लगानी आकर्षित गर्न छुटैछुट

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — लगानी आकर्षित गर्न दोलखाका सबै स्थानीय तहले आफूले लिने सबै शुल्क मिनाहा गर्ने घोषणा गरेका छन् ।

दोलखाका दुई नगर र सात वटा गाउँपालिकाले जिल्लाबाहिर बसोबास गर्ने दोलखालीले जिल्ला फर्किएर लगानी गर्न चाहे पाँच वर्षसम्म लाग्ने कर, दस्तुर र सेवाशुल्क मिनाहा गर्ने भएका हुन् ।

जिल्लाको समृद्धिका लागि स्थानीय सरकारको साझा प्रतिबद्धतापत्रको ११ नम्बर बुँदामा उक्त छुटको व्यवस्था छ । ‘पेसा–व्यवसाय र उद्यमीका रूपमा जिल्लाबाहिर रहेका दोलखालीको लगानी भित्र्याउने अनुकूल वातावरणका लागि स्थानीय तहबाट लाग्ने सेवाशुल्क, कर, दस्तुर पाँच वर्षका लागि छुट गर्ने,’ भनिएको छ ।

Yamaha

दोस्रो दोलखा जिल्ला परिषद्मा प्रस्तुत प्रतिबद्धतापत्रमा स्थानीय तहले जिल्ला बाहिरबाट लगानी गर्न आउने दोलखालीप्रति हदैसम्म उदारता देखाइएको छ । दुई नगरका मेयर, उपमेयर र सात गाउँपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुख, संघीय र प्रदेशका सांसदलगायत सरोकारवालासहितको हस्ताक्षरमा लगानी भित्र्याउने वातावरण बनाउन त्यस्तो निर्णयमा पुगिएको जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख डबल पाण्डेले बताए ।

साझा प्रतिबद्धतालाई आफ्नो तहले कानुनमा समेटेर लागू गरिने पनि उनले बताए । कर छुटपछि नदी, वनजंगल र स्वच्छ हावापानीले भरिएको दोलखामा जलविद्युत्, ठूला उद्योगधन्दा, शिक्षण संस्था, होटलहरूमा लगानी भित्रने अपेक्षा छ । प्रतिबद्धता अनुसार ‘एक पालिका एक औद्यागिक ग्राम’ को महत्त्वाकांक्षी अवधारणा अघि सारिएको छ । यसलाई नगर र गाउँपालिकाले आफ्नो आर्थिक आदर्शका रूपमा लिएको प्रतिबद्धतापत्रमा उल्लेख छ ।

प्रतिबद्धतापत्रले पुस्तौंपुस्तादेखि हस्तान्तरण हुँदै आएका स्थापित उद्यमी, पेसा, व्यवसायीलाई भने समेटेको छैन ।

नयाँलाई सहुलियत र पुरानालाई कस्ने नीतिले पुराना उद्यमीहरू भने असन्तुष्ट छन् । दोलखा उद्योग वाणिज्य संघका अनुसार दोलखा जिल्लाभित्र प्यान दर्ता भएका व्यवसायी करिब पाँच हजार छन् । जसमध्ये आधा संख्याका व्यवसायी व्यापार र उत्पादन कार्यमा छन् । स्थानीयहरूले एउटै व्यवसायमा १० करोडभन्दा बढी लगानी गरिरहेका छन् । पुरानालाई बढेको कर, दस्तुर र सेवाशुल्क लिने नयाँलाई पुरै छुट गर्ने नीतिले समस्या ल्याउने पुराना व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

कर तिर्ने र नतिर्ने उद्योगबाट उत्पादित वस्तुको मूल्यमा अन्तर आउँछ र प्रतिस्पर्धा गर्न नसकेर पुराना व्यवसायी धरापमा पर्छन् । दोलखा उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुन्दर कार्कीले दोस्रो जिल्ला सभाबाट नयाँ व्यवसाय भित्र्याउन जस्तो नीति अपनायो पुरानोलाई पनि उही नीतिले समेट्नुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०८:४५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पहिरोको पिरलोः दिनभरी घरमा, रातभरी अन्तै

राजेन्द्र मानन्धर

काठमाडौँ — दिनभरी जहाँ भए पनि बासलाई आफ्नो घर आउनुपर्नेमा दोलखा सुन्द्रावतीका बासिन्दा भने रात परेपछि घर छाडेर अन्यत्रै बस्न जान्छन् । 

त्यसो गर्नु रहर हैन, पहिरोले बस्ती जोखिममा परेकापछि राति अन्यत्र शरण लिनु उनीहरुको बाध्यता हो । पुरानो पहिरोले परिचित मेहेलेको भीर झर्न थालेपछि त्यहाँका बासिन्दा अर्को बस्तीमा शरण लिन थालेका हुन् । ‘साँझ भात खाइसकेपछि सुत्न अन्तै जान थालेका छौ,’ स्थानीय गणेश थामीले भने ।

कालिञ्चोक गाउँपालिका— ९ सुन्द्रावतीस्थित मेहेलेमा बर्सेनि पहिरो जान्छ । पुर्खौपुर्खादेखि उक्त पहिरोले पिरोलिँदै आए पनि जमिन अभावले अन्यत्र सर्ने उपाय छैन । वर्षा लाग्यो की टाउकोमा तरवार झुण्डिएको जस्तो पहिरोको भयमा रहने एक सय १४ परिवारले यसवर्ष झनै दु:ख पाइरहेका छन् । राति घर छाड्नुपर्दा बालबालिका, बृद्धबृद्धा र महिलालाई सास्ती भइरहेको गाउँले बताउँछन् । त्यहाँका वडाअध्यक्ष रामप्रसाद मैनालीले जोखियमा परेका एक सय जति घरपरिवारलाई तत्काल स्थान्तरण गर्नुपर्ने बताए ।

शुक्रवार रातिको भीषण वर्षाले त्यहाँका घरहरु र चौपायहरुलाई क्षति पुर्‍याएको छ । गणेश थामीका अनुसार राति ११ बजेतिर पूर्वसूचनाको आवाज तीनपटक सुनिएपछि पहिरो आइहाल्यो । हावाहुरी, वर्षा र हुस्सुले पूर्वसूचना दिँदा पनि भाग्न सकेनन् । कतिपयले पूर्वसूचना बजेकै थाहा नपाएको गुनासो गरेका छन् ।

पहिरो आइरहने भएकाले वन मन्त्रालय अन्र्तगत जलाधार तथा भूसंरक्षण विभाग र संयुक्त राष्ट्रसंघीय खाद्य तथा कृषि संगठनको साझेदारीमा उक्त बस्तीमा पहिरोको पूर्वसूचना प्रणाली जोडिएको थियो । शुक्रबार आएको पहिरोले उक्त उपकरणको नामोनिसानै मेटाइदिएको छ । पहिरो जानेबारे पूर्वसूचना दिने उपकरण परीक्षणको रुपमा जडान गरिएको थियो ।

सुन्द्रावती क्षेत्रको मेहेले, च्यानडाँडा, मानेडाँडा, विस्टोल, जोगीकोटे, कोठेटोलका कतिपय बासिन्दा पहिरोको त्रासले वारीका पाटा र छिमेकी बस्तीमा सर्न थालेको वडाअध्यक्ष मैनालीले जानकारी दिए ।
‘वडाभरि करिव दुई सय परिवार पहिरो र बाढीको जोखिममा फसेका छन,’ मैनालीले तत्काल बासका लागि शनिबार ६५ जानलाई ओताउने पाल वितरण गरिएको छ ।

तल्लो गाँउ र छापटोलमा सडकतिर बगेको खोला पसेर ठूले क्षेती भएको उनले बताए । बाढी र पहिरो पीडित क्षेत्रमा निरीक्षणपछि उद्दार र राहतका लागि तयारी गरिरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष विनकुमार थामीले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ १५:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT