बाबा बर्दगोरिया क्षेत्र नयाँ रूपमा

नवीन पौडेल

परासी — पश्चिम नवलपरासीको सुनवल नगरपालिका जर्गाहास्थित ऐतिहासिक बाबा बर्दगोरिया क्षेत्र संरक्षणमा स्थानीय जुटेका छन् । पुराना संरचना जीर्ण भएपछि यसको विकास र संरक्षणमा स्थानीय जुटेका हुन् ।

पश्चिम नवलपरासीको सुनवलमा रहेको ऐतिहासिक बाबा बर्दगोरिया धाम । तस्बिर : नवीन

पूर्व–पश्चिम राजमार्गदेखि चार किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित यस धार्मिक क्षेत्रको विकासमा नगरपालिका र स्थानीयको संयुक्त प्रयासमा जीर्ण रहेका संरचना र मूर्तिको संरक्षण सुरु गरिएको छ । बगैंचा र मनोरम वातावरण रहेको यस क्षेत्रलाई धार्मिक पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना भए पनि अतिक्रमणको चपेटामा परेको छ ।

मन्दिर परिसरमा अहिले धमाधम पुरातात्त्विक महत्त्वका वस्तु फेला परेका छन् । भौतिक संरचनाका लागि जमिन खन्दा मूर्ति, पुराना इँटा र विभिन्न पुरातात्त्विक सामान भेटिएको स्थानीय उपेन्द्र प्रधानले बताए । मन्दिर नजिकैबाट बग्ने पानभार खोलाले कटान गरेको क्षेत्रमा विभिन्न प्रकारका पुरातात्त्विक वस्तु फेला परेका छन् ।

Yamaha

पुरातात्त्विक वस्तु फेला परे पनि त्यसको संरक्षण र व्यवस्थित उत्खनन हुन नसक्दा ती वस्तु नष्ट भइरहेको स्थानीय बताउँछन् । बुद्धकालमा यस क्षेत्रमा राजा राजारामको राज्य क्षेत्र रहेकाले यहाँ फेला परेका वस्तु त्यही समयका हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । स्थानीयले मन्दिर क्षेत्रलाई धार्मिक पार्क र मन्दिरको जीर्णोद्धार गर्न माग गरेपछि नगरपालिकाको पहलमा भौतिक संरचना निर्माण भइरहेको छ ।

मन्दिर क्षेत्रमा माटाका भाँडा, विभिन्न प्रकारका मूर्ति, इनार, ताम्रपत्रलगायत फेला परेका छन् । तत्काललाई व्यवस्थित गरेर पुरातात्त्विक स्थानहरूको सूचीमा सूचीकृत गर्न र थप उत्खनन गर्न नगरपालिकाले पुरातत्त्व विभागसँग आग्रह गरेपछि स्थानीय खुसी भएका छन् । ०५४ सालमा मन्दिरको ढिकमा फेला परेको एक ताम्रपत्रमा विभिन्न प्रकारका प्राचीन लिपि पाइएको थियो । मन्दिरलाई खोलाको कटानले बर्सेनि बगरमा परिणत गर्न थालेपछि तटबन्धको व्यवस्था गरिएको छ ।

मन्दिर परिसरको पीपलको ठूलो रूखको फेदमा रहेको मूर्तिमा भक्तजनले पूजा गर्ने गर्छन् । साउन महिना, दसैं र माघी पर्वका अवसरमा यहाँ मेला लाग्ने गर्छ । मन्दिरमा भाकलका लागि नेपालका विभिन्न ठाउँ र भारतबाट भक्तजन आउने गर्छन् । सुनवल नगरपालिकाका मेयर भीमबहादुर थापाले ऐतिहासिक मन्दिर भएकाले यसको तत्काल उत्खनन गरेर सोही अनुरूपको मन्दिर निर्माण गरिने बताए ।

सुनवल क्षेत्रमा बिदाको दिन घुम्ने र ज्येष्ठ नागरिकका लागि विश्राम क्षेत्रको सख्त अभाव छ । ‘यस मन्दिरलाई व्यवस्थित गरेर धार्मिक पार्कका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ,’ मेयर थापाले भने, ‘पुरातत्त्व विभागलाई पनि मन्दिरलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न पत्राचार गरिसकेका छौं ।’ धामको प्रचारका लागि बाबा बर्दगोरिया धाम परिसरमा धार्मिक महोत्सव आयोजना गरिएको छ । धामको प्रचारप्रसारका लागि भदौ २१ देखि २७ गतेसम्म धार्मिक महोत्सव गर्न लागिएको मेला आयोजक समितिका प्रवक्ता उपेन्द्र प्रधानले बताए ।

बाबा वर्दगोरिया धाम विकास संस्थाको आयोजना र सुनवल नगरपालिकाको सहआयोजनामा महोत्सव आयोजना गरिएको हो । महोत्सवमा बुद्ध सर्किटलाई जोडदै लुम्बिनी, देवदह, रामग्राम, त्रिवेणीधाम हुँदै बाबा बर्दगोरियालाई पनि बुद्ध सर्किटमै जोडी धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्र विस्तार गर्ने, वैदिक सनातन धर्म, संस्कृति, परम्परा र सभ्यताको संरक्षण गर्न महोत्सव आयोजना गरिएको बाबा बर्दगोरिया धाम विकास संस्थाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद तिवारीले बताए ।

१ सय ५० भन्दा बढी स्टल रहने मेलामा श्रीमद्भागवत् सप्ताह महायज्ञ एवं तीज महात्म्य, महिला र पुरुष दुवैको कुस्ती प्रदर्शन, तीज गीत प्रतियोगिता, राष्ट्रिय कलाकारबाट सांस्कृतिक कार्यक्रम, भजन कीर्तन र साहित्यिक कार्यक्रम आयोजना गरिने भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:२२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

राज्यव्यवस्था समिति बैठक: कर्मचारी समायोजनमा सरकारको आलोचना

मन्त्री पण्डित भन्छन्– शतप्रतिशत निष्पक्ष गरेको छु
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सत्तारूढ दलकै सांसदले कर्मचारी समायोजन र सरुवा निष्पक्ष नभएको भन्दै सरकारको आलोचना गरेका छन् ।

राज्यव्यवस्था समितिको मंगलबारको बैठकमा उनीहरूले केन्द्रबाट खटाइएका कर्मचारीसमेत स्थानीय तहमा नगएको भन्दै निजामती प्रशासनको परम्परागत शैली र संरचनामै परिवर्तन आवश्यक रहेको औंल्याए ।

संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितले भने समायोजन प्रक्रियामा शतप्रतिशत निष्पक्ष गर्ने प्रयास गरिएको दाबी गरे । ‘मानवीयताका केही उदाहरणबाहेक शतप्रतिशत नै निष्पक्ष गरेजस्तो लाग्छ’ उनले भने ।

नेकपा सांसद पम्फा भुसालले कर्मचारी प्रशासनको पुन:संरचना वैज्ञानिक र निष्पक्ष नभएको औंल्याउँदै प्रदेश र स्थानीय तहका कर्मचारीले समेत आफू घटुवा भएको अनुभूति गरिरहेको बताइन् । ‘यसले संघीयता कार्यान्वयनलाई असर गरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘व्यक्तिकेन्द्रित भएर पुन:संरचना गरिएकाले समस्या आएको छ ।’

भुसालले मन्त्रालयका कर्मचारी घटाउने र अनावश्यक विभाग नराख्ने भनिए पनि मन्त्रालयमा कर्मचारी थुपार्ने काम गरिएको बताइन् । उनले सरकारी कार्यालयमा ड्राइभर, कम्प्युटर अपरेटर र कार्यालय सहयोगी हटाउनुपर्ने प्रस्तावसमेत गरिन् । अर्का सत्तारूढ सांसद नवराज सिलवालले केन्द्रले खटाएका कर्मचारीसमेत स्थानीय तहका कार्यालयमा नजाने गरेको गुनासो पोखे ।

‘ललितपुरकै स्थानीय तहमा समेत कर्मचारी गएका छैनन् । गएका पनि १ बजे पुग्छन्, ३ बजे फर्किन्छन्,’ सिलवालले भने, ‘जनताको अपेक्षाअनुसार कर्मचारीले काम दिन सकेका छैनन् ।’ सिलवालले खटिएका कतिपय कर्मचारी स्थानीय तहमा पुगेर भ्रष्टाचारको नेटवर्किङ थालिसकेको समेत दाबी गरे । ‘गएकाले पनि काम नगर्ने तर भ्रष्टाचारमा लाग्ने नेटवर्क सुरु भएको छ,’ उनले भने, ‘काममा गुणस्तर छैन ।’

प्रदेशबाहेक स्थानीय तहमा मात्रै ५६ हजार कर्मचारी आवश्यक छ । सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका सहसचिव रुद्रसिंह तामाङले अहिले २९ हजार २ सय २९ कर्मचारी मात्रै स्थानीय तहमा पुगेको र बाँकी कर्मचारी खटाउने तयारी भइरहेको जानकारी दिए ।

त्यस्तै प्रदेशमा १ हजार २ सय ८७ कर्मचारी मात्रै खटिएकामा मन्त्रालयमा मात्रै सीमित छन् । ‘प्रदेशका अन्य संरचनाका लागि थप २१ हजार कर्मचारी चाहिन्छ,’ सहसचिव तामाङले भने, ‘त्यसका लागि पनि मन्त्रालयले तयारी अघि बढाएको छ ।’

कांग्रेस सांसद दिलेन्द्र बडु र अमरेशकुमार सिंहले राजनीतिक आस्थाका आधारमा कर्मचारीे समायोजन र सरुवा गरिएको भन्दै आपत्ति जनाए ।

‘अन्तरिम अवस्थामा पनि कर्मचारी सरुवा गर्दा कुटाकुटसम्मको स्थिति उत्पन्न भएको छ । निष्पक्ष भएको छैन । समायोजनमा ढिलाइ भएको छ,’ बडुले भने। सिंहले प्रधानमन्त्री केपी ओलीले पार्टीका नेताहरूसहितको समिति बनाएर राजनीतिक आस्थाका आधारमा कर्मचारी सरुवा गरेको आरोप लगाए । ‘आफ्नो पार्टीको नहुनासाथ राम्रो मान्छेलाई समेत पेल्ने काम भएको छ । कर्मचारी सरुवा र समायोजन पार्टीले गरिरहेको छ,’ उनले भने।

मन्त्री पण्डितले राजनीतिक आस्थाका आधारमा सरुवा नगरेको दाबी गरे । ‘आम कर्मचारीको मानसिकता सुगममा पाए हुन्थ्यो भन्ने छ । केन्द्रको दरबन्दी र तह घटाउँदै प्रदेश र स्थानीय तहमा समायोजन अघि बढाइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘सयमा सय प्रतिशत नै निष्पक्ष गरेका छौं ।’ उनले ट्रेड युनियनमा रहेका कर्मचारीहरू काज बस्ने परम्परालाई साउन १ गतेदेखि पूर्ण रूपमा हटाइएको दाबी गरे ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT