ठूलो पानी परे पालको बास

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — बाउबाजेको पालादेखिको समस्या कालिञ्चोक सुन्द्रावती मेहेलेमा अहिले पनि उस्तै छ । वर्षा लागेपछि बढी त्रास हुन्छ, पानी पर्न छाडेपछि पहिरोको कुरै चल्दैन । यसपाला अधिक पानी परेकाले त्यहाँका एक सय १४ घरपरिवार समस्यामा छन् ।

जिल्ला दैवीप्रकोप उद्धार समिति अध्यक्षसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सागरमणि पाठकले उक्त ठाउँका पहिरोपीडितहरू ठूलो पानी पर्दा पालमा बस्न जाने र अरू बेला घरमै बसिरहेको बताए । सुन्द्रावती मेहेलेका पहिरोपीडितहरू बसाइँ सर्ने विकल्प नभएकाले पुर्खांैदेखि पहिरोको खतरा भएको ठाउँमै बस्दै आएका हुन् ।


बस्ती स्थानान्तरणको उपाय नभएकाले पहिरोको संकट टार्न बर्सेनि त्यहाँ भूमेपूजा हुन्छ । सिमान्कृत थामीको सबैभन्दा ठूलो देवता भूमेको यस वर्ष पनि पूजा गरिएको अगुवा मानबहादुर थामीले बताए ।

Yamaha


यस वर्ष पनि पटक–पटक आएको भीषण वर्षाले त्यहाँका घरहरू र चौपायलाई क्षति पुर्‍याएको छ । स्थानीय गणेश थामीका अनुसार राति ११ बजे पूर्वसूचनाको आवाज तीन पटक सुनिएपछि पहिरो आइहाल्यो । हावाहुरी, वर्षा र हुस्सुले पूर्वसूचना दिँदा पनि भाग्न सकेनन् । कतिपयले पूर्वसूचना बजेकै थाहा नपाएको गुनासो गरेका छन् ।


परीक्षण उपकरण बग्यो
पहिरो आइरहने भएकाले वन मन्त्रालयअन्तर्गत जलाधार तथा भूसंरक्षण विभाग र संयुक्त राष्ट्रसंघीय खाद्य तथा कृषि संगठनको साझेदारीमा उक्त बस्तीमा पहिरोको पूर्वसूचना प्रणाली जोडिएको थियो । शुक्रबारको पहिरोले उक्त उपकरणको नामोनिसानै मेटाइदिएको छ । पहिरो जानेबारे पूर्वसूचना दिने उपकरण परीक्षणको रूपमा जडान गरिएको थियो ।


त्यहाँका वडाअध्यक्ष रामप्रसाद मैनालीले जोखिममा परेकाहरूलाई तत्काल स्थानान्तरण गर्नुपर्ने बताए । सुन्द्रावती क्षेत्रको मेहेले, च्यानडाँडा, मानेडाँडा, बिस्टोल, जोगीकोटे, कोठेटोलका कतिपय बासिन्दा पहिरोको त्रासले बारीका पाटा र छिमेकी बस्तीमा सर्न थालेको वडाअध्यक्ष मैनालीले जानकारी दिए । ‘वडाभरि करिब दुई सय परिवार पहिरो र बाढीको जोखिममा फसेका छन्,’ मैनालीले तत्काल बासका लागि शनिबार ६५ जनालाई ओताउने पाल वितरण गरिएको छ । तल्लो गाउँ र छापटोलमा खोला पसेर ठूलो क्षति भएको उनले बताए । बाढी र पहिरोपीडित क्षेत्रमा निरीक्षणपछि उद्धार र राहतका लागि तयारी गरिरहेको गाउँपालिका अध्यक्ष विनकुमार थामीले बताए ।


१३ बस्ती उच्च जोखिममा
दोलखाको १३ वटा बस्तीहरू बाढी र पहिरोको उच्च जोखिममा छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी पाठकका अनुसार ३ सय ५० परिवारले पहिरो र बाढीबाट हुने जोखिमको सामना गरिरहेका छन् । जोखिमयुक्त बस्तीको स्थलगत निरीक्षण गरेर राहत र जीवन सुरक्षाको उपायहरू अपनाउन सुरु गरिएको जानकारी दिए । दोलखामा पहिचान भएका १ हजार २६ बस्ती छन् । भिरालो जमिन बढी भएकाले प्राय: आधाजसो बस्तीमा पहिराको खतरा छ । तर उच्च जोखिमका समस्यामा हालसम्म १३ वटा बस्ती परेको सूचना आएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ०९:१६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

भालुको अाक्रमणबाट एक महिला घाइते 

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — भालुको अाक्रमणबाट विगु गाउँपालिका बुलुङखानीकी ५० वर्षीया विष्णुकुमारी श्रेष्ठ घाइते भएकी छन् ।चौरीलाई स्याहार गर्न घरबाट गोठतर्फ हिँडेकी उनलाई आइतबार साँझ भालुले आक्रमण गरेको थियो ।

उनको टाउको र हातमा चोट लागेपछि उपचारका लागि काठमाडौं लगिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
उक्त आक्रमण गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्रभित्र भएको पछिल्लो घटना हो ।

वन्यजन्तु बस्तीमा पसेर मानिस, चौपाया र बालीनालीमा क्षति पुर्‍याउन थालेपछि संरक्षण क्षेत्र आसपासका बासिन्दामा त्रास र चिन्ता बढेको छ ।

संरक्षण क्षेत्र स्थापना भएको आठ वर्षमा भालु र चितुवाको आक्रमणले बढिजसो अंगभंग छन् । विगु गाउँपालिका अध्यक्ष युधृष्टि खड्काका अनुसार बन्यजन्तुले मानिस, चौपाया र खोतवालीमा हानी बढेको छ । बाँदर र दुम्सीले बालीनालीमा वढी क्षति पुर्‍याइरहेको अध्यक्ष खड्कालेबताए ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०९:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT