सत्य खोज्न जुटे पीडित

घनश्याम खड्का

सिरहा — सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग र बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी गर्ने आयोगले चार वर्षसम्म सत्य पहिल्याउन नसकेपछि द्वन्द्वपीडित आफैं यसलाई बाहिर ल्याउन अघि सरेका छन् । 

द्वन्द्वपीडित साझा चौतारीले सातै प्रदेशमा पुगी घटना सम्बन्धमा जानकारी बटुल्न सुरु गरेको हो । यो साता सिरहाबाट सुरु भएको यस अभियानलाई उनीहरूले ‘सत्यको बयान’ नाम दिएका छन् । ‘हामीमाथि के भएको थियो भनेर सोधखोजसमेत पनि राज्यले गरेन,’ चौतारीका निवर्तमान अध्यक्ष सुमन अधिकारी भन्छन्, ‘त्यसैले अब हामी आफ्नो कुरा आफैं बाहिर ल्याउन लागेका छौं ।’

चौतारीले प्रदेश २, ७ र ४ गरी पहिलो चरणमा मंसिर महिनाभर तीनवटा प्रदेशमा ‘सत्यको बयान’ लिने कार्यक्रम बनाएका छन् । त्यसै क्रममा आइतबार र सोमबार सिरहाको लहानमा प्रदेश २ का पीडितले सत्यको बयान दिएका छन् ।

‘कसैले सोध्न नआए पनि हाम्रै साथीहरू यसरी सम्झेर आइदिनुभएकामा खुसी लागेको छ,’ सत्यको बयानपछि मोरङ गोविन्दपुरकी ४२ वर्षीया लीलादेवी तामाङले भनिन् । पति टंक तामाङलाई प्रहरीले २०६० सालमा गाउँबाटै पक्राउ गरी लगेपछि कसरी आफ्ना दु:खका दिन सुरु भए भन्ने बयान उनले दिँदा सहभागी सबैका आँखा रसाएका थिए ।

‘उहाँलाई सबका अघिल्तिर पाता कसेर भ्यानमा हाली लगेका थिए, हालसम्म बेपत्ता हुनुहुन्छ,’ लीलादेवीले भनिन्, ‘त्यसबेला मोरङमा डीएसपी को थियो र प्रहरीले मेरा श्रीमान्लाई के गर्‍यो भन्ने अझै खुलेको छैन किनभने उहाँ पक्राउ परेको सत्य राज्यले अहिलेसम्म स्विकारेको छैन ।’

आफ्नो ज्यान तलमाथि पर्न गए श्रीमान् पक्राउ परेको सत्य त्यसै हराएर जाला भन्ने डर उनलाई लागेको थियो । घटनाको १५ वर्षपछि सार्वजनिक रूपमा यसबारे बोल्न पाएपछि भने यसै आधारमा बाँकी प्रमाण खोज्न जहिलेसुकै सजिलो हुने विश्वास उनलाई छ ।

पीडितहरूको उमेर बढ्दै जाँदा घटनाबारे नबिर्सिऊन् भनेर अनौपचारिक रूपमा भए पनि सत्यको सार्वजनिकीकरण गरी त्यसलाई भिडियोमा उतारेर राख्न लागिएको चौतारीले जनाएको छ । बाबु, काका र ठूलाबाबु, हजुरबा र फुपाजु गरी पाँचलाई २०५८ देखि २०६० बीचमा सेनाले हत्या गरेको घटना धनुषा सरसा गाउँकी २३ वर्षीया कल्पना यादवले सुनाउँदा पनि माहोल उस्तै भावुक बन्यो ।

सिरहामा भएको ‘सत्यको बयान’ मा लीलादेवी र कल्पनाजस्ता २७ जनाले आफ्नो घटनासँग सम्बन्धित सबुत प्रमाण, घटना मिति र पीडकको नामलगायत विषय खुलाएका थिए भने त्यसबाट आफ्नो जीवनमा हुन गएको क्षति र दु:खको कथा पनि पस्केका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०७:२६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

राष्ट्रपति आउँदा उडान रद्द

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी पोल्यान्ड भ्रमणबाट फर्कने क्रममा अन्य उडानलाई आकाश र ग्राउन्डमा ‘होल्ड’ राखिँदा बिहीबार काठमाडौं विमानस्थलका उडान रातिसम्मै प्रभावित भए ।

त्रिभुवन विमानस्थल । तस्बिरः कान्तिपुर

कतार एयरवेजको भीभीआईपी उडान बिहान ११.०८ बजे अवतरण भएकामा त्यसपछिका उडान २ घण्टासम्म डिले भएका हुन् । उक्त विमान काठमाडौंमा १०.४० मा अवतरण गर्ने भनिएकामा आधा घण्टा ढिलो भएको थियो ।

त्यसपछि आधा घण्टाका लागि सबै व्यावसायिक उडान रोकिएका थिए । उडान डिले हुँदा पोखराका लागि बिहीबार तय गरिएका तीन उडान रद्द गर्नुपरेको बुद्ध एयरले जनाएको छ । भीभीआईपी उडान अवतरण गराइँदा सिमराको आकाशमा नेपाल वायुसेवा निगमको एयरबस, जेट एयरवेज तथा आन्तरिक तर्फका बुद्ध र श्री एयरलाइन्सका विमान ‘होल्ड’ मा राखिएका थिए ।

यता काठमाडौंबाट बाहिर जाने विमानलाई स्टार्टअप अनुमति दिइएको थिएन । पछि ट्राफिक चाप बढेकाले काठमाडौं टावरका एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरले पश्चिमबाट काठमाडौं आउँदै गरेका श्री र बुद्धसहितका विमानलाई भरतपुरमाथिको आकाशमा होल्डमा राखे ।

काठमाडौंमा भीभीआईपी उडान हुने दिन दिनभर उडान डिले हुन्छन् । ‘आज उसै पनि बिहान नौ बजेमात्रै एयरपोर्ट खुलेको थियो, भीभीआईपी उडानका कारण आन्तरिक विमान तोकिएको समयभन्दा डेढदेखि २ घण्टासम्म डिले भए,’ एक निजी एयरलाइन्सका म्यानेजरले कान्तिपुरसँग भने ।

हिउँदयाममा हुस्सु र तुवाँलोलगायतका कारण पाइलटले आँखाले हेरेर गरिने उडान (भीएफआर) को दाँजोमा उपकरणका सहायतामा गरिने (आईएफआर) उडानमा भर पर्नुपर्छ । उपकरणको विधिबाट हुने उडानमा एउटा जहाज अवतरण भएको करिब ८/१० मिनेटपछि अर्को विमानलाई उड्न एटीसीले अनुमति दिन्छन् ।

काठमाडौंबाट सर्वाधिक उडान गर्ने बुद्ध एयरले बिहीबार ४४ वटा आन्तरिक उडानको तालिका बनाई टिकट बिक्री गरेको थियो । दिनभरै उडान डिले भएकाले पोखराका तीनवटा उडान रद्द गर्‍यो । ‘तीनवटा उडानका करिब २ सय यात्रुलाई काठमाडौंबाट पोखरा र पोखराबाट काठमाडौं ल्याउन सकिएन,’ सम्बद्ध स्रोतले कान्तिपुरसँग भन्यो ।

काठमाडौंबाट दैनिक आन्तरिकतर्फ एकतर्फी १ सय २५ हाराहारी उडान हुन्छन् भने यति नै संख्यामा काठमाडौं भित्रन्छन् । त्यसैगरी अन्तर्राष्ट्रियतर्फ ४८ विमान काठमाडौं आउँछन् र फर्किने पनि यति नै हुने गर्छन् ।

‘अरू सामान्य दिनमा जहाजबीचको सेपरेसन (होल्ड गरिने दूरी) १ हजार फिट हुन्छ, भीभीआई उडानलाई २ हजार फिटको सेपरेसनमा राख्नुपर्छ,’ एक वरिष्ठ एटीसीले भने । नेपाली आकाशभित्र जहाज छिरेपछि नेपाली एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर (एटीसी) लेव्यवस्थापन गर्छन् ।

काठमाडौं विमानस्थलको टावरअन्तर्गत रहेका एयर ट्राफिक कन्ट्रोल सर्भिसअन्तर्गतका तीनवटा टावर (एरोड्रम कन्ट्रोल, एप्रोप र एरिया कन्ट्रोल) मा पनि रेटिङ प्राप्त (मूल्यांकन गरिएका वरिष्ठ) एटीसीको कमान्ड हुनैपर्छ ।

भीभीआईपी उडान अवतरण हुन लाग्दा विमानस्थलमा दमकल, सुरक्षाकर्मी, इन्धन टयाङकरलगायतलाई तयारी अवस्थामा राखिन्छ ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०७:२३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT