रेल्वेलाइनमा फ्लाइओभर भएन

शंकर आचार्य

पर्सा — मुलुकको प्रमुख स्थलनाका वीरगन्जको सीमावर्ती भारतीय सहर रक्सौलमा रेल्वे लाइनमाथि फ्लाइ ओभर सडक नहुँदा समस्या भएको छ  । फ्लाइ ओभरको अभावमा रेलको आवागमन हुँदा घण्टांै रेल्वे ढाटले रक्सौल–वीरगन्ज आवागमन नै प्रभावित हुने गरेको छ  ।

पछिल्लो समय रक्सौल रेल्वे स्टेशनमा यात्रुवाहक रेलको आवागमन बढेको छ । त्यस बाहेक रक्सौल र वीरगन्जको सिर्सिया सुक्खा बन्दरगाहमा आउने मालवाहक तथा कन्टेनर वाहक रेलको आवागमन पनि बढेकाले लामो समय रेल्वे ढाट झार्ने गरिएकाले समस्या झनै बढेको छ ।

यसले एक मुलुकबाट अर्को मुलुक आवागमन गर्ने मालवाहक सवारी साधन, यात्रु वाहक सवारी साधनदेखि पैदल यात्रुलाई समेतलाई सास्ती हुने गरेको छ । किनमेल गर्न एक अर्का मुलुकमा आउजाउ गर्ने सर्वसाधारण पनि घण्टौं जाममा बस्नुपर्ने भएको छ ।

विगतमा भारतीयहरू पनि किनमेलका लागि वीरगन्ज आउने चलन रहेकोमा पछिल्लो केही वर्ष नाकामा लाग्ने जामकै कारण उनीहरू पनि वीरगन्ज किनमेल गर्न आउने क्रम घट्दो छ ।

भारतीयहरू विशेष गरी वीरगन्जको आदर्शनगरमा चिनियाँ कपडा तथा इलेक्ट्रोनिक्स मालसामान किनमेल गर्न आउने चलन थियो । पछिल्लो केही वर्ष यता यसरी भारतीयहरू आउने क्रम निक्कै घट्दो छ ।

Yamaha

वीरगन्ज भन्सारको कामकाज चैतको तेस्रो सातादेखि आईसीपी भन्सार कार्यालयबाट समेत हुन थालेपछि वीरगन्ज भन्सार क्षेत्रमा मालवाहक सवारी साधनको भीडभाड बिगतभन्दा कम भएर केही सहज भए पनि भारतीय रेल्वे लाइनमा हुने अवरोधले भने सबै सरोकारवालालाई समस्या भएको छ ।

वीरगन्ज भन्सारस्थित सशस्त्र प्रहरी गुल्मका गुल्मपति प्रहरी नायब उपरीक्षक तिलकबहादुर खडका रक्सौलमा रेल्वे ढाट लामो समय झारिएको बेला त्यहाँबाट लागेको जाम वीरगन्ज भन्सार क्षेत्र हुँदै रजत जयन्ती चोकसम्म पनि पुग्ने गरेको बताउँछन् । आईसीपी भन्सारबाट पनि कामकाज हुन थालेपछि नेपालको भन्सारतर्फ हुने भीडभाड कम भए पनि भारतबाटै सुरु हुने जामको समस्या भने यथावत नै रहेको उनले बताए । यस्तो बेला नाकामा लाग्ने जामको व्यवस्थापन गर्न हम्मेहम्मे पर्ने गरेको उनको अनुभव छ ।

वीरगन्जका उद्योगी व्यवसायी पनि सीमामा रेल्वेको ढाटका कारण हुने गरेको जामका कारण आजित छन् । उनीहरूले व्यक्तिगत रूपमा मात्र नभई वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघले पनि संस्थागत रूपमै पनि रक्सौलमा फ्लाइओभर तथा विमानस्थल निर्माणको माग लामो समयदेखि गर्दै आएका छन् । भारत सरकारका सरोकारवाला नेता, मन्त्री तथा कार्यालयहरूमा पनि पटकपटक यस्तो आशयको ध्यानाकर्षणपत्र संघले बुझाउँदै आएको छ । तर भारत सरकारले यसतर्फ खासै चासो देखाएको छैन ।

संघका बरिष्ठ उपाध्यक्ष गोपाल केडियाले संघले लामो समयदेखि भारत सरकारसँग रक्सौलमा फ्लाइ ओभर र विमानस्थल निर्माणको माग गर्दै आएको बताए । ‘रक्सौल र वीरगन्ज सहर भारत र नेपाल दुबै मुलुकका लागि मुख्य व्यापारिक नाका हो,’ उनले भने, ‘यो नाका सुचारु भए दुबै मुलुकको व्यापार तथा आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ, त्यस कारण पनि भारत सरकारले आफ्नो मुलुकमा रहेको समस्या अविलम्ब समाधान गर्नुपर्छ ।’

रक्सौल नजिकका भारतीय सहरहरू मोतिहारी, मुजफ्फरपुर, बेतिया आदि सहरहरूमा समेत भारत सरकारले फ्लाइओभर निर्माण गरिसकेको छ । तर रक्सौल जस्तो ठूलो र बढी यातायातका साधन चल्ने सहर भने अझै फ्लाइओभरविहीन नै छ ।

रक्सौलस्थित राष्ट्रिय जनता दलका युवा नेता फखरुद्दिन आलम रक्सौल नेपाल–भारत व्यापारको मुख्य नाका भएकाले यहाँ कम्तीमा एउटा फ्लाइ ओभर हुनुपर्नेमा हालसम्म भारत सरकारले त्यसतर्फ पहल नगर्नु दु:खद भएको बताउँछन् । ‘यसले नेपाललाई मात्र नभई भारतलाई पनि घाटा भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘नेपालको आयात सहज हुन्छ भने भारतको निर्यात पनि सहज हुन्छ, भारत सरकारले आफ्नो प्रमुख बजारलाई लामो समय अवमूल्यन गरेर बस्नु हुन्न, एउटा फ्लाइओभरका कारण आयात निर्यात व्यापार नै असहज भइरहेको छ भने त्यो पक्कै पनि चिन्ताको विषय हो ।’

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०९:३७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गाँजा खेती फाँड्दै प्रहरी

भरत जर्घामगर

सिरहा — सिरहाको कर्जन्हा नगरपालिकामा साढे तीन बिघा जग्गामा अवैध रूपमा लगाइएको गाँजा खेती प्रहरीले फँडानी गरेको छ  ।

गाँजा खेती हुन सक्ने सम्भावित स्थानहरूको खोजी गर्ने क्रममा कर्जन्हा नगरपालिका–५ स्थित खोला टोलमा साढे तीन बिघा जग्गामा लगाइएको २५ हजार गाँजाको बोट प्रहरीले फँडानी गरेको हो । जिल्लाको खोजी टोलीले गाँजा खेती भइरहेको पत्ता लागेपछि सिरहाका प्रहरी प्रमुख एसपी जीवन श्रेष्ठको निर्देशनमा प्रहरी र सशस्त्रको संयुक्त टोलीले गाँजा खेती नष्ट गरेको थियो ।

गाँजाको कारोबार गर्न पल्किएका कारोबारीहरूले सर्वसाधारण किसानलाई बहकाई हत्तपत्त नदेखिने स्थानहरूमा यसको खेती गर्न उक्साउने गरेका छन् । प्रहरीले बर्सेनि गाँजा पँmडानी गरी नष्ट गरे पनि कृषकहरूले भने यो खेती गर्न छाडेका छैनन् । कतिपयले सिरहामा व्यावसायिक रूपमै यसको खेती गर्दै आएका छन् भने कतिपयले करेसाबारीमा मौसमी रूपमा घरखर्च जोहोका लागि यसको खेती गर्छन् ।

भारतीय बजारमा महँगो मूल्यमा बिक्री हुने, आम्दानी पनि मनग्गे हुने र खेती गर्न पनि कम झन्झटिलो हुने भएकाले लुकिछीपी भए पनि प्रतिबन्धित नशालु पदार्थ ‘गाँजा’ खेती गर्न बाध्य भएको यस खेतीमा संलग्न कृषकहरूको भनाइ छ ।

भदौ महिनामा व्याड तयार गरी रोपिने ‘गाँजा’ पुसको अन्तिम सातासम्म बिक्री गर्न तयारी हुन्छ । तयारी भएपछि व्यापारीहरू गाउँमै किन्न पुग्छन् । कृषकले उत्पादन गरेको गाँजा भारतीय बजारमा प्रतिकेजी ९ हजार रुपैयाँमा बिक्री हुने गरेको छ । उत्पादित गाँजा अरू कृषि उपज जस्तो बिक्रीका लागि समस्या र झन्झटिलो नहुने बिक्रेताको अनुभव छ ।

यहाँ उत्पादित गाँजा नेपाली बजारमा नभई भारतीय बजारमा बिक्री हुने भएकाले प्रशासनले यस खेतीलाई मान्यता दिनुपर्ने कृषकको भनाइ छ । सुख्खा र कम सिँचाइ सुविधा भएको जग्गामा समेत गाँजा फस्टाउने भएकाले प्रहरीले बर्सेनि पँmडानी गरे पनि खेती गर्न नछाडेको उनीहरूको भनाइ छ । ‘प्रहरीको आँखा छल्न सकियो भने एक फसलमै वर्षदिनको गुजारा चल्ने आम्दानी भित्रिन्छ,’ गाँजा खेतीमा संलग्न एक कृषकले भने, ‘त्यति जग्गामा धान दुई हजार रुपैयाँको हुन्छ तर गाँजा फस्टायो भने ८० हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी हुन्छ ।’

यसपालि लुकिछिपी लगाउने सम्पूर्ण गाँजा खेती नष्ट गर्न दुई चरणको अभियान थालिएको सिरहाका प्रहरी प्रमुख एसपी जीवन श्रेष्ठले जानकारी दिए । उनका अनुसार पहिलो चरणमा लुकिछिपी गरिएको गाँजाको खेती पहिचान गर्न गोप्य खोजी दल खटाउने र दोस्रो चरणमा त्यसरी खटाइएको खोजी दलले पहिचान गरेको गाँजा खेती नष्ट गर्न प्रहरी तथा सशस्त्र प्रहरी बलको संयुक्त सुरक्षा फौजलाई परिचालन गरिएको छ ।

सोही अभियानअन्तर्गत गत दुई महिनामा सिरहा प्रहरीले जिल्लाको विभिन्न स्थानमा गरी ५० हजारभन्दा बढी गाँजाको बोट नष्ट गरिसकेको प्रहरी उपरीक्षक श्रेष्ठले बताए । सिरहामा खास गरी खोलानदी किनार, चारैतिर रूखहरूले घेरिएको खेत तथा चुरेको फेदीतिर ठूलो संख्यामा गाँजाको खेती गरिन्छ ।

तस्करी बढ्यो
सिरहाका विभिन्न नाका हुँदै भारततर्फ गाँजा तस्करीमा वृद्धि भएको छ । गाँजा तस्करले उदयपुर क्षेत्रबाट बिक्रीका लागि सिरहाका विभिन्न नाका हुँदै भारत तस्कर गर्ने क्रममा वृद्धि भएको हो । भारत भिर्‍याउन सिरहा नाका उनीहरूका लागि उतम मानिन्छ ।

तस्करहरूले सिरहाको उतरवर्ती उदयपुरको चुरे क्षेत्रमा जोडिएको विष्णुपुरकट्टी, मुक्सार हुँदै गागन र बाबुराम खोला, बलान खोला किनारलाई गाँजा तस्करीको उतम ‘रुट’ मा प्रयोग गरेको प्रहरीको भनाइ छ । त्यही रुटलाई प्रहरीले विशेष नागरानीमा राखेको छ ।

तस्करहरूले भारत निकासीका लागि खोलाको सहज बाटो अवलम्वन गरेको र त्यही स्थानलाई प्रहरीले पनि ‘अप्रेसन’ को निसाना बनाएका छन् । पुस महिनासम्म उदयपुर र सिरहाको चुरे क्षेत्रमा किसानहरूले गाँजा बिक्रीका लागि तयारी गर्छन् । गाँजा तस्करले भरियामार्फत माघदेखि चैतसम्ममा भारत निकासीलाई तीव्र बनाउँछन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०९:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT