खोलाभन्दा सानो पुल !

अर्जुन राजवंशी

दमक — हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत झापा गाउँपालिका २ स्थित सानोमाई खोलामा निर्माणाधीन पुलको लम्बाइ सानो भएको स्थानीयले बताएका छन् । खोलाले धार परिवर्तन गरेकाले पुलको लम्बाइ निकै सानो भएको हो । 

झापाको झापा गाउँपालिका २ स्थित सानोमाइ खोलामा निर्माणाधीन पुल । तस्बिर : अर्जुन

उनीहरूले पुलको लम्बाई बढाउन माग गरेका छन् । उनीहरूले लम्बाई नबढाए निर्माणाधीन पुलको प्रयोगविहिन हुने बताएका छन् । खोलामा ११ मिटर चौडाइ र ५२.४ मिटर लम्बाइको पुल निर्माणाधीन छ । पुल निर्माणको काम गत असार मसान्तमै सकिनुपर्ने थियो । तर, ठेकेदार कम्पनीले ढिलाइ गर्दा हालसम्म ५० प्रतिशत मात्रै काम सम्पन्न भएको छ । स्थानीयले खोलाले धार निकै परिवर्तन गरेकाले अहिले निर्माण भइरहेकै जति पश्चिमपट्टि पुल थप्नुपर्ने माग गरेका छन् ।

Yamaha

‘अहिलेकै अवस्थामा हो भने यो पुलको कुनै काम छैन,’ स्थानीय मोहनकुमार चौलागाईंले भने, ‘पुल निर्माण गर्ने निकायले तत्काल अध्ययन गरेर पुलको लम्बाइ बढाउनुपर्छ ।’ उनले खोलाको साइजभन्दा पुलको लम्बाइ सानो भएको बताए । उनले निर्माणाधीन अवस्थामै रहेकाले पश्चिमपट्टि स्पेन थपेर पुलको लम्बाइ बढाउनुपर्ने बताए । झापा गाउँपालिका २ का वडाध्यक्ष नेत्रबहादुर खडकाले पुलको लम्बाइ थप्नेबारे मौखिक रूपमा जानकारी गराएको बताए । उनले पुलको लम्बाइ थप नभए जनता लाभान्वित हुन नसक्ने अवस्था रहेको बताए ।

‘सर्भे गर्दा खोलाको धार ठिकै ठाउँमा थियो । तर, ०७२ साउनको बाढीले खोला पूरै पश्चिम सरेको छ,’ खडकाले भने, ‘तटबन्ध गरेर पनि यति लामो खोलाको धार सोझ्याउन गाह्रो हुन्छ । भविष्यमा फेरि पनि खतरा कायमै रहने भएकाले अहिले नै पुलको लम्बाइ बढायौं भने दीर्घकालीन रूपमा समस्या समाधान हुन्छ ।’ उनले पुलको लम्बाइ बढाउने विषयमा सम्बन्धित निकायमा थप कुरा राख्ने तयारी गरिरहेको बताए ।

हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालय योजना कार्यालयअन्तर्गत जिल्लामा रहेको कार्यालयका अनुसार उक्त पुल लामा/बान्टी जेभीले ठेक्का लिएको हो । ०७५ असार मसान्तभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी ५ करोड ९७ लाख ९९ हजार रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता भएको छ । कार्यालयका सब–इन्जिनियर सुरेन्द्र यादवले सर्बेअनुसारै काम भइरहेकाले तत्कालै पुलको लम्बाइ थप्ने अवस्था नरहेको बताए । उनले खोलाले धार परिवर्तन गर्ने क्रम चलिरहने हुँदा स्थायी तटबन्ध गरेर खोला सोझ्याउनुपर्ने बताए । ‘सुरुमा जहाँ पुल आवश्यक थियो । सर्भेअनुसार त्यही पुल निर्माण भइरहेको छ । अहिले खोला पश्चिमतिर गएको छ । तटबन्ध गरेर खोलाको धार परिवर्तन गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

उनले स्थानीयको माग पनि जायज भएको बताए । उनले भने, ‘स्थानीयको माग पनि जायज नै छ । अहिलेकै अवस्थामा भन्नुपर्दा पुलको लम्बाइ बढाउनुको विकल्प छैन । तर, यो कामका लागि फेरि ठूलै प्रक्रिया गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ हाल सानोमाई खोलामा बासको पुल बनाएर स्थानीय बासिन्दा आवतजावत गरिरहेका छन् । खोला पारि ७ वटा बस्ती छन् ।

उक्त बस्तीका बासिन्दाका लागि झापा बजार मुख्य बजार हो । खोलामा पुल नभए पारिका बासिन्दा बन्धकजस्तै बन्ने अवस्था छ । खोला पारि जुडो प्राथमिक विद्यालय पनि छ । ‘पुलको लम्बाइ नबढाए खोला पारिको जुडो प्रावि र ७ बस्ती सबै डुबान र कटानको उच्च जोखिममा पर्छ,’ वडाध्यक्ष खडकाले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ २०:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

थलिएको झापा बजार

अर्जुन राजवंशी

कुमरखोद (झापा) — पूर्वपश्चिम राजमार्गदेखि २२ किलोमिटर दक्षिण । भारतीय सीमा क्षेत्रको बजार । जिल्लाका दुई ठूला नदी कन्काई र बिरिङले घेरिएको । पटक पटक राजनीतिक परिवर्तनका कारण थलिएको बजार हो, झापा बजार ।

झापा जिल्लाको पुरानो सदरमुकाममा सडकमै पसल थाप्दै स्थानीय व्यापारी । तस्बिर : अर्जुन

यो बजार झापा जिल्लाकै पुरानो सदरमुकामसमेत हो तर हाल यसको चिनारी यही ‘पुरानो सदरमुकाम’ भन्ने शब्दमै मात्र सीमित भएको छ । साबिक कुमरखोद गाविसको केन्द्र पनि हो । हाल झापा गाउँपालिका वडा २ को एउटा बजारका रूपमा सीमित छ ।

बजारसम्म पुग्ने मुख्य सडकमै अझै पनि बजार लाग्दै आएको छ । व्यवस्थित टहरा छैनन् । ठूला व्यापारी छैनन् । उद्योग, कलकारखाना छैनन् । ५० वर्षअघि बनेका पुराना मक्किँदै गएका घरले बजारको मुहार मलीन बन्दै गएको छ । पुराना बासिन्दा र व्यापारीको पलायनले बजारको महत्त्व र ऐतिहासिकता मेटिँदै गएको छ ।

सात दशकभन्दा बढी इतिहास बोकेको झापा बजार अहिले ‘गुद्रीबजार’ मा सीमित भएको छ । ‘यो बजारलाई माथि उठाउने कुनै प्रयास भएन,’ स्थानीय सुशीला कार्कीले भनिन्, ‘न स्थानीय बासिन्दा जुटे न त सरकारले नै कुनै योजना ल्यायो ।’ उनले सम्भावना भएर पनि पिछडिएको अवस्थामा रहनुपरेको दुखेसो गरिन् ।

रेवत केसीले झापा बजारको अबको सम्भावना हुलाकी मार्गको निर्माण अन्तिम विकल्प भएको बताए । उनले हालसम्म राज्यले कुनै प्रयास नगरेकाले अब पनि गर्छ भन्ने कुनै आशा नरहेको बताए । ‘यो बजार उठ्छ भने हुलाकी राजमार्ग बन्दा आफंै उठ्छ । होइन भने हामी अर्को कुनै विकल्प देख्दैनौं,’ उनले भने ।

बजारमा छोटी भन्सार छ तर बन्द । बजारसम्म आउनलाई बाटोको सुविधा छैन । ५ सय मिटर आसपासका बासिन्दा बजारसम्म आइपुग्न खोला तैरिनुपर्ने अवस्था छ । पुराना धान व्यापारीहरू सबै पलायन भइसकेका छन् । शिक्षित वर्ग सहरतिर डेरा बसेर जागिर खान्छन् । विवाहका लागि सामान किन्नुपरे सीमापारि भारतीय बजार जानुपर्ने बाध्यता छ ।

बजारमा भएका होलसेल पसलहरू बन्द हुने क्रम जारी छ । ‘अहिलेको संरचनामा यो बजार हाम्रो प्रमुख बजारमा पर्छ । त्यसैले यसको संरक्षण र विकासमा हामी जोड दिन थालेका छौं,’ वडा नं. २ का वडाध्यक्ष नेत्रबहादुर खड्काले भने ।

उनले प्रदेश र केन्द्रस्तरबाट कुनै पहल नभए पनि स्थानीय तहले नै ‘झापा बजार’ को विकासमा पर्याप्त नीति, कार्यक्रम र बजेट विनियोजन गर्दै जाने बताए । ‘झापा बजार’ मुलुकमा राणाशासन हुँदादेखि नै अस्तित्वमा आएको बजार हो । तर, २००७ सालको क्रान्तिले यो बजारलाई सधैंका लागि उठ्न नसक्ने गरी थला पारिदियो । तत्कालीन राणा शाषकविरुद्ध क्रियाशील मुक्ति सेनाले मोरङ मातहत रहेको झापा एकाइका सरकारी कार्यालयहरू कब्जा गरेका थिए ।

उनीहरूले उक्त कार्यालयहरू २००६ सालतिरै भद्रपुर सारेका थिए । लगत्तै २००७ सालमा प्रजातन्त्र आयो । मुक्ति सेनाले गरेका निर्णय राजनीतिक रूपमा सदर भयो । मोरङ मातहत रहँदै आएको झापा २०१८ सालमा अलग्गै जिल्ला घोषित भयो अनि पहिलदेखि जहाँ सरकारी कार्यालयहरू सञ्चालित थिए, उक्त ठाउँलाई सदरमुकाम तोकिँदा झापाको सदरमुकाम भद्रपुर ठहरियो । यसबेलादेखि नै झापा बजारमा रहेको सदरमुकाम सधैंका लागि भद्रपुर सरेको हो ।

झापा बजार पछि पर्नुमा पञ्चायतकाल र सशस्त्र द्वन्द्व पनि कारक बन्यो । पञ्चायतकालमा जिल्लाको राजनीति हाँक्ने व्यक्तिहरू झापा बजारका जमिनदारसमेत थिए । सरकारविरुद्ध गतिविधि हुने एउटा केन्द्र झापा बजार पनि थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT