थोपा सिँचाइले बढायो उत्पादन

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्’
अनिश तिवारी

मानेश्वारा (सिन्धुपाल्चोक) — बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा तल्लो टोलकी सरिता भण्डारीले थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेती थालेलगत्तै उत्साहित छिन् ।

सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा गाउँमा थोपा सिँचाइबाट गरिएको तरकारी खेतीमा कृषक । तस्बिर : अनिश

पुरानो शैलीलाई चटक्कै छाडेर आधुनिक खेती गर्दा उब्जनी नहुने डरले आत्तिएकी भण्डारी हाल यसको उत्पादन देखेर दंग परेकी छन् । मापदण्डनुसार २५ फिट लामो टनेल, पोलिथिन पाइपबाट आएको थोपाबाट थालेको उनको तरकारी खेती फस्टाउन थालेको छ ।

‘बल्ल थोपा सिँचाइ प्रविधिलाई बुझ्न थालेको छु, यस्तो प्रकारबाट हुने खेतीले तरकारी उत्पादन बढेको छ,’ भण्डारीले उत्साहित हुँदै भनिन् । पहिलेभन्दा दोब्बर उत्पादन हुन थालेपछि उनले सिँचाइ प्रविधिलाई बढाउँदै लगिरहेको बताइन् । हाल तरकारीबाट ५० हजारभन्दा माथि आम्दानी गरिरहेकी उनको पुरानो तरिकाभन्दा हालको थोपा सिँचाइ वरदान बनेको अनुभव छ ।

Yamaha

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्,’ उनले भनिन् । थोपा सिँचाइ अपनाएर यहाँका कृषकले काँक्रो, गोलभेडादेखि विभिन्न तरकारीको व्यावसायिक खेती फस्टाएको छ ।

बाह्रबिसे नपा वडा ९ राम्चे गैरीगाउँकी कमला ठकुरीले पहिलो पटक थोपा सिँचाइबाट खेती थाल्दा डराइएकी थिइन् । ‘कतै सबै खेर जाने त होइन्, थोपाबाट कतै खेती होला र भन्ने सोचेको थिए,’ ठकुरीले भनिन्, ‘महिना दिनपछि थोपा सिँचाइबाट भएको तरकारी उब्जनी देखेर दंग परेँ ।’ उत्पादित तरकारीले बजार लिन थालेपछि थोपा सिँचाइ खेतीलाई उपयुक्त प्रविधिको रूपमा ठकुरीले लिएकी छन् ।

टनेलमा गरिएको प्रविधिक थोपा सिँचाइबाट अन्य खेतीलाई समेत सहज भइरहेको कृषकको कथन छ । भूकम्पपछि तरकारी खेतीलाई चटक्कै बिर्सन लागेका कृषकले टुकी संघको सहयोगमा टनेल, टयांकी र पाइपजस्ता थोपा सिँचाइ सेट पाएपछि फेरि निरन्तरता दिएका दिन थालेका छन् । नयाँ थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेतीलाई अगाडि बढाएपछि यहाँको जीवनशैली सुधारिँदै गइरहेको छ ।

विभिन्न संस्थाको मदतबाट नयाँ प्रविधि भित्रिन थालेपछि सरिता र कमलाजस्ता कृषक गाउँगाउँमा भेटिन्छन् । दुर्गम गाउँगाउँमा थोपा सिँचाइबाट तरकारी खेती हुन थालेपछि कृषिलाई व्यावसायिक बनाउने लहर नै चल्न थालेको छ । स्थानीय तहको समन्वयमा नगरदेखि गाउँपालिकामा थोपा सिँचाइ प्रविधि भित्र्याइएको छ ।

कृषि विकास कार्यालयका दुर्गादत्त पन्थीका नुसार पुरानो तरिका छोडेर नयाँ थोपा सिँचाइतर्फ लाग्ने कृषकको समूह बढ्न थालेको छ । ‘संस्थाबाट सामग्री सहयोग पाएपछि जिल्लाभर नै यसको प्रयोग बढिरहेको छ,’ उनले भने, ‘कृषि पेसामा यसले पारेको सकरात्मक प्रभावले गर्दा प्रयोग बढिरहेको हो ।’

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सडक भास्सिँदा कोदारी राजमार्ग अवरुद्ध

अनिश तिवारी

डाक्लाङ (सिन्धुपाल्चोक) — कोदारी राजमार्गअन्तरगत डाक्लाङ खण्डमा माथिबाट आएको खोल्साले सडक बगाउँदा यस क्षेत्रका सवारी साधन ठप्प भएका छन् ।

सिन्धुपाल्चोक अविरल वर्षाले भास्सिएको बाह्रबिसे तातोपानी सडकखण्डको डाक्लाङ खण्ड । तस्बिर : अनिश तिवारी/कान्तिपुर

गत सोमबार र बुधवार रातिको अविरल वर्षाको कारण सिरिसे, डाक्लाङ, झिर्पु लगायतका दर्जन स्थानमा पहिरो खसेको छ।

‘साता अघिदेखिको वर्षाका कारण बढेको खोलाले सडकमा राखिएको स्लाप ढुंगा पूरै भत्किएर खसेको थियो। त्यसपछि वर्षा भएपपिच्छै डाक्लाङ खण्डको सडक अवरुद्ध हुन थालेको छ,’ प्रत्यक्षदर्शी आयोजनाका कर्मचारी होमनाथ ढकालले भने।

उनका अनुसार बाह्रबिसे तातोपानी सडकखण्ड २६ किलोमिटरमा मध्यबर्खा देखि अवरोध छ। तातोपानी बजार जोड्ने नौकिलो र दशकिलो, पिप्लाङ क्षेत्रदेखि उता सडक अझै मर्मत भइनसक्दा सीमासँगको सम्पर्क टुटेको छ।

धाजा फाटेर गएपछि अझैसम्म सडकको अवरोध खोल्न सकिएको छैन। ‘पहिले सडक खोलाले बगाएपछि भास्सिएको मात्रै थियो, अहिले राजमार्गको स्थानपिच्छै सडकमा पुरा पहिरो झरिरहेको छ,’ इलाका प्रहरी बाह्रबिसेका प्रहरी निरीक्षक यादव थापा क्षेत्रीले भने, ‘पहिरोको साथै सडक खसेकोले मर्मत गर्न सकिएको छैन्, यात्रु, बिरामी बाटैमा अलपत्र छन्।’

बाह्रबिसे तातोपानी सडकखण्डमा दैनिक जसो पहिरो झर्न थालेपछि त्रासमा छन्। पहिरोले स्थानमा जोखिम बढाएपछि सुरक्षाको लागि सशस्त्र र प्रहरी खटिरहेका छन्। महिनांै भइसक्दा पनि बारम्बार पहिरोले बन्द भइरहेको राजमार्गमा यात्रुबस सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन्। बोलेरो महगों भएपछि स्थानीय मारमा पर्ने गरेका छन्।

‘काठमाडौं जान हिडेको हिजो त्यसै फर्किनुपर्‍यो, आजपनि बाटो नखुल्ला जस्तो छ,’ भोटेकोसी गाउँपालिका तातोपानी दुगुनाका सन्देन शेर्पाले भने, ‘हिडेर बस चल्ने स्थानसम्म पुग्न तीन/चार घण्टा लाग्छ।’

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ १०:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT