पर्यटन प्रवर्द्धधनबाट फाइदा

दुवै मुलुकका बौद्ध धर्म, संस्कृतिको संवर्द्धन गर्दै पर्यटन बढाउन पहल
माधव ढुंगाना

भैरहवा — म्यानमारका राष्ट्रपति विन मिन्टले नेपाल र म्यानमारका बौद्ध धर्म, संस्कृति र इतिहास प्रवर्द्धन गरेर पर्यटनका माध्यमबाट दुवै मुलुकले फाइदा लिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

बिमस्टेक शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आएका राष्ट्रपति मिन्टले बुधबार बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी भ्रमणका क्रममा पर्यटन मन्त्री, लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष, प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री र प्रदेश प्रमुखसँगको अनौपचारिक कुराकानीमा दुवै मुलुकका बौद्ध धर्म, संस्कृतिको संवद्र्धन गर्दै पर्यटनलाई बढावा दिन पहल गर्ने बताए ।

‘उहाँले नेपाल र म्यानमार सांस्कृतिक रूपमा नजिक रहेको उल्लेख गर्दै दुवै मुलुकको सम्बन्ध प्रगाढ बनाउन पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनु भएको छ,’ राष्ट्रपतिको भनाइ उद्धृत गर्दै लुम्बिनी विकास कोषका उपाध्यक्ष भिक्षु मेत्तेयले भने, ‘आफ्नो भ्रमणले म्यानमारका नागरिकलाई लुम्बिनी आउन अभिप्रेरित गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।’ भिक्षु मेत्तेयका अनुसार राष्ट्रपतिले आफू बुद्धिस्ट भएको नाताले लुम्बिनी भ्रमण गर्ने इच्छा पहिल्यै रहेको जनाएका थिए ।

Yamaha

म्यानमारमा पनि ठूलो संख्यामा नेपालीभाषी रहेको र आपसी सद्भावका साथ मिलेर बसेको उल्लेख गरे । नेपालमा बौद्ध धर्म र संस्कृति पुरानो भए पनि बौद्ध शिक्षा भर्खरै अघि बढाइएकाले दुई मुलुक मिलेर यसमा केही गर्न सकिन्छ कि भन्नेबारे सकारात्मक देखिएका थिए । ‘यसभन्दा अघि पनि म्यानमारका नागरिक तथा पर्यटक लुम्बिनी आउने जाने गरेका थिए,’ उपाध्यक्ष मेत्तेयले भने, ‘अहिले राष्ट्रपतिका साथ त्यहाँका प्रमुख सञ्चार माध्यमको पनि सहभागिता रहनु र उनीहरूले आफ्ना राष्ट्रपतिको भ्रमणलाई प्रमुखता दिनुले अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा यहाँको महत्त्व अझ बढ्ने विश्वास गरेको छु ।’

राष्ट्रपति पत्नीसहित आएका थिए । म्यानमारका राष्ट्रपति स्तरको औपचारिक लुम्बिनी भ्रमण पहिलो हो । यसभन्दा अघि म्यानमारको उच्च ओहदाबाट आङसाङ सुकीले भ्रमण गरेकी थिइन् । त्यसभन्दा अघि म्यानमारका नागरिक तत्कालीन संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव उथान्तले लुम्बिनी भ्रमण गरेका थिए । उनैले लुम्बिनीको योजनाबद्ध विकासको सुरु गरेको मानिन्छ ।

राष्ट्रपतिले बिहान मायादेवी मन्दिर भ्रमण गरेपछि लुम्बिनी विकास कोषको आगन्तुक पुस्तिकमा आफू बुद्ध धर्मावलम्बी भएका नाताले भगवान् शाक्यमुनि गौतम बुद्धको जन्मस्थलको तीर्थाटन गर्ने सौभाग्य पाउँदा अति हर्षित भएको उल्लेख गरे । कडा सुरक्षाबीच भ्रमण गर्ने क्रममा उनलाई लुम्बिनी विकास कोषका सूचना अधिकृत हरिध्वज राईले लुम्बिनी गुरुयोजनाबारे जानकारी गराएका थिए ।

मायादेवी मन्दिर छिर्नासाथ राष्ट्रपति मिन्टलाई कोषका पूर्ववरिष्ठ पुरातत्वविद् वसन्त बिडारीले लुम्बिनीको ऐतिहासिक महत्त्व र कपिलवस्तुको तिलौराकोट तथा देवदहसँगको सम्बन्धबारे जानकारी गराए । राष्ट्रपतिले बुद्ध जन्मस्थलमा राखिएका प्राचीन ढुंगाको शिलालेख, अशोक स्तम्भबारे चासो दिएर जिज्ञासा राखे। भैरहवा विमानस्थलसम्म चार्टर विमानमा आएका उनलाई त्यहाँबाट लुम्बिनी हेलिकप्टरमा लगिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७५ ०७:२४
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पौडेल र सिटौलाबीच फाटो

आफ्नै समूहलाई क्रियाशील बनाउने अभियानमा जुटे सिटौला
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — कांग्रेस वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाबीच अविश्वास बढेको छ । अविश्वासकै कारण सिटौलाले आफ्नो नेतृत्वको तेस्रो धारलाई क्रियाशील बनाउने अभियान थालेका छन् ।

अनुपम फुडल्यान्ड पार्टी प्यालेसमा बुधबार आफ्नो पक्षका नेता–कार्यकर्तालाई सहभागी गराएर सिटौलाले यस्तो संकेत दिएका हुन् ।

जीपी कोइराला लोकतन्त्र संवद्र्धन केन्द्रद्वारा आयोजित ‘वर्तमान राजनीतिक परिस्थिति र लोकतन्त्रमाथिका चुनौती’ विषयक कार्यक्रममा सिटौला पक्षीय नेता–कार्यकर्ताको मात्रै उपस्थिति थियो । केन्द्रीय सदस्य गगन थापा, प्रदीप पौडेल, शिव हुमागाईंसहित आफू पक्षीय सांसद, जिल्ला कार्यसमिति सभापतिसहितका नेता–कार्यकर्तामाझ सिटौलाले तेस्रो समूह अब पार्टी सुधारका लागि केन्द्रित हुने उद्घोष गरे ।

केही महिनाअघि त्यही पार्टी प्यालेसमा पौडेल र सिटौलासहित दुवै पक्षका नेताले हात मिलाएर एक भएको सन्देश दिएका थिए । कार्यक्रममा दुवै पक्षका नेता उपस्थित हुन्थे । यी दुई नेताबीच अविश्वास बढ्न थालेपछि सिटौला अलग अस्तित्वका लागि आफ्नै समूहलाई अघि बढाउने अभियानमा क्रियाशील भएका हुन् ।

‘कोइरालाहरूले आफ्नै समूह बनाउन थाले, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह आफ्नै ढंगले अघि बढेका छन्,’ सिटौलानिकट एक केन्द्रीय सदस्यले कान्तिपुरसँग भने, ‘यसबीच पौडेलसँगै मिलेरै अघि बढ्न धेरैपटक उठबस पनि भयो तर अविश्वास मेटिएन । पौडेलजीको हेराइ र बुझाइ फेरिएन । यस्तो अवस्थामा आफ्नै ढंगले मुभ गर्नुपर्छ भन्नेमा सिटौला पुग्नुभएको हो ।’

केही दिनअघि कान्तिपुरको फायरसाइड अन्तर्वार्तामा पौडेलले ‘सिटौलाजी अहिले पश्चाताप गरिरहेका छन्, मसँगै हिँडिरहेका छन्’ भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि सिटौला चिढिएका छन् । ‘अगुल्टोले हानेको कुकुर बिजुलीदेखि तर्सिन्छ’ भन्दै १३ औं महाधिवेशनको प्रसंगलाई कोट्याएर पौडेलले बेलाबखत सिटौलाप्रति अविश्वास कायमै रहेको संकेत दिँदै आएका थिए । हालै सम्पन्न कांग्रेसनिकट डेमोक्र्याटिक लयर्स एसोसियसनको अधिवेशनमा दुवै नेताले छुट्टाछुट्टै प्यानल खडा गरेपछि दुई पक्षबीच अविश्वास झांगिँदै गएको थियो ।

यी दुई नेताबीचको अविश्वास १३ औं महाधिवेशनदेखिकै हो । त्यतिबेला देउवा, पौडेल र सिटौला चुनावी मैदानमा थिए । पहिलो चरणमा ५१ प्रतिशत नआएपछि दोस्रोपटक सबैभन्दा बढी मत ल्याउने देउवा र पौडेलबीचको प्रतिस्पर्धामा सिटौलाले देउवालाई सघाए ।

त्यही समयदेखि गहिरिएको अविश्वास संसदीय निर्वाचनमा पार्टीले नराम्रो हार ब्यहोरेपछि सभापति देउवाको पार्टी सञ्चालन र भूमिकाको विरोध गर्न एउटै कित्तामा जोडिएका थिए । १४ औं महाधिवेशनसम्म संस्थापन इतरपक्ष गोलबन्द हुने अभियान सुरु भएको थियो । सँगै अघि बढ्ने विश्वासिलो वातावरण नभएपछि सिटौला आफ्नै समूहलाई अघि बढाउन पुगेका हुन् ।

सिटौलाले आफ्नै समूहलाई क्रियाशील बनाउने अभियानमा अघि बढे पनि पार्टी सभापति देउवालाई साथ दिने पक्षमा छैनन् । बरु संस्थापन इतरपक्षमै कोइरालाहरूसँग उनको निकटता बढ्न थालेको छ ।

सिटौलाले पार्टी नेतृत्वदेखि नीति, कार्यक्रम र योजनामा आमूल परिवर्तन गर्नुपर्ने भन्दै त्यसका लागि आफू क्रियाशील भएको कार्यक्रममा बताए । पार्टी एकताका लागि संरचना, नीति र कार्यक्रममा सम्झौता गरेर अघि बढ्न सकिएला तर घरमूलीले नराम्रो गरे कसरी सहेर बस्ने भन्दै सिटौलाले सभापति देउवाको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि जनाए ।

कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य गगन थापा पार्टीभित्रका यस्ता समूह बन्ने, भत्कने र फेरि बन्ने क्रम निरन्तर जारी रहने बताए । ‘मुख्य कुरा समूह होइन, पार्टीलाई परिवर्तन गर्ने विषय हो,’ थापाले भने, ‘नेतृत्वको आचरण, व्यवहार र क्षमताप्रति आमनागरिकको विश्वास जाग्ने पार्टी बनाउन सकिएन भने कांग्रेस माथि आउन सक्दैन ।’

सरकारको नेतृत्व गरिरहेको दल अलोकप्रिय भएर उसको ग्राफ घट्दा आफ्नो ग्राफ बढिहाल्छ भन्ने सोचमा नेतृत्व रहेको बताउँदै थापाले भने, ‘पार्टीलाई बलियो र मजबुत बनाउनकै लागि सिटौलासँगको सामीप्यतामा लागेका हौं । पार्टी बदल्नका लागि यो आन्दोलनको सुरुवात हो । कांग्रेस बदलियो भने मात्रै अहिलेका सबै चुनौती सामना गर्न सक्छ ।’

अर्का केन्द्रीय सदस्य प्रदीप पौडेलले पनि तेस्रो धारको अभियानलाई कांग्रेस बदल्ने बहसका रूपमा लिए । पार्टी सुधारका लागि अनगिन्ती प्रश्न उठ्ने तर नेतृत्वले कहिल्यै जवाफ नदिने परम्परावादी शैलीबाट कांग्रेस अघि बढ्न नसक्ने उनको तर्क थियो । ‘पुरानो सोच, कार्यशैली र सामन्ती संस्कार अन्त्यका लागि हामी अघि बढ्न चाहेका हौं,’ उनले भने, ‘कांग्रेसलाई बदल्ने यो बहसमा अब सबै अघि बढ्न सक्नुपर्छ ।’

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७५ ०७:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT