प्रदेशबाटै निरक्षर हटाइने

कान्तिपुर संवाददाता

बुटवल — साक्षर घोषणा नभएका जिल्लालाई साक्षर बनाउने र साक्षर घोषणा भएकामा निरन्तर साक्षरता कक्षामार्फत छुटेकालाई सिकाउने गरी प्रदेश सरकारले साक्षर प्रदेश बनाउने अभियान थालेको छ ।

व्यक्ति निरक्षर हुनु स्वयं व्यक्तिको मात्रै नभई ३ वटै सरकारको लाजको विषय भएकाले यसलाई हटाउन प्रदेश सरकारले अभियान थालेको सामाजिक विकास मन्त्री सुदर्शन बरालले बताए । यसमा स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारले संयुक्त रूपमा काम गर्नेे छन् ।

प्रदेशमा रहेका १२ मध्ये कपिलवस्तु र बाँके जिल्ला साक्षरता घोषणा हुन बाँकी छन् । यी जिल्लामा स्थानीय तहको समन्वयमा प्रदेशसँगै संघीय सरकारले साक्षरता कक्षा चलाउने भएको छ । साक्षरता कक्षा लिएका तर नसिकेका व्यक्तिको नाम संकलन गरी उनीहरूका लागि पुन: कक्षा चलाइनेछ । यसमा विद्यालयका शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्तादेखि जनप्रतिनिधि खट्नेछन् । साक्षरता कक्षा चलाएर र स्रोत व्यक्ति राखेर मात्रै सबै व्यक्ति पढ्न नआउने भएकाले सबैलाई समेट्न जनप्रतिनिधि नै साक्षरता कक्षामा खट्ने योजना ल्याएको मन्त्री बरालले बताए ।

प्रदेश संसद्को सामाजिक विकास समितिका संयोजक दीर्घनारायण पाण्डेले सबै नागरिकलाई साक्षर बनाउन स्थानीय सरकारका प्रमुखहरूलाई बढी जिम्मेवार बनाउने बताए । नागरिक साक्षर हुनुको सबैभन्दा बढी फाइदा स्थानीय तहलाई हुने भएकाले उनीहरू जिम्मेबार हुनुपर्ने उनले बताए ।

९५ प्रतिशत नागरिक लेखपढ गर्न जान्ने भएपछि साक्षर पालिका वा जिल्ला घोषणा गर्न सकिन्छ । पछिल्लो तथ्यांक अनुसार कपिलवस्तुमा १६ हजार ५ सय ९४ जना निरक्षर छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अग्लो नाचैं–थोंचे झोलुंगे पुल

बीच भागबाट पानीको सतहसम्म ४१२ मिटर उचाइ रहेको छ
आश गुरुङ

मनाङ — तल्लो मनाङको नासों गाउँपालिका–२ को नाचैं र ५ को थोंचे ताम्राङ जोड्ने डोना खोलाको झोलुंगे पुल सर्वाधिक अग्लो बनाइएको छ । निर्माण सुरु गरिएको ३ वर्षपछि यसको उचाइको नाप लिइएपछि प्राविधिकले उक्त पुल अहिलेसम्मकै अग्लो रहेको बताए ।

नासों गाउँपालिकाका प्राविधिक र जनप्रतिनिधिलगायत टोलीले उक्त पुलको उचाइ नाप गरेका हुन् । १ सय ३५ मिटर लम्बाइ पुलको बीच भागबाट पानीको सतहसम्म ४ सय १२ मिटर उचाइ रहेको गाउँपालिकाका इन्जिनियर सुवास पाण्डेयले बताए ।

नासों २ का अध्यक्ष भीमबहादुर गुरुङका अनुसार लामो समयदेखि प्रयोगमा रहे पनि खोलाबाट पुलसम्मको उचाइ आइतबार नाप गरेपछि मात्रै थाहा भएको हो । ‘पुल अग्लो ठाउँमा बनेको छ । उचाइबारे हामीलाई पनि जिज्ञासा थियो,’ उनले भने, ‘अब त हाम्रो पुल सर्वाधिक अग्लो रहेछ भन्ने थाहा भयो ।’ उक्त पुल तत्कालीन संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयअन्तर्गत स्थानीय पूर्वाधार विकास तथा कृषि सडक विभागको सस्पेन्सन ब्रिज डिभिजनले ०७२ मा बनाएको हो ।

विकिपिडियामा उल्लेखित ‘लिस्ट अफ हाइएस्ट ब्रिजेज’ शीर्षकको तथ्यांकअनुसार विश्वका सबैभन्दा अग्ला ५ झोलुंगे पुल सबै चीनमा पर्छन् । उक्त तथ्यांकमा नेपालको पुलबारे भने उल्लेख छैन ।

चीनको छिङ्सुई खोला पुलको उचाइ ४ सय ६ मिटर छ । विश्वमै सबैभन्दा अग्लो भनिएको चीनकै तुक पुल ५ सय ६५ मिटर उचाइको छ । दोस्रो अग्लो चीनकै सिदु खोला पुल ४ सय ९६ मिटर, तेस्रो अग्लो पुली पुल ४ सय ८५ मिटर र चौथो यची खोला पुल ४ सय ३४ मिटर उचाइको छ ।

नेपालमा हालसम्म सबैभन्दा अग्लो झोलुंगे पुल भनिएको पर्वतको कुश्मास्थित पुलको उचाइ नदीको सतहबाट १ सय ५६ मिटर छ । ‘सबैले अग्लो भनेका कारण हामीले पुलको उचाइ नाप लियौं । उचाइ ठीक ४१२ मिटर छ । यो नेपालको सबैभन्दा अग्लो पुल ठहरिएको छ,’ इन्जिनियर पाण्डेयले भने, ‘विश्वमा कहाँ कति अग्ला झोलुंगे पुल छन्, त्यो तथ्यांकले बताउला । तर, नेपालको भने सबैभन्दा अग्लो हो भन्न सकिन्छ ।’

नापीपछि वडाअध्यक्ष गुरुङ छक्क परेका छन् । ‘हामीलाई हाम्रै सम्पत्तिबारे थाहा नरहेछ । हामी पहिल्यै यसको प्रचारप्रसार गर्न चुक्यौं,’ उनले भने । उनका अनुसार गाउँका मान्छे वारपार गर्न पुल बनाइएको हो । स्थानीयले माग परेपछि तत्कालीन स्थानीय विकास मन्त्रालयअन्तर्गत डोलिडारको झोलुंगे पुल आयोजनाले बनाएको थियो।

नासों गाउँपालिका अध्यक्ष चन्द्र घलेले आफ्नै गाउँपालिकाको अग्लो पुल सर्वाधिक अग्लोमा भन्ने भर्खरमात्रै थाहा पाएको बताए । ‘विश्वमा रेकर्ड राख्न सक्ने यस्ता सम्पदा हामीसँग धेरै छन् । यहाँ अचम्मका कला र संस्कार संस्कृति छन्,’ उनले भने, ‘अहिले आएर थाहा हुँदै छ ।’ पुललाई सम्बद्ध निकायले विश्व सम्पदामा सूचीकृत गर्न पहल गर्नुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्