मासिक १५ लाखका खसी बिक्री

अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — पाँच वर्ष वैदेशिक रोजगारीमा गएर फर्केका जुगल गाउँपालिका बराम्चीका विष्णुप्रसाद अधिकारी अहिले गाउँमा रमाएका छन् । साउदी अरब र यूएईको दुबईमा अनेक हन्डर खेपेर स्वदेश फर्किएका अधिकारीले गाउँका युवालाई समेटेर बाख्रा पालनमा लागेको वर्ष दिन बितिसकेको छ ।

सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिकाको बराम्चीगाउँमा बाख्रालाई दाना खुवाउँदै युवा । तस्बिर : अनिश

‘विदेशी भूमिमा गएर अनेक काम गर्नुपर्ने बरु किन यही केही नगरूँ भनेर आँट गरियो,’ अधिकारी भने ।

काभ्रे, राजधानी हुँदै विभिन्न स्थानबाट उन्नत जातका केही बाख्रा ल्याएर पालनमा जुटेका उनको फर्म अहिले आम्दानी गर्ने बनिसकेको छ ।

Yamaha

२० जना कृषक मिलेर बराम्ची कृषक समूह नै बनाएर बाख्रा पालनलाई व्यावसायिक रूपमा अगाडि बढाएको उनले बताए । ‘महिनाको १५ लाखको खसी मात्रै बेचिन्छ, दर्जन युवाले यही रोजगारी पाएका छन्,’ उनले भने ।

झन्डै सयवटा खसीबोका र बाख्रा यो फर्ममा छन् । सबै कृषकको समूह मिलेर लगानी गरेर सुरु गरिएको फर्ममा स्थानीय लामकाने जातका बाख्रा हुने भएकाले सम्र्पक गरेर लिने आउने दिनहँु बढिरहेका छन् । अन्यले पालनपोषणको शैली सिक्नका लागि यस फर्ममा आउने गरेका छन् ।

बिदेसिन लागेका युवालाई गाउँमा स्वरोजगार अभियानअन्तर्गत बाख्रा पालनमा प्रोत्साहित गरिएको छ । ‘फर्मको प्रत्येक बाख्राको बिमा, अनुदानको व्यवस्था छ,’ बराम्चीका वडाध्यक्ष सनत अधिकारीले भने । उनले गाउँमै रोजगारी दिएर युवालाई आकर्षित बनाउन विभिन्न कार्यक्रम ल्याएको जनाए ।

बलेफी गाउँपालिका माखा भैसेगाउँका झनक पराजुली बाख्रा पालनमा व्यस्त छन् । ‘स्वदेशमा बसेर के होला र जस्तो लागेको थियो, जब बाख्रा पालनमा रस बस्यो तब यही लागिरहेको छु ,यसैले इज्जत र आम्दानी दुवै दिएको छ,’ उनले भने ।

बजारमा सधैं माग भइरहने र हाताहत बिक्री हुने भएपछि बाख्रा पालनलाई दुई वर्षअघि १२ जना मिलेर थालेको उनको कथन छ । ‘मूल थला बहुउदेश्यीय कृषि फर्म बनाएर सबैले लगानी गरेका छौं, मेरो डेढ लाख बराबर लागत छ,’ उनले भने । फर्ममा जमुनापारी, लामकानेजस्ता स्थानीय जातका ९५ वटा बाख्रा छन् । विष्णु र झनकजस्ता युवाको जमात अब गाउँपिच्छै सामूहिक रूपमा बाख्रा पालनमा जुटेका भेटिन थालेका छन् । एकलभन्दा सामूहिक रूपमा फर्म बनाएर पशु चौपाया पालनलाई आम्दानीको स्रोतको रूपमा विकास गर्न थालेका छन् ।

जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका दुर्गादत्त पन्थीका अनुसार आयस्रोतलाई व्यावसायिक बनाउन कृषकले जुनसुकै कृषि कर्ममा सामूहिक फर्म अभियानलाई ल्याएका छन् । ‘फर्मको एकजुटमा बाख्रा पालनले पाएको सफलता देखेर यसतर्फ युवाको आकर्षण ह्वात्तै बढेको देखिन्छ,’ पन्थीले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

थोपा सिँचाइले बढायो उत्पादन

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्’
अनिश तिवारी

मानेश्वारा (सिन्धुपाल्चोक) — बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा तल्लो टोलकी सरिता भण्डारीले थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेती थालेलगत्तै उत्साहित छिन् ।

सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा गाउँमा थोपा सिँचाइबाट गरिएको तरकारी खेतीमा कृषक । तस्बिर : अनिश

पुरानो शैलीलाई चटक्कै छाडेर आधुनिक खेती गर्दा उब्जनी नहुने डरले आत्तिएकी भण्डारी हाल यसको उत्पादन देखेर दंग परेकी छन् । मापदण्डनुसार २५ फिट लामो टनेल, पोलिथिन पाइपबाट आएको थोपाबाट थालेको उनको तरकारी खेती फस्टाउन थालेको छ ।

‘बल्ल थोपा सिँचाइ प्रविधिलाई बुझ्न थालेको छु, यस्तो प्रकारबाट हुने खेतीले तरकारी उत्पादन बढेको छ,’ भण्डारीले उत्साहित हुँदै भनिन् । पहिलेभन्दा दोब्बर उत्पादन हुन थालेपछि उनले सिँचाइ प्रविधिलाई बढाउँदै लगिरहेको बताइन् । हाल तरकारीबाट ५० हजारभन्दा माथि आम्दानी गरिरहेकी उनको पुरानो तरिकाभन्दा हालको थोपा सिँचाइ वरदान बनेको अनुभव छ ।

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्,’ उनले भनिन् । थोपा सिँचाइ अपनाएर यहाँका कृषकले काँक्रो, गोलभेडादेखि विभिन्न तरकारीको व्यावसायिक खेती फस्टाएको छ ।

बाह्रबिसे नपा वडा ९ राम्चे गैरीगाउँकी कमला ठकुरीले पहिलो पटक थोपा सिँचाइबाट खेती थाल्दा डराइएकी थिइन् । ‘कतै सबै खेर जाने त होइन्, थोपाबाट कतै खेती होला र भन्ने सोचेको थिए,’ ठकुरीले भनिन्, ‘महिना दिनपछि थोपा सिँचाइबाट भएको तरकारी उब्जनी देखेर दंग परेँ ।’ उत्पादित तरकारीले बजार लिन थालेपछि थोपा सिँचाइ खेतीलाई उपयुक्त प्रविधिको रूपमा ठकुरीले लिएकी छन् ।

टनेलमा गरिएको प्रविधिक थोपा सिँचाइबाट अन्य खेतीलाई समेत सहज भइरहेको कृषकको कथन छ । भूकम्पपछि तरकारी खेतीलाई चटक्कै बिर्सन लागेका कृषकले टुकी संघको सहयोगमा टनेल, टयांकी र पाइपजस्ता थोपा सिँचाइ सेट पाएपछि फेरि निरन्तरता दिएका दिन थालेका छन् । नयाँ थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेतीलाई अगाडि बढाएपछि यहाँको जीवनशैली सुधारिँदै गइरहेको छ ।

विभिन्न संस्थाको मदतबाट नयाँ प्रविधि भित्रिन थालेपछि सरिता र कमलाजस्ता कृषक गाउँगाउँमा भेटिन्छन् । दुर्गम गाउँगाउँमा थोपा सिँचाइबाट तरकारी खेती हुन थालेपछि कृषिलाई व्यावसायिक बनाउने लहर नै चल्न थालेको छ । स्थानीय तहको समन्वयमा नगरदेखि गाउँपालिकामा थोपा सिँचाइ प्रविधि भित्र्याइएको छ ।

कृषि विकास कार्यालयका दुर्गादत्त पन्थीका नुसार पुरानो तरिका छोडेर नयाँ थोपा सिँचाइतर्फ लाग्ने कृषकको समूह बढ्न थालेको छ । ‘संस्थाबाट सामग्री सहयोग पाएपछि जिल्लाभर नै यसको प्रयोग बढिरहेको छ,’ उनले भने, ‘कृषि पेसामा यसले पारेको सकरात्मक प्रभावले गर्दा प्रयोग बढिरहेको हो ।’

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT