प्रधानमन्त्रीदेखि प्रधानन्यायाधीशसम्म पढेको स्कुल

रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — एउटै जिल्लाबाट उपल्लो पदमा पुग्ने व्यक्तिको संख्या औंलामा गन्न सकिएला । तर एकै विद्यालयमा पढेका धेरै व्यक्ति उपल्लो पदमा पुगेको संयोग भने रोचक हो ।

धनकुटा ५, तल्लोकोप्चेमा रहेको गोकुण्डेश्वर बालमन्दिर माध्यमिक विद्यालय ।तस्बिर : रमेशचन्द्र । कान्तिपुर

यहाँको एउटा विद्यालयमा पढेका व्यक्ति प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीशदेखि शैक्षिक, भाषा, संस्कृति, कला साहित्य, स्वास्थ्य, प्रशासनिक क्षेत्रको उच्च ओहोदामा पुगेका छन् । कुरो धनकुटा नगरपालिका ५, तल्लोकोप्चेमा रहेको गोकुण्डेश्वर बालमन्दिर माध्यमिक विद्यालय (तत्कालीन गोकुण्डेश्वर हाईस्कुल) को हो ।

यो स्कुलमा पढेकामध्ये सबैभन्दा सर्वोच्च पदमा पुग्ने व्यक्ति पूर्वप्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापा हुन् । थापा उक्त विद्यालयका पूर्वछात्र हुन् । मुलुकमा पाँचपटक प्रधानमन्त्री भएका थापा जीवित रहुन्जेल उक्त विद्यालयमा नियमित जाने गर्थे । १९८९ सालमा स्थापना भएको विद्यालयमा ७ कक्षामा थापाले अध्ययन गरेको प्रधानाध्यापक दामोदर मिश्रले बताए ।

पूर्वप्रधानमन्त्रीदेखि वर्तमान अवस्थासम्म पनि शैक्षिक, प्रशासनिक, राजनीतिक लगायत क्षेत्रमा उक्त विद्यालयका छात्रछात्रा रहेको पाउँदा गर्वको महसुुुस हुने प्रधानाध्यापक मिश्र बताउँछन् । ‘यहाँ पढेका सूर्यबहादुर थापादेखि पछिल्लो पुस्तासम्म तीन दर्जनभन्दा बढी व्यक्तिले मुलुकका उच्च पद सम्हालिसकेका छन्’, उनले भने । पूर्व प्रधानन्यायाधीश ओमभक्त श्रेष्ठ पनि त्यहीं अध्ययन गरेका थिए । आँखाका पहिलो विशेषज्ञ डा. रामप्रसाद पोखरेलले २००९ सालमा अध्ययन गरेका थिए ।

पूर्वविद्यार्थी रहेका त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्वउपकुलपति डा. माधवप्रसाद शर्माले सोही विद्यालयबाटै वि.सं.२०१४ सालमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेका हुन् । संस्कृतिविद् तुलसी दिवस, पूर्वसचिव गोविन्ददास मास्के, साहित्यकार डा.दयाराम सम्भव, नाट्यकर्मी अशेष मल्ल, प्राडा तीर्थप्रसाद मिश्र, पूर्वसचिव तथा अञ्चलाधीश रामनारायण श्रेष्ठ, तत्कालीन दूरसञ्चार संस्थानका महाप्रबन्धक रघुवरलाल श्रेष्ठ, पाइलट क्याप्टेन माधवलाल सिंह, साहित्यकार खगेन्द्रकुमार प्रधानाङ्ग लगायत पूर्वविद्यार्थी नै हुन् ।

यही लहरमा पछिल्लो छिमलका पूर्वमन्त्री डा. दुर्गा पोखरेल, वातावरणविद् नरेन्द्र पोखरेल, कलाकार उपेन्द्र दु:खी, शिक्षाविद्हरू उपेन्द्र पोखरेल, जीवलाल श्रेष्ठ, नारायण जोशी, वरिष्ठ अधिवक्ता नगेन्द्रभक्त श्रेष्ठ, प्राडा. शम्भु खतिवडा, कृष्णप्रसाद वस्ती, साहित्यकार ईशदिप श्रेष्ठ, राजेन्द्र श्रेष्ठ, पूर्वसांसद पदमबहादुर बस्नेत लगायत छन् ।

वि.सं.१९८९ मा तत्कालीन उत्साही युवाहरू पं. छविलाल पोखरेल, गजेन्द्रबहादुर प्रधानाङ्ग, लीलानाथ शर्मा, पूर्णलाल लप्टन, गणेशकुमार कर्माचार्य, पहलमान श्रेष्ठ, गुणराज जोशी लगायतको पहलमा विद्यालय स्थापना गरिएको थियो । यस्तै गजराम योगी, मोतीलाल श्रेष्ठ, रामभगत थेच्मी, भुवनेश्वर बौद्धाचार्य, लक्ष्मी श्रेष्ठ लगायतको योगदान पनि उल्लेखनीय थियो । विद्यालयलाई २००४ सालमा तत्कालीन राणा शासनको सरकारले सरकारी मान्यता दिएको पूर्वप्रधानाध्यापक मोहनकृष्ण श्रेष्ठले बताए । विद्यालयमा २००७ सालदेखि प्रवेशिका परीक्षा सुरु भएको थियो । २०२८ मा नयाँ शिक्षा सुरु भएपछि त्यसको एक वर्षपछि नजिकको बालमन्दिरको माथिल्लो तह समेत समावेशपछि हालको नाम कायम गरिएको थियो ।

Yamaha

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ ०९:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पहिरोले चिरैचिरा

१४ परिवार विस्थापित
रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — अविरल वर्षा भएसँगै जिल्लाका कतिपय बस्ती पहिरोको जोखिममा परेका छन् । साँगुरीगढी गाउँपालिका ६ मझुवा र मुक्तेन गाउँ बढी जोखिममा छन् ।

५ वर्षअघि ती गाउँछेवै गएको पहिरोले चिरा पारेको जमिन बग्न थालेपछि बस्ती प्रभावित बनेको स्थानीयले बताए । मझुवा र मुक्तेन गाउँका १ सय २६ घर पहिरोबाट जोखिममा छन् । दुबै गाउँका १४ परिवार विस्थापित भइसकेको साँगुरीगढी गाउँपालिकाका प्रमुख कुमारजङ्ग याखाले बताए ।


मझुवाको साचा खोलामा आएको बाढीसँगै आसपासका बस्ती जोखिममा परेका हुन् । पहिरोले स्थानीय खड्ग मगर, अमृत मगर, खिला मगर र उत्तम मगरको घर पहिरोले पुरिएको छ । विस्थापित भएका छन् ।


स्थानीय अमृत मगरको १० मध्ये ७ रोपनी खोलाले बगाइसकेको छ । ‘घरबार नै पहिरोले गुम्यो’, उनले भने, ‘सुरक्षित ठाउ‘ खोज्दै आफन्तको शरणमा बस्दै आएको छु ।’ मझुवा बस्ती आसपास कमेरे माटो भएकाले कमजोर धरातल रहेको स्थानीयको भनाइ छ । साचा खोलाको पहिरो वर्षेनी फैलिँदै गएपछि क्रमश: बस्तीसम्म आइपुगेको स्थानीय यमबहादुर मगरले जनाए ।


मुझवासँगै जोडिएको मुक्तेन गाउँ पनि उच्च जोखिममा छ । कतिपय परिवारले आफ्नो थातथलो छोडिसकेको साँगुरीगढी गाउँपालिका ६ का वडाध्यक्ष दिपक मगरले बताए ।


गाउँमा हिउँद र वर्षा दुवै याममा जोखिम निम्तिने गरेको छ । हिउँदमा सुख्खा पहिरो र वर्षात्मा बाढीसँगै लेदो माटो बग्नेक्रम गर्दा स्थानीयवासीले कुनै बखत पहिरोमा परिने त्रास रहेका गुनासो पोखे । विगतमा केही मिनेटमा छिचोल्न सकिने उक्त स्थान हाल पहिरो फैलिदै जाँदा झन्डै एक घण्टा लाग्ने स्थानीयले अमृत मगरले बताए । गाउँका धेरै स्थानमा पहिरो भए पनि दुईस् थानमा ठूलो भूभाग बगिसकेको छ ।


साचा खोलादेखि झन्डै एक सय मिटर दूरीमा रहेको भेडेटार—छ नम्बर बुधबारे सडक समेत जोखिममा पुगिसकेको छ । बस्तीमा सडक सञ्जाल जोड्न नसक्दा स्थानीयले भारी बोकेर सामान ढुवानी गर्न बाध्य छन् । यसैगरी मुक्तेनमा प्रावि तहसम्म मात्र पढाइ हुने गर्दछ । अन्य तहको अध्ययनका लागि बालबालिकाले पहिरो गएको स्थानमा जोखिम मोलेर अन्यत्र पठनपाठन गर्न जानुपर्ने बाध्यता छ ।


यसैगरी वर्षाका कारण अरुण नदीमा पानीको सतह बढेपछि आसपासका बस्ती जोखिममा छन् । धनकुटाको लेगुवा र भोजपुरको जरायोटारका नदी आसपासका बस्ती उक्त जोखिममा छन् । नदीकिनारमा रहेका पसल तथा होटल यसबाट प्रभावित रहेको स्थानीयले बताए । वर्षाले साँगुरीगढी गाउँपालिकास्थित गर्जुवा खोला आसपासका बस्तीसमेत जोखिममा छन् ।

दुई वर्ष अघिदेखि नै प्रशासनले त्यहाँ रहेका बस्ती स्थानान्तरण गरिने भनिए पनि हालसम्म कार्यान्वयनमा आएको छैन । यस्तै वर्षाका समयमा चिसाङ र सति खोलामा आएको बाढीले ६ नम्बर बुधबारे बजार पनि जोखिममा पर्दै आएको छ । बजारको माथिल्लो भाग भएर बग्ने खोलाको कारण बजार क्षेत्र जोखिमपूर्ण बनेको बजार व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष विष्णुकुमार श्रेष्ठले जनाए । खोलामा स–साना होमपाइप मात्र रहेकाले बाढी आउनासाथ बजार क्षेत्रमा असर पुर्‍याउने स्थानीयको भनाई छ ।


४ घर उच्च जोखिममा
संखुवासभा– चैनपुर नगरपालिका २ चित्लाङमा वर्षाका कारण ४ घर परिवार पहिरोको उच्च जोखिममा परेको छ । धन्सार हुँदै चित्लाङजाने मोटरबाटो पहिरोले तानेको छ । जसका कारण घनश्याम गौतम, हरिनारायण गौतमको घर उच्च जोखिममा छ । पहिरोले हेमलाल गौतम र दिनेश गौतमको घर पनि क्षति पुर्‍याएको भगवती माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक माधवप्रसाद गौतमले जानकारी दिए ।

चैनपुरमा रहेको बाल मन्दिरको वाल समेत पहिरोले तानेको छ । सडक आवत जावतमा समस्या भएको छ । सडकमा आवतजावत गर्न स्थानीय र विद्यार्थीलाई समस्या भएको बाल मन्दिरका शिक्षिका ववि श्रेष्ठले बताईन् ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७५ १०:१२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT