेमेन्द्रमोहन शाही आईसीपीलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनको प्रयास भइरहेको बताउँछन् । ‘हामी आईसीपीलाई सक्दो चाँडो पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनको प्रयासमा लागिपरेका छौं,’ उनले भने, ‘नयाँ भएकाले सबै कुरा व्यवस्थित गर्न केही समय लाग्छ ।’

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकृत सन्तोष यादव हाल वीरगन्ज भन्सार कार्यालयबाटै आफूहरू आईसीपी भन्सार कार्यालयमा आएर दैनिक कामकाज गरिरहेको बताउँछन् । ‘हामी दैनिक वीरगन्ज भन्सारबाट आएर यहाँको आयात–निर्यात प्रक्रियालाई सहज बनाइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘कामको चाप बिस्तारै बढ्दै गएको छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७५ ०९:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT