लोकल कुखुरा जोगाउन २० लाख

लोकल कुखुराको माग व्यापक छ तर लोप हुने अवस्थामा पुगेकाले संरक्षणका लागि बजेट विनियोजन गरेका हौंं
प्रताप विष्ट

हेटौंडा — मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाले लोपोन्मुख स्थानीय जात (लोकल) का कुखुराको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्न बजेट विनियोजन गरेको छ । हाँडीखोला र मनहरी गाउँपालिका समेटेर बनेको मनहरी गाउँपालिकाले चालू आवको निम्ति २० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको हो ।

लोकल कुखुराको माग व्यापक छ तर लोप हुने अवस्थामा पुगेकाले संरक्षणका लागि बजेट विनियोजन गरेका हौंं मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाको कार्यालय ।तस्बिर : प्रताप

‘गाउँमा लोकल कुखुरा लोप हुन लागेको त्यसको संरक्षण गर्ने उद्देश्यले गाउँपालिकाले चालू आवमा बजेट छुट्टयाइएको छ,’ गाउँपालिका अध्यक्ष एकराज उप्रेतीले भने, ‘लोकल कुखुराको माग व्यापक छ तर लोप हुने अवस्थामा पुगेकाले संरक्षणका लागि बजेट विनियोजन गरेका हौं ।’


गाउँपालिकाले साविकको हाँडीखोला गाविस र मनहरी गाविसका एक/एकवटा युवा स्वरोजगार समूह गठन गरेर स्थानीय जातको कुखुरापालन गर्न रकम उपलब्ध गराउने नीति बनाएको छ । उक्त समूहलाई गाउँपालिकाले उपलब्ध गराउने रकममध्ये केही रकम अनुदानमा दिने अरू रकम किस्ता बन्दी निब्र्याजी ऋण स्वरूप उपलब्ध गराउने कार्यविधि बनाएको छ । ‘पहिलो वर्ष २ स्थानमा व्यावसायिक ढंगले स्थानीय जातका कुखुरा पालन गर्न अनुदानसहित ऋण उपलब्ध गराउने र दोस्रो वर्षदेखि यो संख्या र बजेट अझ बढाउने छाैं,’ गापाकी उपाध्यक्ष मनिला विष्टले बताइन् ।

Yamaha


मकवानपुरमा स्थानीय जातका तीन किसिमका कुखुरा पाइन्छन् । ‘तीनै थरी कुखुरा लोपोन्मुख अवस्थामा छन्,’ जिल्ला पशुसेवा कार्यालय हेटौंडाका प्रमुख डा.रामप्रकाश प्रधानले भने, ‘मकवानपुरमा स्थानीय जातका कुखुराको संरक्षणलाई प्राथमिकताको सूचीमा राखिएन भने आउँदो पुस्ताले देख्नसमेत पनि पाउँदैनन् ।’


‘जिल्लामा साखिनी, घाँटी खुइले र प्वाँख उल्टे गरी तीन प्रजाति स्थानीय कुखुरा पाइन्छन् । अहिलेसम्म कतैकतै दुर्गम गाउँ र बस्तीमा उक्त प्रजाति कुखुरा पाइन्छन्,’ डा. प्रधानले भने, ‘तिनीहरूको संरक्षण गर्न सकिएन भन केही वर्षभित्रमा नै लोप हुन्छन् ।’ यी जातका कुखुरा र यसका अन्डा पोसिलो मानिन्छ । अहिले बजारमा स्थानीय जातका कुखुरा र त्यसका अन्डाको माग व्यापक छ तर पाउन सकेका छैनन् ।


स्थानीय जातका कुखुरा पालन गर्न हाँडीखोला र मनहरी गाउँपालिकाका युवाहरू मिलेर युवा स्वरोजगार समूह गठन गरिसकेका छन् । मनहरी गाउँपालिकाले स्थानीय जातका कुखुरापालनका लागि मात्र होइन, अर्गानिक खेती गर्नका लागि २५ लाख रुपैयाँ चालू आवमा बजेट विनियोजन गरेको छ । मनहरी गाउँपालिकामा पर्ने हाँडीखोला व्यावसायिक तरकारी उत्पादनका लागि ख्याति कमाउँदै आएको छ । उक्त तरकारी खेतीमा विषादी र रासायनिक मल प्रयोग गर्ने गरिएको छ ।


गाउँपालिकाले विषादीरहित अर्थात् अर्गानिक तरकारी उत्पादन गर्न कृषकलाई प्रोत्साहित गर्न गापाले बजेटको व्यवस्था गरेको गापा अध्यक्ष उप्रेतीे भने, ‘मनहरीमा २५ बिगाहा र हाँडीखोलामा २५ बिगाहा गरेर ५० बिगाहा जमिनमा सामूहिक रूपमा अर्गानिक खेती गर्न बजेट विनियोजन गरेको हो ।’


मानव स्वास्थ्यमा विषादी प्रयोग गरेको तरकारीले विभिन्न किसिमका रोग उत्पादन गरेकाले अर्गानिक खेतीतर्फ कृषकलाई प्रोत्साहित गर्न अनुदानसहित बजेटको व्यवस्था गरेको गापाले जनाएको छ । अर्गानिक खेती गर्न अर्गानिक मल र बीउमा गापाले ५० प्रतिशत अनुदान दिने व्यवस्था गरेको छ ।


सामूहिक रूपमा २५/२५ बिगाहामा २ स्थानमा अर्गानिक खेती गर्न कृषकहरूले गाउँपालिकामा प्रस्ताव पेस गरिसकेका छन् । गाउँपालिकाले क्रमश: विषादीरहित अर्गानिक खेतीमा जोड दिने जनाएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७५ ०९:४०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

निद्रा पुग्छ, गन्तव्यमा पुगिन्न

कान्तिपुर संवाददाता

भक्तपुर — दिउँसो २ बजेको थियो । चाँगुनारायण ३ झौखेलकी रीता थापा बिहीबार हतारहतार भक्तपुर दूधपाटीबाट बागबजारसम्म चल्ने बस चढिन् ।

सूर्यविनायक–तीनकुने सडक खण्डअन्तर्गत जडीबुटीको सवारी जाम । तस्बिर : कान्तिपुर

घरी घडीतिर आँखा डुलाउँथिन् त घरी झ्यालबाट टाउको निकालेर बाहिरको जाम नियाल्थिन् उनी । ३ बजे पुतलीसडक पुग्नुपर्ने भन्दै सुस्काइरहेकी उनी ३ बज्दा लोकन्थलीमै थिइन् ।


उनी मात्रै होइन, हालैका दिनमा समयमै गन्तव्यमा पुग्ने योजना बनाएर घर वा कार्यालयबाट निस्किएका यात्रु दिनहुँ सूर्यविनायक–तीनकुने ६ लेन सडकमा पर्ने जाममा फस्ने गरेका छन् । ‘जामको समय निकालेर गन्तव्य पुग्ने योजना बनाउनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘घरबाट समय अडकलेर निस्कियो, जहिल्यै जाममा फसिन्छ ।’


राजधानीको पूर्वी भेग जाने सडकको कोटेश्वर–कौशलटार खण्डमा सधैजसो गाडीको जाम हुने गरेको छ । कोटेश्वर, जडिबुटी, लोकन्थली, कौशलटार हुँदै गठ्ठाघर चोकसम्मको करिब ४ किलोमिटर सडकमा दिनहुँ घण्टौं जाम हुने गरेको छ । ४ किलोमिटर यात्रा गर्न २ देखि साढे २ घण्टा बढी समय लाग्छ । कार्यालय सुरु हुने समय बिहान साढे ९ देखि ११ बजे र साँझ कार्यालय सकिने समयमा त यात्रुले सास्ती खेप्नुपरेको छँदै छ । सूर्यविनायक–तीनकुने ६ लेन सडक विस्तार हुनुअघि काटेश्वर–भक्तपुर सडकमा यस्तै जामको समस्या हुने गथ्र्याे । सडक विस्तारपछि जाम करिब हटेको थियो ।


सिन्धुली बर्दिबास सडकमा पूर्वी क्षेत्रमा जाने सवारीको चाप बढेपछि सूर्यविनयाक–कोटेश्वर सडकमा यात्रुहरू जामको चपेटामा परेका हुन् । पूर्वी भेगको झापासम्मका सवारी साधन सूर्यविनायक, बनेपा हुँदै बीपी राजमार्ग अन्तर्गत सिन्धुली–बर्दिबास सडक चल्न थालेपछि पनि धेरै जाम भएको जानकारहरू बताउँछन् । ‘सडकको दूरी कम र समयको सदुपयोगका लागि सिन्धुलीबाट जाने यात्रु बढी छन्,’ कमलामाई नगरपालिका डाडीगुराँसेका दिलीप बस्नेतले भने ।


कोटेश्वरबाट पूर्व चल्ने लामो रुटको सवारी महानगरीय ट्राफिक प्रहरी वृत्त कोटेश्वरअगाडि रोक्ने र छोटो रुटको लोकल सवारी जडिबुटी पम्प रोकेर यात्रु चढाउने र ओराल्ने गर्दा जाम हुने गरेको छ । त्यस्तै जडिबुटीबाट लगनखेल र तीनकुनेतर्फ आउने सवारीले लेन अनुशासन पालना नगर्ने भएकाले पनि जाम भएको हो । यसको व्यवस्थापन कोटेश्वर ट्राफिक प्रहरीले गर्न सकेको छैन । सडकमा ट्राफिक लाइट व्यवस्थित छैन । ट्राफिक प्रहरीको इसाराको भरमा ट्राफिक व्यवस्थापन चलेको छ ।


कोटेश्वरबाट जडिबुटी हुँदै लोकन्थलीतर्फ जाने क्रममा जामको समस्या छैन । तर, लोकन्थलीबाट काटेश्वरतर्फ आउने क्रममा जाम हुने गरेको छ । ‘६ लेन सडक बनेयता कार्यालय समयमा मात्रै जडिबुटीबाट कोटेश्वरसम्म थोरै जाम हुन्थ्यो,’ कौशलटारकी राधिका श्रेष्ठले भनिन् । ‘करिब डेढ वर्षदेखि कौशलटारबाटै जाम हुन थालेको छ । कौशलटारबाट कोटेश्वर आउन डेढ घण्टा लाग्यो,’ उनले भनिन् ।


काठमाडाैं उपत्यकामा दिन प्रतिदिन बढदै गएको जनसंख्या तथा सवारी चाप, सीमित साँघुरा सडक सवारी नियम तथा ट्राफिक संकेतसम्बन्धी सडक प्रयोगकर्तामा रहेको ज्ञानको कमीले ट्राफिक जाम बढेको जनाइएको छ । कोटेश्वरबाट पूर्व चल्ने लामो रुटको सवारी साधनको चाप तथा वैकल्पिक सडकको व्यवस्थापन हुन नसक्दा जाम बढेको महानगरीय ट्राफिक प्रहरी वृत्त कोटेश्वर पूर्वप्रमुख कृष्णराज सापकोटाले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७५ ०९:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT