नक्कली सामानले ठगिँदै उपभोक्ता

अनुगमन नहुँदा नक्कली सामान नियन्त्रण हुन सकेन
शृंगारका नक्कली सामग्रीले अनुहार बिग्रिँदा किशोरीमा मानसिक तनाव
डिल्लीराम खतिवडा

उदयपुर — मानव स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुने ‘नक्कली’ चिजवस्तु बजारमा छ्यापछ्याप्ती पाइने गरे पनि नियन्त्रण हुन सकेको छैन ।

सदरमुकाम गाईघाटलगायत ग्रामीण बजारमा बिक्री गरिने खाद्य, कपडा, तेलमसाल, शृंगार सामग्रीलगायत नक्कलीले कव्जा जमाएको छ । नक्कली वस्तुका कारण सर्वसाधारण ठगीमा पर्नुका साथै उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा समेत समस्या पारेको छ ।

बजार बिक्री गरिने दैनिक उपभोग्य वस्तुसँगै साबुन, स्याम्पु, क्रिम, नङपोलिस, पाउडरलगायत बस्तु नक्कली पाइन्छ । बुहराष्ट्रिय कम्पनीले उत्पादन गर्ने सामग्री जस्तै देखिने नक्कली शृंगारका सामग्रीले सर्वसाधारण ठगिँदै आएका हुन् ।

बजार अनुगमन गर्ने निकायले खाद्यान्न लगायत अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुको अनुगमन गरिरहेको हुन्छ । तर सर्वसाधारणले दैनिक प्रयोग गर्ने शृंगार सामग्रीका विषयमा नियमन गर्ने निकायले वास्तै गरेको छैन । बजार अनुगमन प्रभावकारी नहुँदा नक्कली वस्तुको बिक्री गर्ने क्रम दैनिक बढ्दै गएको सर्वसाधारणले गुनासो गरेका छन् ।

नक्कली वस्तुको प्रयोगले कपाल झर्ने, अनुहारमा विभिन्न किसिमका घाउखटिरा आउने र शरीर चिलाउने समस्या देखिने गरेको छ । नक्कली सामग्रीले कुरुप हुने गरी अनुहार बिग्रिँदा किशोरीमा मानसिक समस्या समेत उत्पन्न हुने गरेको छ । नक्कली क्रिमको प्रयोगले किशोरीहरूको अनुहारको रूपै बिग्रिँदा समस्यामा परेका हुन् ।

Yamaha

अनुहारमा जथाभावी देखिने दाग, चाया र पोतो हटान प्रयोग गरिने शृंगारका सामग्री नै नक्कली हुदाँ उल्टै अनुहारमा विभिन्न किसिमका समस्या देखा परेको व्युटिसियन कल्पना दाहालले बताइन् ।

‘नक्कली शृंगारका सामग्रीले महिलालाई मात्रै होइन, पुरुषलाई पनि सताइरहेको छ,’ व्युटिसियन दाहालले भनिन्, ‘पछिल्लो समय अनुहारमा चाया पोतो र विभिन्न किसिमका दाग भएका ग्राहक पार्लमा आउने गरेका छन् ।’ यसरी आउने ग्राहकमध्ये झन्डै ७५ प्रतिशतले विभिन्न किसिमको क्रिम प्रयोग गरेर अनुहार बिग्रिएको बताउने गरेको उनले बताइन् ।

ग्राहकले प्रयोग गर्ने वस्तुको अध्ययन गर्दा ती नक्कली भएको व्युटिनिसयन दाहालले बताइन् । बजारमा महिलाले प्रयोग गर्ने लेक्मे, गार्नियर, फेयरएन्ड लब्ली, भ्यासलिन नक्कली भएको उपभोक्ताले गुनासो गर्ने गरेको दाहाल बताउँछिन् ।

‘हेर्दा उस्तै देखिन्छ, त्यसैले सक्कली र नक्कली छुट्याउने समस्या हुन्छ,’ त्रियुगा नगरपालिका ११ गाईघाट बजारकी सीता सुनुवारले भनिन्, ‘दैनिक प्रयोग गर्ने सामग्री नक्कली भएपछि महिलाको अनुहार कुरुप हुने गरेको छ ।’ जिल्लाका मुख्य बजार गाईघाट, बेल्टार, कटारी लगायत ग्रामीण क्षेत्रमा समेत नाम चलेका पसलदेखि ठूला डिपार्टमेन्टर स्टोरमा समेत नक्कली बस्ुतको बिक्री हुने गरेको उपभोक्ताले गुनासो गरेका छन् ।

‘बजारमा शृंगारका सामग्री मात्रै होइन, खाद्यान्न, पेय पदार्थ, औषधि लागयत नक्कली पाइन्छ,’ उपभोक्ता सानुकाजी विष्टले भने, ‘सक्कली र गुणस्तरीय वस्ुतको बिक्री गर्दा सोचेजस्तो मुनाफा हुँदैन ।’

त्यसैले व्यपारीले नक्कली बस्तुको बिक्री गर्ने गरेको उनले बताए । ‘नक्कली वस्तुको प्रयोगले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर गर्छ,’ चिकित्सक महेशकुमार सिंहलले भने, ‘महिलाले प्रयोग गर्ने शृंगारका सामग्री नक्कली हुँदा छालासँग सम्बन्धित रोग बढिरहेको छ ।’ हेर्दा सक्कली जस्तै देखिने भएकाले प्रयोग हुने गरेको तर त्यस्ता सामानले एक दुई दिनमै नकारात्मक असर गर्न थाल्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७५ १०:०४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पहाडमा टेम्पो सरर...

भोजपुरको सदरमुकामदेखि गाउँसम्म चल्तीमा
स्थानीय नयाँ साधन देखेर चढ्न आकर्षित
कान्तिपुर संवाददाता

भोजपुर — समथर भूमिमा चल्दै आएको टेम्पो अचेल पहाडमा पनि चल्न थालेको छ । टेम्पो सहज साधन भएकाले यात्रुको रोजाइमा परेको छ ।

भोजपुरको अरुण गाउँपालिका प्याउली बजारमा सञ्चालित टेम्पो । तस्बिर : एलिसा

केही महिनायता जिल्ला सदरमुकाम मात्रै होइन ग्रामीण भेगमा पनि तीन पांग्रे यो साधन चल्तीमा छ । नौलो हुने भएकाले यो साधन चढ्न स्थानीय आकर्षित छन् ।

बजार वरपर, सदरमुकाम आसपासका ठाउँहरू, विमानस्थललगायत स्थान आउजाउ गर्न यो साधन बढी प्रयोग हुने गरेको छ । सजिलो र छिटो हुने भएकाले यात्रुको आकर्षण बढेसँगै टेम्पो व्यवसायीलाई ओसारपसार गर्न भ्याइनभ्याइ हुने गरेको छ ।

छोटो दूरीको यात्रा गर्न र साना पसलका सामानहरू ढुवानी गर्न सहज, सुरक्षित, सुलभमात्र होइन स्थानीयलाई रमाइलो साधन समेत बनेको छ । टेम्पोले निकै सुविधा दिएको भोजपुर नगरपालिका ५, बोखिमका व्यापारी हरि प्रधानले बताए ।

‘हाम्राजस्ता साना किराना पसलका सामान ठूला बसले बोक्नै मान्दैनन्, कर गरेर बोके पनि छतमा जथाभावी राखिदिने भएकाले सुरक्षित हुँदैन,’ प्रधानले भने, ‘तर टेम्पोले दुई सय ५० रुपैयाँ तिरेपछि सुरक्षित रूपमा सामान घरैमा पुर्‍याइदिन्छ ।’ उनीजस्ता बजार क्षेत्रमा बसोबास गर्ने बासिन्दाको अचेलको रोजाइ टेम्पो नै हुने गरेको छ ।

भोजपुर सदरमुकाममा टेम्पोले दैनिक रूपमा शनिबारे हटियालाइन, बजार क्षेत्र, पानीट्यांकी, देउराली, टक्सार, हस्पिटल, विमानस्थललगायत स्थानमा यात्रुलाई सुविधा दिएको छ । यस्तै सदरमुकाम आसपास सात किलोमिटर दूरीमा पर्ने बोखिम, भैंसीपंखासम्म यात्रु र सामान ओसारपसार गर्छन् ।

यात्रुको ओइरो लाग्ने सदरमुकाममा टेम्पोले देउरालीदेखि बजार, टक्सार विमानस्थलदेखि चारभञ्ज्याङ बजारसम्म, बजारभित्र वरपर र हटियालाइन, पानीट्यांकीसम्म रिजर्भ गरेर यात्रुले टेम्पो प्रयोग गर्ने गरेको व्यवसायी बताउँछन् । पाँच जनासम्म यात्रु अटाउने टेम्पोबाट दैनिक तीनदेखि चार हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने गरेको विदेशबाट फर्किएर सदरमुकाममै टेम्पो चलाइरहेका बोखिमका टेम्पो चालक राजेन्द्र राईले बताए । अरुण गाउँपालिका जरायोटारका देवी गौतम पनि विदेशबाट फर्केका हुन् । ढाइ महिनाअघि ५ लाख रुपैयाँमा किनेर उनी टेम्पो चलाउन थालेका छन् ।

कमाइ राम्रो भइरहेको उनको अनुभव छ । उनले अचेल प्याउलीबजारदेखि धनकुटा लेगुवाबजार, तिवारीभञ्जाङ, ओदाने, भोर्लाबोट, बजार आसपासमा यात्रु ओसारपासार गर्छन् । ‘पहिले काम पनि हुन्थेन, साथिभाइसँग लर्खरियो, बस्यो गर्दै दिन बित्थ्यो’, गोतमले भने, ‘तर अचेल टेम्पो चलाउन थालेदेखि दैनिकी नै फेरिएको छ ।’ जिल्लाको पूर्वी प्याउली क्षेत्रमा सडक पुगेको छ । आसपासका तिवारीभञ्जाङ, चम्पे, चरम्बी, याङपाङ, याकु, जरायोटारका बासिन्दा पनि त्यही क्षेत्र भएर टेम्पो चढ्न आउने गरेका छन् ।


टेम्पो चढ्नलाई विशेषगरी प्याउलीबजारमा शनिबार र बुधबारको दिन ग्रामीण भेगका बासिन्दाको घुइँचै लाग्छ । ग्रामीण भेगमा अझै कच्ची सडक छ । तिनलाई व्यवस्थित गर्न सके अझ बढी क्षेत्रका बासिन्दालाई सजिलो हुने चम्पेनिवासी बबिता राईले बताइन् । डेढ महिनायता सदरमुकाममा ५ वटा, प्याउली र जरायोटारमा एक/एकवटा टेम्पो सञ्चालनमा छन् । यात्रुको चापअनुसार यी साधन पर्याप्त भने छैनन् ।

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७५ १०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT