सुक्खा पहिरो झरेपछि रातभर जाग्राम

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — शिलिचोङ गाउँपालिका ३, ताम्कुको साप्तेलका अगमबहादुर राई रातभर जाग्राम बसेको एक महिना भयो । गत मंसिर ३ गते दिउँसो साप्तेल टोलमा सुक्खा पहिरो गएपछि उनी त्रसित छन् ।उनी मात्र होइन, टोलमा भएका १७ घरपरिवारको दैनिकी यसरी बित्ने गरेको छ ।

साप्तेललाई तानिँदै शंखुवाखोला समेत केही समय थुनिनेगरी झरेको पहिरो अझै रोकिएको छैन । ‘दिनहुँजसो माथिबाट ढुंगा र माटोको ढिस्को झरिरहन्छ,’ उनले भने, ‘पानी परेको समयमा झन् ठूलो मात्रामा माटो र ढुंगा खस्ने गरेको छ ।’

दिनदिनै पानी परिरहेकाले त्रसित हुनु परेको उनले सुनाए । ‘१७ परिवार एकैठाँउमा जाग्राम बस्छांै । जब सिमसिम पानी पर्न थाल्छ अनि सुक्खा पहिरो हेर्न थाल्छौं,’ उनले भने, ‘यहाँका बासिन्दाको मुटुमा ढ्याङ्ग्रो बज्न थाल्छ र त्रास फैलिन्छ ।’ पहिरोले गाउँलाई तान्न थालेको छ । यसै पनि वर्षांैदेखि पहिरोको जोखिममा बाँचिरहेका हामी अहिले जोखिम बढेको छ । रातको समयमा धेरै डर हुने उनले सुनाए । ‘अब झन बर्खा लाग्यो पानी परिरहन्छ, कुन दिन बगाउने हो टुंगो छैन,’ उनले भने, ‘सबै थोक यहीं छ चटक्क गाउँ छाडेर हिँड्ने अवस्था छैन । घरमा पालेका र लालाबालासहित बसाइँ सर्ने पिरलो छ ।’ गाउँपालिकाले वैकल्पिक व्यवस्था गरिदिनुपर्ने स्थानीयको माग छ ।

सिलिचोङ गाउँपालिका विकट मानिन्छ । यहाँ कुलुङ राईको बाहुल्यता छ । यहाँ सय मिटरमाथिबाट पहिरो खसेको छ । कतै सुरक्षित स्थानमा सर्न पाए आफ्नो ज्यान बचाउन सकिने स्थानीय भक्त कुलुङ बताउँछन् । दशकअघि छिमेकी गाउँ सिकिदिममा पहिरो गएको सम्झँदै उनले भने, ‘त्यस्तो अवस्था नआओस् ।’ सिकिदिममा पहिरो जाँदा १२ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

सुक्खा पहिरो खसेपछि वडा सदस्य मणिकुमार कुलुङले प्रहरीको सहयोगमा घटनास्थलको अध्ययन गरेको जनाए । मुचुल्का तयार गरी जिल्ला प्रहरी र जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिलाई प्रतिवेदन पनि बुझाइसकिएको छ । गाउँपालिका प्रमुख रामबहादुर कुलुङले पनि घटनास्थलको स्थलगत अनुगमन गरेका छन् । उनले सकेसम्म यहाँका बासिन्दालाई स्थानान्तरण गर्ने प्रतिबद्धता जनाए । केही दिनमा घुम्ती सेवासहित सिलिचोङ गएर स्थलगत अनुगमन गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेशबहादुर अधिकारीले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७५ ०९:४१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पुल नहुँदा सास्ती

विप्लव भट्टराई

इलाम — हिउँदमा टोलटोलमै मोटर पुगे पनि बर्खामा जिल्लाका कतिपय स्थानमा खोला तर्नै समस्या छ । कतै पक्की पुलको आवश्यकता छ भने कतै झोलुंगे पुल पनि नहुँदा जोखिम मोलेर खोला तर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

सूर्योदय नगरपालिका ६ र रोङ गाउँपालिका ६ बीचको फामखोलामा पुल नहुँदा स्थानीयले सास्ती खेप्नुपरेको छ । बर्खामा खोला उर्लिएर आउने हुँदा जोखिम मोलेर स्थानीयले यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता छ । अस्थायी बाँसको पुल तरेर दिनहुँ दर्जनांै विद्यार्थी आउजाउ गर्छन् ।

यस्तै सूर्योदय नगरपालिका ५ र रोङ गाउँपालिका ६ को बीचमा रहेको सिद्धिखोलामा झोलुंगे पुल नहँुदा सर्वसाधारणको यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको हो । खोला घटेका बेलामा मात्र वारपार गर्न सकिने भए पनि बर्खाको समय भने ती गाउँका बासिन्दाले जोखिम मोलेर खोला तर्नुको विकल्प छैन ।दुवै स्थानमा स्थानीयको पहलमा बर्सेनि फड्के निर्माण गर्ने गरिएको छ । पुल बनाउन टोलबाटै योजनाको छनोट गरे पनि अहिलेसम्म बन्न सकेको छैन । जिल्लाका धेरै स्थानमा अझै पनि पुलको अभावमा खोला तर्न कठिनाइ छ । सन्दकपुर गाउँपालिका ४ र ५ बीचको धुवाखोलामा पनि पुल नहुँदा उस्तै समस्या छ । बर्खामा उर्लेर आउने खोला तर्न अस्थायी पुलको साहारा आवश्यकता पर्ने स्थानीय बताउँछन् । वर्षौंअघि स्थानीयले बनाएको काठे पुल पनि मक्किएपछि थप जोखिम बढेको हो । जिल्लाका उत्तरी र पूर्वी क्षेत्र जोड्ने फिक्कल, नयाँबजार, प्याङ, जमुना, मावु र माइमझुवा हुँदै पुवामझुवाको बाघखोर जोड्ने रिङरोड यही स्थानबाट गए पनि पुलको अभावमा खोलाबाटै गाडी तार्नुपर्ने अवस्था छ । हिउँदमा खोला सानो भए पनि बर्खामा उर्लेर आउने भलबीच गाडी तार्नु पर्दा समस्या हुने गरेको चालक अर्पण गुरुङ बताउँछन् । ‘यहाँ वारपार गर्ने धेरै हुने र सवारी चाप पनि बढ्दै गएकाले पक्की पुलको आवश्यकता देखिन्छ,’ उनले भने ।

इनपा ८ को सिङफ्रिङ र माइजागमाईको सोयाङबीचको माइखोलामा पनि पुलको अभावमा जोखिम मोलेर फड्केबाटै खोला तर्नुपर्ने बाध्यता छ । खोला खोल्सी धेरै भएको माई नगरपालिकामा पनि उस्तै समस्या छ । नगरपालिकाका विभिन्न ६ स्थानमा नयाँ पुल बनाउन माग गरिएको प्राविधिक गोविन्द ढकालले जानकारी दिए । नगरपालिकाको २ वडा स्थित दुङदुङे, ६ नम्बर वडाको थिवा, मागु र रिखुवालगायत स्थानमा झोलुंगे पुलको आवश्यकता छ ।

जिल्लामा डेढ सय झोलुंगे पुल बनेका छन् । निर्माणका क्रममा अहिले १० वटा छन् । स्थानीय तह गठनअघि तत्कालीन जिल्ला विकास समितिमार्फत पुल बन्दै आएकोमा अहिले सम्बन्धित गाउँपालिका र नगरपालिकाले पुल निर्माणको काम अघि बढाउँदै आएका छन् । ट्ेरल ब्रिज सपोर्ट युनिटमार्फत पुल निर्माण गर्दा स्थानीय तहले ६ प्रतिशत रकम निकाल्नुपर्ने व्यवस्था छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७५ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT