१५ सय तिर्न ३० हजार खर्च

जयबहादुर रोकाया

हुम्ला — जिल्लाका साना व्यवसायीलाई करबापत १५ सय रुपैयाँ तिर्न ३० हजार बढी रकम खर्च गर्नुपर्ने बाध्यता छ । करसम्बन्धी कारोबार गर्ने कुनै पनि निकाय जिल्लामा नहुँदा साना व्यवसायीसमेत प्रदेश ५ को नेपालगन्ज जान बाध्य छन् ।

साना व्यवसायीले वार्षिक रूपमा तिर्नुपर्ने कर रकम १५ सय मात्रै हो । तर नेपालगन्ज आवतजावत र बसाइका लागि कम्तीमा ३० हजार रुपैयाँ खर्च हुन्छ ।


संघीय संरचनाअनुसार कर्णाली प्रदेशमा पर्ने जिल्ला भए पनि करको सबै कामकाज प्रदेश ५ को नेपालगन्जस्थित आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट हुने गरेको छ । हुम्ला उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष नामग्याल तामाङ साना व्यवसायीलाई कर तिर्न ठूलो सास्ती भएको बताउँछन् ।

Yamaha

‘यातायातको सुविधा छैन, त्यसैले महँगो भाडा तिरेर हवाई यात्राको विकल्प छैन,’ उनले भने, ‘विगतमा केही वर्ष घुम्ती शिविर स्थापना गरी जिल्लामै कर संकलन गरिएको थियो, तर निरन्तरता दिइएन ।’ घुम्ती टोलीले जिल्लामै अस्थायी प्यान नम्बर वितरण र कर असुल गथ्र्यो । कम्तीमा १/२ दिन नेपालगन्जमा बस्नुपर्ने भएकाले साना व्यवयायीले सास्ती पाएको उनको भनाइ छ ।


संघमा करिब २ सय व्यवसायी आबद्ध छन् । अधिकांश व्यवसायीले सानो लगानीमा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन् । होटल, निर्माण, खुद्रा व्यापारी, फेन्सी, किराना व्यवसाय चलेका छन् । संघको सदस्यता नलिएर व्यवसाय गर्ने पनि उत्तिकै छन् ।

कर तिर्न समस्या भएकाले संघमा धेरैको आबद्धता नभएको अध्यक्ष तामाङले जनाए । प्रक्रिया पूरा गरी दर्ता भएका र दर्ताको पर्खाइमा रहेका व्यवसायी घुम्ती शिविरको प्रतीक्षामा छन् । चालु आवका लागि कर्णाली प्रदेशको सबै राजस्वको कारोबार सुर्खेतबाट हुने निर्देशन आएको संघले जनाएको छ । ‘माथिल्लो निकायबाट निर्देशन आए पनि सबै व्यवस्थापन गर्न समय लाग्ने भएकाले थप अन्योल छ,’ उनले भने ।


यहाँका सर्केघाट, हिल्सा, श्रीनगरका बस्ती बजारउन्मुख छन् । ती क्षेत्रमा व्यवसाय गर्नेको संख्या पनि बढिरहेको छ । सदरमुकामकै व्यवसायीलाई कर तिर्न समस्या भएपछि उनीहरू कानुनी प्रक्रियामा भने आएका छैनन् । सदरमुकाम आउनै ३/४ दिन पैदल हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ । सदरमुकामै कर लिने निकाय भए आफूहरू कानुनी प्रक्रियाअनुसार दर्ता हुने उनीहरूको भनाइ छ ।

उनीहरूले स्थानीय तहमा दर्ता हुने र जिल्लास्तरमा कर संकलनको व्यवस्था गर्न माग गरे । व्यवसाय दर्ता गर्ने घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालय सदरमुकाममै सीमित छ । ‘स्थानीय तहमै व्यवसाय दर्ता र जिल्लास्तरमा कर तिर्ने व्यवस्था भए पालिकास्तरीय संघ गठन गर्ने हाम्रो योजना छ,’ अध्यक्ष तामाङले भने ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०७:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पूर्णिमा जात्रामा देउडाको रौनक

सदरमुकाममा जम्मा भएका स्थानीयल जोडी मिलाएर देउडा गीतमै सवालजवाफ गरिरहेछन
जयबहादुर रोकाया

हुम्ला — सदरमुकाम सिमकोटमा धामी नचाउँदै देउडा प्रदर्शन गरेर पूर्णिमा जात्रा सुरु भएको छ । जात्राका कारण सिमकोटमा चहलपहल बढेको छ ।

जात्राका लागि नयाँ कपडा र गहना खरिद गर्ने चलन छ । जात्राका लागि नयाँ कपडा र गहना खरिद गर्ने चलन छ ।

त्रयोदशीका दिनमा सुरु भएर पूर्णिमाको दिनसम्म मेला सञ्चालन हुनेछ । जात्राको अवसरमा देवताको मन्दिरमा धामी नाच हुने गरेको छ । तीन दिनसम्म देउडा नाचेर स्थानीयले रमाइलो गरेका छन् । एकादशीदेखि पूर्णिमासम्म धामी र पुजारीले व्रत बसेर सादा एक छाक खाने गरेका छन् ।

धामी नाचबाट सुरु हुने जात्राको पहिलो दिन त्रयोदशीमा स्याम्नेको मष्टोको माडु (मन्दिरमा) देवताको पूजा गरिन्छ ।

दोस्रो दिन चतुर्दशीमा कालासिल्तो र पूर्णिमाका दिन बाँडफालो देवताको मन्दिरमा पूजा गरी धामी नाच्ने प्रचलन छ । सबै देवताका आआफ्नै धामी र पुजारी हुन्छन् । दिनभरि मिष्ठान्न खाने र धामी नचाउने चलन रहेको अगुवाको भनाइ छ ।

देवताको पूजा पुजारीबाहेक अन्यले गर्न नमिल्ने परम्परा छ । देवताको मन्दिरलाई स्थानीय भाषमा माडु भनिन्छ । पूजाको दिन बिहान ब्राह्मणले माडुमा होम गरेपछि मात्रै पूजा सुरु हुन्छ । पूजा सकिएपछि दिउँसो धामी नाच्ने र नाचपछि मुख्य धामीले महत्त्वपूर्ण भविष्यवाणी गर्ने गरेका छन् । बेलुका युवायुवती देउडा नाचमा रमाउने गर्छन् ।

परेवाका दिनदेखि तीन दिनसम्म देउडा नाचमा रमाउँदै मनोरञ्जन लिने गरिएको छ । जात्रा हेर्न छिमेकी गाउँबाट सबै धर्म र जातजातिका युवायुवती, बालबालिका र वृद्ध आउने गरेका छन् । सदरमुकाममा जम्मा भएका स्थानीयलले आआफ्नो जोडी मिलाई सवालजवाफ गर्दै देउडामा दोहोरी गाउने गरेका छन् । हुम्लामा दसैंभन्दा धामीको नाचलाई महत्त्व दिने प्रचलन छ ।

दसैंमा नयाँ कपडा खरिद नगर्ने यहाँका बासिन्दालाई धामी नाचमा भने नयाँ कपडा लगाउने अनिवार्यजस्तै छ । जात्रामा नयाँ गहना बनाउने, खरिद गर्ने र मिष्ठान्न खाने प्रचलन कायमै छ । जात्राका लागि सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाइएको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १०:२७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT