बाबा बर्दगोरिया क्षेत्र नयाँ रूपमा

नवीन पौडेल

परासी — पश्चिम नवलपरासीको सुनवल नगरपालिका जर्गाहास्थित ऐतिहासिक बाबा बर्दगोरिया क्षेत्र संरक्षणमा स्थानीय जुटेका छन् । पुराना संरचना जीर्ण भएपछि यसको विकास र संरक्षणमा स्थानीय जुटेका हुन् ।

पश्चिम नवलपरासीको सुनवलमा रहेको ऐतिहासिक बाबा बर्दगोरिया धाम । तस्बिर : नवीन

पूर्व–पश्चिम राजमार्गदेखि चार किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित यस धार्मिक क्षेत्रको विकासमा नगरपालिका र स्थानीयको संयुक्त प्रयासमा जीर्ण रहेका संरचना र मूर्तिको संरक्षण सुरु गरिएको छ । बगैंचा र मनोरम वातावरण रहेको यस क्षेत्रलाई धार्मिक पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना भए पनि अतिक्रमणको चपेटामा परेको छ ।

मन्दिर परिसरमा अहिले धमाधम पुरातात्त्विक महत्त्वका वस्तु फेला परेका छन् । भौतिक संरचनाका लागि जमिन खन्दा मूर्ति, पुराना इँटा र विभिन्न पुरातात्त्विक सामान भेटिएको स्थानीय उपेन्द्र प्रधानले बताए । मन्दिर नजिकैबाट बग्ने पानभार खोलाले कटान गरेको क्षेत्रमा विभिन्न प्रकारका पुरातात्त्विक वस्तु फेला परेका छन् ।

Yamaha

पुरातात्त्विक वस्तु फेला परे पनि त्यसको संरक्षण र व्यवस्थित उत्खनन हुन नसक्दा ती वस्तु नष्ट भइरहेको स्थानीय बताउँछन् । बुद्धकालमा यस क्षेत्रमा राजा राजारामको राज्य क्षेत्र रहेकाले यहाँ फेला परेका वस्तु त्यही समयका हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । स्थानीयले मन्दिर क्षेत्रलाई धार्मिक पार्क र मन्दिरको जीर्णोद्धार गर्न माग गरेपछि नगरपालिकाको पहलमा भौतिक संरचना निर्माण भइरहेको छ ।

मन्दिर क्षेत्रमा माटाका भाँडा, विभिन्न प्रकारका मूर्ति, इनार, ताम्रपत्रलगायत फेला परेका छन् । तत्काललाई व्यवस्थित गरेर पुरातात्त्विक स्थानहरूको सूचीमा सूचीकृत गर्न र थप उत्खनन गर्न नगरपालिकाले पुरातत्त्व विभागसँग आग्रह गरेपछि स्थानीय खुसी भएका छन् । ०५४ सालमा मन्दिरको ढिकमा फेला परेको एक ताम्रपत्रमा विभिन्न प्रकारका प्राचीन लिपि पाइएको थियो । मन्दिरलाई खोलाको कटानले बर्सेनि बगरमा परिणत गर्न थालेपछि तटबन्धको व्यवस्था गरिएको छ ।

मन्दिर परिसरको पीपलको ठूलो रूखको फेदमा रहेको मूर्तिमा भक्तजनले पूजा गर्ने गर्छन् । साउन महिना, दसैं र माघी पर्वका अवसरमा यहाँ मेला लाग्ने गर्छ । मन्दिरमा भाकलका लागि नेपालका विभिन्न ठाउँ र भारतबाट भक्तजन आउने गर्छन् । सुनवल नगरपालिकाका मेयर भीमबहादुर थापाले ऐतिहासिक मन्दिर भएकाले यसको तत्काल उत्खनन गरेर सोही अनुरूपको मन्दिर निर्माण गरिने बताए ।

सुनवल क्षेत्रमा बिदाको दिन घुम्ने र ज्येष्ठ नागरिकका लागि विश्राम क्षेत्रको सख्त अभाव छ । ‘यस मन्दिरलाई व्यवस्थित गरेर धार्मिक पार्कका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ,’ मेयर थापाले भने, ‘पुरातत्त्व विभागलाई पनि मन्दिरलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न पत्राचार गरिसकेका छौं ।’ धामको प्रचारका लागि बाबा बर्दगोरिया धाम परिसरमा धार्मिक महोत्सव आयोजना गरिएको छ । धामको प्रचारप्रसारका लागि भदौ २१ देखि २७ गतेसम्म धार्मिक महोत्सव गर्न लागिएको मेला आयोजक समितिका प्रवक्ता उपेन्द्र प्रधानले बताए ।

बाबा वर्दगोरिया धाम विकास संस्थाको आयोजना र सुनवल नगरपालिकाको सहआयोजनामा महोत्सव आयोजना गरिएको हो । महोत्सवमा बुद्ध सर्किटलाई जोडदै लुम्बिनी, देवदह, रामग्राम, त्रिवेणीधाम हुँदै बाबा बर्दगोरियालाई पनि बुद्ध सर्किटमै जोडी धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्र विस्तार गर्ने, वैदिक सनातन धर्म, संस्कृति, परम्परा र सभ्यताको संरक्षण गर्न महोत्सव आयोजना गरिएको बाबा बर्दगोरिया धाम विकास संस्थाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद तिवारीले बताए ।

१ सय ५० भन्दा बढी स्टल रहने मेलामा श्रीमद्भागवत् सप्ताह महायज्ञ एवं तीज महात्म्य, महिला र पुरुष दुवैको कुस्ती प्रदर्शन, तीज गीत प्रतियोगिता, राष्ट्रिय कलाकारबाट सांस्कृतिक कार्यक्रम, भजन कीर्तन र साहित्यिक कार्यक्रम आयोजना गरिने भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अधिकृतसहित ६ विरुद्ध किर्ते मुद्दा

कर्मचारीको मिलेमतोमा जग्गा पास
नवीन पौडेल

परासी — सार्वजनिक जग्गा किर्ते गरेर व्यक्तिका नाममा दर्ता गर्न सघाएको भन्दै मालपोत कार्यालय परासीका अधिकृतसहित ६ जनामाथि मुद्दा दायर भएको छ । जिल्ला प्रहरीले कर्मचारीको मिलेमतोमा जग्गा पास भएको भन्दै उनीहरूमाथि जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गरेको हो । मालपोत कार्यालय परासीका चार कर्मचारी र किर्ते कागज बनाउने दुई जनाविरुद्ध मुद्दा दायर भएको छ ।

सरावल गाउँपालिका १ को खेल मैदान र मुसलमान समुदायको कब्रस्थान रहेको २ बिघा १५ कट्ठा जग्गालाई किर्ते कागजका आधारमा गैंडाकोट १३ स्थित लुम्बिनी ग्यास कम्पनीलाई बिक्री गरेको आरोप छ । कर्मचारीसहित जग्गाको कारोबार गर्ने र जग्गाधनी बनेकालाई पक्राउ गरी मुद्दा चलाइएको हो ।

सार्वजनिक जग्गा लुम्बिनी ग्यास कम्पनीलाई गत जेठ ९ गते १ करोड १२ लाख रुपैयाँमा बिक्री गरिएको थियो । खेल मैदान बिक्री भएको थाहा पाएपछि स्थानीयले जिल्ला प्रशासन, प्रहरी र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा उजुरी दिएका थिए । मुद्दा चलाइएका कर्मचारीमा मालपोत अधिकृत मनोहरप्रसाद पन्थी, जीवलाल भुसाल, कम्प्युटर अपरेट एजाज खाँ र खरिदार आशा खडका रहेको जिल्ला प्रहरी उपरीक्षक राजेन्द्रप्रसाद भट्टले बताए । यसैगरी कालीगण्डकी गाउँपालिका ३ गुल्मीका दीपक सुनार र जग्गाको कारोबार गर्ने पश्चिम नवलपरासी सरावल ३ का यादवप्रसाद
भण्डारी छन् ।


उनीहरूले जग्गाको कित्ता नम्बर फेरबदल गरेर सार्वजनिक जग्गा बिक्री गरेका हुन् । २४ नम्बर कित्तामा रहेको उक्त जग्गा सार्वजनिक रहेको जानकारी पाएपछि गिरोहले १२४ र ७२४ कित्ता नम्बरलाई अगाडिको नम्बर टिपेक्स लगाएर वडा कार्यालयबाट घर गोठ प्रमाणित सिफारिस लिएका थिए । भूमाफियाले ०६४ साउन ५ गते २४ नम्बर कित्ताको स्रेस्ता कायम भएको भनी मालपोत कार्यालयको मोठ ठेलीमा उल्लेख गरेको भेटिएको मालपोत कार्यालय परासीका प्रमुख शिवध्वज अधिकारीले बताए । स्रेस्ता फाइलमा राखिएको पुर्जामा ०५५ मंसिर १८ गते राजस्व मूल्य भुक्तान उल्लेख गरिएको छ ।


यसरी भएको थियो पास
किर्ते कागज गरेर जग्गाधनी बनेका गुल्मीका दीपक सुनारले १० वर्ष लगाएर सुकुम्बासी समस्या समाधान आयोगले प्रदान गरेको किर्ते लालपुर्जाको माध्ययमबाट स्रेस्ता कायम गर्ने, मालपोत बुझाउने र कित्ताकाट गरेको भेटिएको छ । मालपोत कार्यालय परासीका अनुसार ०२४ सालमा २ बिघा १५ कट्ठा ४ धुर जग्गा २४ नम्बर कित्ताकाट गरेर सार्वजनिक प्रति कायम गरिएको छ ।

सुनारले सुकुम्बासी समस्या समाधान आयोगबाट ०५५ मंसिर १५ गते जग्गाधनी पुर्जा लिएका छन् । सार्वजनिक जग्गा आफ्नो नाममा गरेपछि ०५५ देखि साबिकको तिलकपुर गाविसमा मालपोत दस्तुर बुझाएर ०६४ सालमा स्रेस्ता कायम गरिएको छ । सरावल गाउँपालिका वडा नम्बर १ का अध्यक्ष भेषनारायण चौधरीका अनुसार पुर्जाको प्रतिलिपि निकालेर कित्ता नम्बर किर्ते गरेर वडामा सिफारिसका लागि निवेदन दिएको बताए । ‘१२४ नम्बर कित्ताको सिफारिस लिएर अगाडिको एक मेटी मालपोत कार्यालयमा पेस गरेको पाइयो,’ उनले भने, ‘पटक–पटक किर्ते कित्ता नम्बर प्रयोग गरेर अगाडिको अंक मेटेको भेटिएको छ ।’


स्थानीय तहबाट सिफारिस लिँदा सुनारले ०७४ चैत २० गते पुर्जा हराएकाले प्रतिलिपि सिफारिस, ०७५ जेठ १ गते घरगोठ प्रमाणित सिफारिस लिँदा एकपटक १२४ र अर्को पटक ७२४ नम्बर कित्ता कायम गरेको प्रमाण फेला परेको छ । वडा कार्यालयबाट ७२४ नम्बर कित्ताको मालपोत तिरेर २४ नम्बर कित्ता किनबेच भएको हो । पछिल्लो समय जग्गा बिक्रीका लागि सिफारिस लिँदा ७२४ नम्बर कित्ताको १५ कट्ठा २ धुरको सिफारिस लिएर अगाडि २ बिघा थप गरिएको छ । यही जेठ ९ गते रजिस्ट्रेसन पास भएको जग्गा लुम्बिनी ग्यासका प्रतिनिधिले उद्योगका लागि संरचना बनाउन अवलोकन गर्न आएपछि स्थानीयले सार्वजनिक जग्गा पास भएको पत्ता पाएका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १२:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT