देवनागरी लिपिका नयाँ फन्ट

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — कम्प्युटर, ल्यापटपमा टाइप गरिने सयौं नेपाली फन्टको विकल्पमा देवनागरी लिपिका १७ नयाँ डिजिटल फन्ट थपिएका छन् । धरान उपमहानगर १५ बाँझोगरा, हाल विराटनगर–४ खार्जीमा बस्दै आएका ६२ वर्षीय जीवनध्वज राईले नयाँ फन्ट सार्वजनिक गरेका हुन् ।

विराटनगर–४ खार्जीका फन्ट डिजाइनर नयाँ डिजाइनको फन्ट कम्प्युटरमा देखाउँदै ।तस्बिर : कान्तिपुर

नेपाली फन्टसहित उनले अंग्रेजीका ८ फन्ट पनि डिजाइन गरेर सार्वजनिक गरेका छन् । उनी ३१ वर्षसम्म भारतीय गोर्खा सेनाको इलेभेन जीआरमा रहेर क्याप्टेन पदमा सन् ००७ सालमा अवकाश लिएका फन्ट डिजाइनर हुन् ।

‘हाल चलनमा रहेका र प्रयोग गरिएका फन्टको परिष्कृत रूप दिन आवश्यकता महसुस गरेर नयाँ फन्ट सिर्जना गरेँ,’ उनले भने । उनका अनुसार नेपालमा प्रयोग भएका फन्टका संयुक्त अक्षरहरू पूर्ण छैनन् । अक्षरका प्राचीन रूप र मात्राहरू सही रूपमा डिजाइन भएका छैनन् । उनले तयार गरेका फन्ट र हाल प्रयोगमा आएका नेपाली फन्टमा धेरै भिन्नता छ ।

Yamaha

उनले भने, ‘मैले डिजाइन गरेका जेडीआर फन्ट शुद्ध टाइपिङ, विशुद्ध उच्चारण, लुप्तप्राय भएका नेपाली अक्षरलाई जीवन्त राख्न र प्राचीन मौलिक अक्षरलाई जोगाउन नै यी फन्टहरू डिजाइन गरेको हो ।’ फन्टमा परनिर्भरता तोडदै टाइपिस्टलाई विविध छनोट गर्न दिनका लागि उनले सिर्जनात्मक फन्ट डिजाइन गरेको बताए ।

राईले ती नेपाली १७ फन्ट र अंग्रेजीका ८ फन्टलाई प्रयोग गर्न चाहनेले इन्टनरेटमा उपलब्ध रहेको जनाए । उनले एक दशक लगाएर तयार पारेका फन्टलाई जेडीआर अमृत, ब्रम्हा, वीरेन्द्र, हर्कवुङ्मा, महालक्ष्मी, महासरस्वती, मेची, कोसी, सगरमाथा, जनकपुर, वागमती, पूर्वाञ्चल, धरहरा, पुष्पाक्षर, विन्दुक्षर, विष्णु, नारायणीलगायत छन् ।

उनले नेपाली र अंग्रेजीबाहेक सिरिजंगा लिपिलाई पनि परिमार्जित रूप दिएका छन् । तर ती फन्ट सार्वजनिक गरेका छैनन् । उनले भने, ‘नयाँ फन्टहरूका अनेक विशेषता समेटिएका छन् । सर्वाधिक अक्षरको समूह भएको फन्ट टाइप हुनुका साथै बहुरूपीय अक्षरको सम्पूर्ण रूप भएको र अत्यधिक संयुक्त अक्षर एउटै ‘कि’ ले टाइप गर्न सकिने गरी बनाएको छु ।’

लेखनको नियमलाई पालना गर्दै कमा, इन्भर्टेड कमा, कोष्ठकचिह्न फन्टसँग मेल खाने गरी फन्टका इन्सर्ट मेनुमा समेत अतिरिक्त अक्षरहरू वर्णानुक्रमअनुसार राखिएकाले तेज गतिमा टाइप गर्न सकिने फन्ट डिजाइनर राईले दाबी गरे ।

क्याप्टेन पदमा अवकाश पाएपछि उनलाई अरू व्यापार व्यवसाय गर्ने वा त्यतिकै बसेर समय कटाउने मन भएन । वृद्ध अवस्थाको समय कटाउनका लागि भारतीय सेनामा रहँदा पहिले नै सिकेको कम्प्युटरको ज्ञानलाई सदुपयोग गर्ने सिलसिलामा फन्ट डिजाइनतिर आकर्षित भएको उनले बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७५ ०८:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

संस्थासम्बन्धी विधेयक समितिमा

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — ‘प्रदेश सामाजिक विकास संस्थाको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक’ बुधवार बसेको प्रदेशसभा बैठकले सामाजिक विकास समितिमा पठाएको छ ।

गैससरकारी संस्थालाई प्रदेश सरकारको प्रत्यक्ष निगरानीमा ल्याउने गरी विधेयक बनाइएको छ ।विधेयकमा सामाजिक विकासमन्त्री वा राज्यमन्त्रीको अध्यक्षतामा ‘सामाजिक विकास परिषद्’ गठन गरिने उल्लेख छ ।

प्रदेश १ मा संस्था खोल्दा अध्यक्षको कार्यअवधि चार वर्ष हुने र एकै व्यक्ति दुई पटकभन्दा बढी अध्यक्ष हुन नसक्ने र एकै परिवारका एकभन्दा बढी सदस्य रहन नपाउने प्रावधान विधेयकमा छ । परिवार बाबुआमा, बाजेबज्यै, सासूससुरा, पति, पत्नी, छोराछोरी, बुहारी, ज्वाइँ, जेठान, दाजु, भाइ, दिदीबहिनी, मामामाइजू, भान्जाभान्जी, काकाकाकी, धर्मपुत्र, धर्मपुत्री, सौतेनी आमासमेतलाई राख्न नपाइने भनिएको छ ।

यसैगरी ‘प्रदेशको कर तथा गैरकर राजस्व लगाउने र उठाउने सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक’ माथि सामान्य छलफल सकिएको छ ।


बुधबारको बैठकमा उक्त विधेयकमाथि श्रीप्रसाद मैनाली, उमिता विक, वसन्तीदेवी यादव, रामबहादुर मगर र संघीय समाजवादी फोरम नेपाल प्रदेश संसदीय दलका नेता जयराम यादवले बोलेका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७५ ०८:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT