कहाँबाट आयो त्यो राष्ट्रिय झन्डा ?

स्पष्टीकरण दिन काठमाडौं गए कर्मचारी
अजित तिवारी

जनकपुर — रामायण सर्किटबारे ‘बिफ्रिङ’ गर्न नेपाल र भारतका प्रधानमन्त्री मञ्चमा पुग्दा दुवै देशका राष्ट्रिय झन्डा फहराइएका थिए । मञ्चको दक्षिणी कुनामा भारत र उत्तरी कुनामा नेपालको झन्डा राखिएको थियो ।

दुवै देशका प्रधामन्त्रीले करिब मिल्दोजुल्दो पोसाक पहिरिएकाले सबैको ध्यान त्यतैतिर तानियो । नेपाली राष्ट्रिय झन्डाको आकार र रूप फरक रहेको कसैले हेक्का नै गर्न भ्याएनन् । आखिर कहाँबाट आयो स्वरुप बिगारिएको राष्ट्रिय झन्डा ? जानकी मन्दिरको व्यवस्थापनमा खटिएका अधिकारीहरू नै अनभिज्ञता प्रकट गर्छन । भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको जनकपुर भ्रमणको तयारी संघीय सरकार, प्रदेश सरकार र जनकपुर उप–महानगरपालिकाले गरेको थियो । जानकी मन्दिरमा मोदीले गरेको विशेष पूजाअर्चनाको व्यवस्थापन मन्दिर प्रशासनको थियो । रामायण सर्किटसँग सम्बन्धित सबै कार्यक्रम जानकी मन्दिरको बाहिरी परिसरमा गरिएको थियो । मोदीको जनकपुर भ्रमणको बिहान मात्रै जानकी मन्दिरको बाहिरी परिसरमा मञ्च निर्माण गरिएको थियो । मञ्चको निर्माण र रेखदेख नेपाली सेना र भारतीय सुरक्षाकर्मीले गरे ।

‘मञ्चमा राष्ट्रिय झन्डा पनि सुरक्षाकर्मीले नै टाँगेका हुन्,’ जानकी मन्दिरमा भ्रमण व्यवस्थापनमा खटिएका एक सरकारी अधिकारीले भने, ‘तर, झन्डाको स्वरूप बिग्रेको कसैले चाल पाएनन् ।’ उनका अनुसार दुवै प्रधानमन्त्रीले जानकी मन्दिरमा छोटो फ्रेस बिफ्रिङ गर्ने कार्यक्रम अन्तिम समयमा तय हुँदा मञ्चको तयारी हतारमा गरिएको थियो । तर, मोदी भ्रमणको एकदिन अघि भारतीय दूतावासले जनकपुरमा आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा रामायण सर्किटबारे दुबै देशका प्रधानमन्त्रीले छोटो फ्रेस बिफ्रिङ गर्ने तालिका सार्वजनिक गरेको थियो ।

Yamaha

मोदी भ्रमणको तयारीमा खटिएका संघीय सरकारका एक अधिकारीका अनुसार दुबै देशका प्रधानमन्त्री, थुप्रै मन्त्री, प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री र मन्त्री, यतिबिध्न अति विशिष्टका लागि आवश्यक पर्ने राष्ट्रिय झन्डा जनकपुरमा उपलब्ध हुन सकेन । ‘काठमाडौंबाट पनि राष्ट्रिय झन्डा ल्याइएको थियो,’ उनले भने । तयारीमा खटिएका ती अधिकारीको अनुमानमा ‘हतारमा सिलाउन दिएको होला, कहिल्यै राष्ट्रिय झन्डा नबनाएका दर्जीले स्वरूप बिगारिदिएको पनि हुन सक्छ । कहाँबाट आयो त्यो झन्डा हामी आफैं पनि अनभिज्ञ छौं ।’ प्रदेश सरकार र जनकपुर उप–महानगरपालिकाले जानकी मन्दिरको व्यवस्थापनको जिम्मेवारी संघीय सरकार र मन्दिर प्रशासनको रहेको बताइरहेको छ । जानकी मन्दिरका उत्तराधिकारी महन्थ रामरोशन दासले मन्दिरको पूजाअर्चना बाहेकका व्यवस्थापनमा आफ्नो भूमिका नरहेको तर्क गर्छन ।

तर, परराष्ट्र मन्त्रालयले गरेको कार्यविभाजनमा मोदी भ्रमणको तयारी र व्यवस्थापनका लागि जानकी मन्दिरमा प्रदेश सरकारका मुख्यसचिव, आन्तरिक मामिला मन्त्रालयका सचिव, धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी र जनकपुर उप–महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई तोकिएको देखिएपछि संघीय मामिला तथा समान्य प्रशासन मन्त्रालयले उनीहरूलाई स्पष्टीकरण सोधेको छ ।

प्रदेश सरकारका निमित्त मुख्यसचिव हरि फुँयाल, आन्तरिक मामिला मन्त्रालयका सचिव देवीराम भण्डारी, धनुषाका सिडिओ गोपाल पराजुली र उप–महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत मदन भण्डारीलाई आकार र रूप फरक रहेको नेपालको राष्ट्रिय झन्डा के, कसरी र कसको लापरबाहीले राखिएको हो ? भनी स्पष्टीकरण सोधिएको छ । यी चारैजनाले मोदीको भ्रमणका दिन आफूहरू जानकी मन्दिर बाहिर खटिएको तर्क गर्दै मञ्च निर्माण र मन्दिर परिसरको व्यवस्थापन गरिएको केही तस्बिर र भिडिओको दृश्य बोकेर स्पष्टीकरण दिन काठमाडौं पुगेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३, २०७५ ०९:४८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

हुलाकी सडक निर्माण प्रभावित

शंकर आचार्य

पर्सा — जग्गाधनीको मुआब्जा वितरण र पर्सा, चितवन राष्ट्रिय निकुन्जका रूख कटानमा ढिलाइ हुँदा वीरगन्ज–ठोरी हुलाकी सडक निर्माण प्रभावित भएको छ ।

वीरगन्ज ठोरी हुलाकी सडकअन्तर्गत जिराभवानीदेखि ठोरीतर्फको खण्ड । तस्बिर : शंकर

वीरगन्जदेखि ठोरसम्मको ६० किमि लामो यो सडक खण्डलाई २ भाग गरी हुलाकी सडक निर्माणको ठेक्का लगाइएको छ । वीरगन्जदेखि जिराभवानी गाउँपालिकासम्मको ३० किमि सडकको ठेक्काको कामले तुलनात्मक रूपमा बढी गति लिएको छ भने जिराभवानीदेखि ठोरीको चौतारा सम्मको ३० किमि सडक निर्माणको कामले भने अपेक्षाकृत गति लिन सकेको छैन ।

ठोरीतर्फको सडक निर्माणको ठेक्का बानियाँ र कालिका कन्स्ट्रक्सनले ज्वाइन्ट भेन्चरमा लिएका छन् । ठेकेदार कम्पनीका साइट इन्चार्ज उज्ज्वल लामिछानेका अनुसार १ अर्ब ६ करोड रुपैयाँको यो ठेक्काको म्याद सन् २०२० को अप्रिलमा सकिन्छ । हाल जिराभवानीदेखि ठोरीतर्फ १० किमि सडक खण्डमा मात्र काम भइरहेको छ ।

विजयबस्ती/निर्मलबस्तीको सिकारीबासदेखि ठोरीसम्म सडक छेउका नम्बरी जग्गाको मुआब्जा वितरण नभएको तथा पर्सा र चितवन राष्ट्रिय निकुन्जमा पर्ने सडक छेउका रूख कटान नभएका कारण काम गर्न समस्या भएको छ । निकुन्ज प्रशासन आफैंले हटाउने हुँदा आफूहरूले रूख नछोएको लामिछाने बताउँछन् ।

त्यसै सडक खण्डमा झण्डै ४ सयवटा विद्युत् पोल हटाउने काम पनि विद्युत प्राधिकरणले नगरी दिएकाले काम गर्न नपाइएको उनले बताए । ‘हालसम्म ठोरीतर्फ १० किमि सडकमा माटो भर्ने काम गरिएको छ, माटो भरिएको भागमा अब सब ग्रेडको काम गरिने छ, वर्षाअघि त्यति सडकमा कम्तीमा ग्राभेल गर्ने हाम्रो लक्ष्य छ,’ उनले भने, ‘बाँकी २० किमिको हकमा मुआब्जा, रूख कटान र प्राधिकरणले पोल नहटाउँदा काम गर्न ढिलाइ भएको छ ।’

हालसम्म काम भएको सडक खण्डमा स्थानीय जग्गाधनीले पछि मुआब्जाको दाबी गर्ने र तत्काललाई विकास निर्माणको काम नरोक्ने भन्दै काम गर्न दिएकाले मात्रै त्यति काम गर्न सम्भव भएको लामिछाने बताउँछन् ।

हुलाकी राजमार्ग आयोजना कार्यालय वीरगन्जले हालसम्म कुन जग्गाधनीले के कति मुआब्जा पाउने भनी यकिन नगरेकाले पनि समस्या भएको उनले बताए । यता हुलाकी राजमार्ग आयोजना कार्यालय वीरगन्जका प्रमुख अनुठालाल पटेलले हुलाकी सडकको यो खण्डको निर्माण अनुगमनको सम्पूर्ण काम हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालय आलोकनगर काठमाडौंले गरी रहेकाले आफ्नो कार्यालयले मुआब्जा वितरणबाहेक अन्य काम गर्न नसक्ने बताए । उनले हाल जिराभवानीदेखि ठोरीतर्फ जग्गाको मुआब्जा वितरणका लागि निर्देशनालयसँग १६ करोड ६० लाख रुपैयाँ माग गरेको बताए । निर्देशनालयबाटै मुआब्जा रकम निकासा नभएको उनले बताए ।

वीरगन्जको प्रतिमा चोकदेखि तिलाबे खोलाको पुलसम्मको सडक खण्डमा थप जग्गा अधिग्रहण गर्न आवश्यक नभएकाले हाल कायम रहेको सडक सीमाभित्र नै सडक स्तरोन्नति गर्न २०७० भदौ ११ गतेको नेपाल सरकारको सचिव स्तरको निर्णय भएकाले त्यति सडक खण्डमा विवाद नरहेको उनले बताए ।

यसबाहेक तिलाबे पुलदेखि जिराभवानी गाउँपालिकाको शान्ति टोलसम्म ३० किमि सडक खण्डमा ८५ प्रतिशत जग्गा अधिग्रहण भइसकेको उनले बताए । बाँकी १५ प्रतिशत जग्गाको हकमा केही खण्डमा मुआब्जा रकम कम भएको भन्दै जग्गा धनीले अदालतमा मुद्दा हालेको तथा केही खण्डमा मुआब्जा रकम अभावका कारण मुआब्जा वितरण गर्न नसकिएको उनले बताए ।

ठोरीमा ठुटे खोला पारीदेखि चौतारासम्म करिब ८ किमि सडक खण्डमा लगत संकलन भइसके पनि सडक रेखांकनसम्बन्धी विवाद समाधान नहुँदा जग्गा अधिग्रहण गर्न समस्या भएको पटेलले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३, २०७५ ०९:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT