सिन्धुमा छानिए पर्यटकीय गन्तव्य

संस्कृति,पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयले एक सय नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यलाई प्रवद्र्धन गर्न छनोट गरेको हो ।
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको लहरसँगै जिल्लाको पर्यटकी गन्तव्य विस्तारै तंग्रिन लागेको छ  । सरकारले तोकेको मुलुकभरका सयमध्ये जिल्लाका तीन स्थानलाई घुमघामका लागि छनोट गरेको छ  ।

सिन्धुपाल्चोकको पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा चिनिएको हेलम्बु गाउँपालिकाको अम्बाथान झरना । यो झरना मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको मुहानमा पर्छ । तस्बिर : अनिश/कान्तिपुर

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयले एक सय नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यलाई प्रवद्र्धन गर्न छनोट गरेको हो । ‘नेपाल भ्रमण वर्षमा २० लाख’ पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्यअनुसार सरकारले ५० करोड छुट्याएको छ । जसअनुरूप सिन्धुपाल्चोकको पर्यटकीय गन्तव्यमा भोटेकोसी/सुनकोसी नदीमा र्‍याफ्टिङ र बन्जी जम्पलाई बनाएको छ । गुम्बैगुम्बाको सहर हेलम्बु, चर्चित पाँचपोखरी रहेको नयाँ तथा विकास गर्नुपर्ने गन्तव्यमा राखेको छ ।

भोटेकोसी र सुनकोसीमा ‘एड्भेन्चर’ राजधानीबाट नजिकैको सुनकोसी र भोटेकोसी क्षेत्र साहसिक खेल
र्‍याफ्टिङ, बन्जी जम्पजस्ता एडभेन्चरका लागि चर्चित छ । दिनहुँ झन्डै सय आन्तरिक र बाहय पर्यटक यसैको आकर्षणको कारणले यहाँ आउने गरेका छन् ।

राजधानीबाट सहजै पुग्न सकिने सुकुटे आसपासमा पर्यटक बढेका कारण झन्डै आधा दर्जन होटल, रिसोर्ट थपिएका देखिन्छन् । ‘यहाँको कञ्चन सुनकोसीमा र्‍याफ्टिङको एडभेन्चरको मज्जा लिन भनेर पर्यटक आउने गर्छन्,’ ३० वर्षदेखि सुकुटे बीच रिसोर्ट चलाइरहेका महेन्द्रसिंह थापा भन्छन्, ‘विश्वमा रहेका ६ हजार नदीनालामा दस उत्कृष्ट नदी एडभेन्चरका लागि चुनिएका छन्, जसमा सातांै उत्कृष्टमा भोटेकोसी र सुनकोसीको एड्भेन्चर परेको छ ।’

२०५६ सालमा पहिलो पटक न्युजिल्यान्डका डेबिड र नेपाली विष्णुप्रसाद न्यौपानेबाट सञ्चालित बन्जी जम्प, क्यानोनिङ, रक क्लाइबिङ गराइरहेको छ । लिस्तीकोट र मार्मिङको बीचमा रहेको बन्जी जम्पबाट दुई घण्टाको यात्रा सकेपछि प्रसिद्ध धार्मिकस्थल लिस्तीमाई र लेकाली गाउँ लिस्तीकोट पुगिन्छ । ‘त्यहाँबाट सुन्दरतम हिमशृंखला नियाल्न सकिन्छ, पुराना गुम्बा, मन्दिर, ग्रामीण परिवेश हेर्न भनेर पर्यटक पुग्छन्,’ उनले भने ।

यस्तै, भूकम्पले ध्वस्त भए पनि पछिल्ले समय अस्थायी रूपमा सडक सञ्चालनमा आएपछि सीमावर्ती क्षेत्र तातोपानी क्षेत्र क्रमश: उठ्दै छ । धार्मिक रूपमा परिचित तातोपानी धारामा नुहाउने आन्तरिक पर्यटकको बर्सेनि घुइँचो लाग्ने महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थलको रूपमा हेरिन्छ । तातोपानीमा नुहाए छालाको रोग निको हुने विश्वास पनि छ । सीम नजिकैको दुगुनाको ऐतिहासिक स्थल दुगुनागढीसम्म सडक पुर्‍याइएको छ । नेपाल तिब्बत युद्धका बेला सन् १९१२ मा बनाइएको गढी भूकम्पले ध्वस्त बनाएको थियो ।

Yamaha

बन्जी जम्प गन्तव्य स्थल बनेपछि नजिकै रहेको गढी सरकारी पहलमा यसको मर्मत हुने आशा स्थानीयले गरेका छन् । दुगुनागढी हुँदै ४२ सय मिटर उचाइमा रहेको भैरव कुण्डसम्म जाने पर्यटकीय पदमार्ग बनाइँदै छ । दुई घण्टामा पुग्न सकिने दुगुनागढीमा पहिले होमस्टे सञ्चालन गरिएका दुगुनागढीमाथिका यार्मासिंह, खाम्गेक बिक टोल, भुमाचौर पाटीकुना, भेकासिंह, थांमाछे र ढिसिङ टोलका एक सय ४५ घर भूकम्पपछि पल्लो सुरक्षित स्थानमा सरेका छन् ।

बाह्य पर्यटकलाई लक्षित गरी ३० रोपनी जग्गामा स्थापना गरिएको दुगुनागढीस्थित बज्र इको रिसोर्ट सञ्चालनको तयारीमा छ । तातोपानी र लिस्तीको रमणीय क्षेत्र भएकाले पर्यटकले राम्रो गन्तव्यको रूपमा लिने गरेको उनको भनाइ छ । हेलम्बु हुँदै पाँचपोखरी अरनिको राजमार्गको जिरोकिलो हुँदै मेलम्ची बजारबाट तिम्बुको उकालो लागेलगत्तै हेलम्बु गाउँपालिका सुरु हुन्छ ।

वार्षिक ३६ हजार पर्यटक पदमार्गको आनन्द लिँदै हेलम्बुको बस्तीदेखि विभिन्न धार्मिकस्थल अवलोकन गर्ने गर्थे । भूकम्पपछि अहिले पूर्वाधार र धार्मिक मन्दिरको निर्माण भइरहँदा दैनिक ४० पर्यटक आउने गरेका छन् । ‘पर्यटकीय पदमार्गको लागि भनेर दिनहुँ १५ विदेशी आउँछन्, जसले माथिल्लो क्षेत्र घुम्न लक्ष्य राखेका हुन्छन्,’ हेलम्बु गाउँपालिकाका प्रमुख निमाग्याल्जेन शेर्पाले भने ।

ह्योल्मो जातिको उद्गमस्थल मानिने तार्केघ्याङ, गुरु रिन्पोछेको गुफा, चिरी गुम्बा, मेलम्ची घ्याङ, महादेव पाइला, आमायांग्री घुम्न अत्यधिक आन्तरिक पर्यटक आउने गरेको उनले सुनाए । तिब्बती महायोगी मिलारेपा र अति प्राचीन गुम्बामा हुने महत्त्वपूर्ण पूजामा आउने पर्यटक प्रशस्त छन् यो राजधानी नजिकैको पुरानो ट्रेकिङ रुट हो । किउको शेर्माथान् , मेलम्ची घ्याङस्थित पर्यटकका लागि लक्षित गरेर बनाइएको होटल, रिसोर्ट पहिलेकै सुविधासम्पन्न अवस्थामा पुर्‍याउने कार्य भइरहेको छ । खासगरी हिमाली दृश्यावलोकन, शेर्पा संस्कृति र जैविक विविधता यहाँको विशेषता हो ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:५२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नोलमा अस्पताल

प्रसव पीडा
कान्तिपुर संवाददाता

हेटौंडा — हेटौंडा उपमहानगरपालिकाभित्रको दुर्गम बस्तीकी सुत्केरी व्यथा लागेकी महिलालाई गत साता गाउँले राति नोलमा बोकेर हेटाैंडा अस्पताल ल्याए  । उनलाई हेटौंडा ल्याउन चार घण्टा लाग्यो  ।

हेटौंडा उपमहानगरपालिका—१९ को ज्यामिरेस्थित सहरी स्वास्थ्य क्लिनिक, जहाँ बर्थिङ सेन्टरको अभाव छ । तस्बिर : कान्तिपुर

हेटाैंडा उपमहानगरपालिका १९ को पन्ध्रसोलाकी २२ वर्षीय गर्भवतीलाई सुत्केरी व्यथा लागेपछि गाउँमा बर्थिङ सेन्टर नभएकाले रातारात बोकेर उनलाई हेटौंडा पुर्‍याएको स्थानीय युवा अविराम मोक्तानले बताए । ‘एम्बुलेन्सलाई खबर गर्दा पनि आएन र बाध्य भएर नोलमा बोकेर हेटाैंडा पुर्‍यायौं,’ उनले भने ।

हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको अति दुर्गम क्षेत्रको रूपमा रहेको ज्यामिरे, पन्ध्रसोला र कुवापानीमा स्वास्थ्यचौकीको अभाव छ । ज्यामिरेमा सहरी स्वास्थ्य क्लिनिक छ तर बर्थिङ सेन्टर छैन । स्कुलको सानो भवनमा स्वास्थ्य क्लिनिक सञ्चालन गरिएको छ । उक्त क्लिनिकमा अहेव, अनमी र कार्यालय सहयोगीसहित चार जना कार्यरत छन् । ‘क्लिनिकमा सामान्य उपचार हुने गरेको छ तर सुत्केरी यहाँ गराइँदैन,’ अहेव प्रकाश बर्तौलाले भने, ‘सुरक्षित ढंगले सुत्केरी गराउन उपकरणको अभाव छ ।’ बर्थिङ सेन्टरलाई आवश्यक पर्ने उपकरणहरू भए सामान्य ढंगले सुत्केरी गराउन हेटौंडा बोकेर लैजान पर्दैन उनले थपे ।

उक्त क्लिनिकमा मासिक रूपमा २० जना गर्भवती परीक्षण गराउन आउने गरेका छन् । उक्त क्लिनिकमा सुरक्षित ढंगले सुत्केरी गराउन सक्ने दक्ष जनशक्ति छ तर उपकरणको अभाव छ । क्लिनिकको निरीक्षण गर्न पुगेका हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका प्रमुख हरिबहादुर महतले बर्थिङ सेन्टरको निम्ति आवश्यक पर्ने उपकरणहरू उपमहानगरपालिकाले एक साताभित्रमा उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । ‘उपकरणहरू उपलब्ध हुने बित्तिक्कै सुत्केरी व्यथाका लागेका गर्भवती महिलाहरूलाई चार/चार घण्टा नोलमा बोकेर हेटांैडा लैजानुपर्दैन,’ अहेव बर्तौलाले भने ।

हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले एक/दुई दिनभित्रका बर्थिङ सेन्टरलाई आवश्यक पर्ने उपकरण उपलब्ध गराउने उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखाका प्रमुख सुपेन्द्र कार्कीले बताए । ‘उक्त बस्तीमा यसै वर्ष स्वास्थ्य चौकीभवन पनि निर्माण हुनेछ,’ उनले भने । अधिकांश तामाङ समुदायको मात्र बसोबास रहेको उक्त क्षेत्रका साढे २ सय घरधुरी छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT