चल्दै फुटपाथ व्यापार

नगरका केही स्थानमा स्थानीय टोल विकास समितिको नाउँमा अझै व्यापार गर्दै
विना थापा

कास्की — पोखराको बजार क्षेत्रभित्र ठेला, डोको र क्रेट राखेर कुनै पनि सार्वजनिक स्थलमा व्यापार गर्न पाइँदैन । भेटेका खण्डमा नगररक्षकले सबै सामान जफत गर्छन् ।

पोखराको बगरस्थित जिल्ला शिक्षा समन्वय इकाई कार्यालयअगाडि गेटमा फलफूल र चटपटे बेच्दै । तस्बिर : विना

नगरका केही स्थानमा भने हाल स्थानीय टोल विकास समितिका नाउँमा फुटपाथे व्यवसायी बसेका छन् ।

यसले गर्दा फुटपाथमा व्यापार गर्ने थोरैलाई आनन्द, धेरैलाई सास्ती भएको छ । बगरस्थित शिक्षा कार्यालयको गेटअगाडि चटपटे, फलफूल र विन्ध्यवासिनी मन्दिर पछाडिको गेटमा पूजा सामग्री बेच्नेलाई स्थानीय समितिले सहजीकरण गरिदिएको छ । जिल्ला शिक्षा कार्यालय गेट अगाडि बसेकी आइतीमाया गुरुङ फुटपाथमा व्यापार गर्न इजाजत भए/नभएको सोध्नेलाई बसपार्क कंक्रिट ढलान उपभोक्ता समितिको सादा कागजमा छाप लगाइएको स्वीकृतिपत्र देखाउँछिन् ।

‘वरिपरिको फोहोरमैला सफा गर्नेगरी समितिले फलफूल बेच्न पाइने स्वीकृति दिएको छ,’ गुरुङले भनिन्, ‘समितिको नगरपालिकासँग सम्झौता छ ।’ उनले स्वीकृति पाएको कागज देखाए पनि उनीजस्तै अरूलाई भने समितिले पत्र दिएको छैन । वर्षौंदेखि त्यही स्थानमा चटपटे लिएर बसेकी अनिता गुप्ता सबैलाई समितिले हटाएर गुरुङलाई मात्रै अनुमति दिँदा उस्तै व्यापार गर्नेलाई अन्याय भएको बताउँछिन् । ‘उनी बस्न पाउँदा हामी पनि बस्न पाउनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘गुजाराका लागि बाध्यताले यो पेसामा वर्षौंदेखि लागेको हो ।’ कानुन सबैलाई बराबरी हुनुपर्ने उनले बताइन् । अरू व्यापारी आए भने टोलविकास संस्थाका सदस्यले लखेट्ने गरेका छन् । गुरुङले पनि अरूलाई आफू जसरी बस्न अवरोध गर्ने गरेकी छन् ।

महानगरपालिकाका नगररक्षकले गुरूङलाई कागज हेरेर छाडिदिने गरेका छन् । विन्ध्यवासिनी पछाडि, गेट अगाडि फुटपाथमा व्यापार मात्र नभएर हिँड्नै अवरोध हुने गरी फुटपाथे व्यापारी बस्दा आवतजावतमा असुविधा भइरहेको बटुवाले गुनासो गर्दै आएका छन् ।

Yamaha

‘आफ्नो बाटो हिँडिरहेका बेला फूल अक्षता र नरिवल लिएर हात समात्न आउँछन्,’ विन्ध्यवासिनी आएकी माया सुवेदीले भनिन्, ‘पूजा सामग्री चाहिए लिनेले आफैं माग्छन् । बाटो किन अवरोध गर्नु ?’ यस्तो अवस्थामा महानगरपालिकाको पनि ध्यान जानुपर्ने उनले बताइन् ।

जिल्ला शिक्षा कार्यालयभित्र क्यान्टिन सञ्चालन गरेकी मीना अधिकारी महानगरपालिकाले अनुमति दिएकाले व्यापार गरेको बताउँछिन् । ‘अनुमति दिएकाले नै हामी बसेका हौं,’ उनले भनिन् । निश्चित अवधि तोकेर दिइने इजाजत लिन पनि सजिलो नभएको राधा केसीले बताइन् । ‘मिति सकिनु तीन दिनअघि नै निवेदन दिने गरेका छौं,’ उनले भनिन् ।

स्थानीय जगत गुरुङ फुटपाथमा व्यापार गर्नेका लागि नियम खुकुलो पार्दा कसैलाई असुविधा पार्न नहुने बताउँछन् । पूजा सामग्रीका व्यापारी आधा दर्जनको संख्यामा रहेको विन्ध्यवासिनी मन्दिर क्षेत्र आसपास डोको र ठेलामा व्यापार गर्नेको पनि भीड हुने गरेको छ । ‘यिनीहरूलाई वडाका जनप्रतिनिधि र महानगरपालिकाले सहकार्य गरी हटाउनुपर्छ, होइन भने सबैले बेच्न पाउनुपर्छ,’ उनले भने ।

सार्वजानिक स्थलमा व्यापार गर्न पाइने व्यवस्था नभएको महानगरपालिकाका नगररक्षक प्रमुख वसन्त चालिसेले बताए । ‘महानगरपालिकाबाट सिफारिस दिने काम भएको छैन,’ उनले भने, ‘कसैको सिफारिसमा व्यापार गरेको पाइएमा सिफारिस गर्नेलाई पनि कारबाही हुन्छ ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार १७, २०७५ ०९:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

शिक्षकका कारण पढाइ प्रभावित

कान्तिपुर संवाददाता

बागलुङ — अभिभावकले वैशाख महिनाभर भर्ना अभियान चलाए, त्यही समयमा यहाँको एक विद्यालयकी प्रधानाध्यापक घरमा बसिदिँदा बालबालिकाले पढ्न पाएनन् । भर्ना भएकाहरू पनि छाडेर अरू विद्यालयमा जान बाध्य भए ।

ढोरपाटन नगरपालिका ६ को नमुना प्राविकी प्रधानाध्यापक हीरादेवी बूढा विद्यालयमा ताला लगाएर पटकपटक घरमा र अन्य व्यक्तिगत काममा बसिदिँदा बालबालिकाको पढाइ प्रभावित हुने गरेको हो । नियमित विद्यालयमा नआउने र चाबीसमेत आफैंले राख्ने गरेको व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष सार्के घर्तीले बताए ।

३ कक्षासम्म पढाइ हुने उक्त विद्यालयमा स्थायी दरबन्दीकी शिक्षक बुढा मात्र छिन् । विद्यालयमा एकजना बाल कक्षाकी शिक्षिका र सहयोगी छन् । ‘स्कुलको चाबी बोकेर हिँडेकी प्रधानाध्यपक वैशाखभर आइनन्, जेठको पहिलो साता पनि आइनन्,’ अध्यक्ष घर्तीले भने, ‘हामी यो शिक्षकसँग नसक्ने भयौं ।’ तीनवटा कक्षामा गरी १ सय २० बालबालिका थिए । पढाइ नै नभएपछि धेरै बालबालिकालाई अभिभावकले अन्यत्र लगेपछि २३ जना मात्र रहेको उनले बताए ।

कहिले घरमै बसिदिने, कहिले टाढै डुल्न गइदिने गरेपछि धेरैले आफ्ना बालबालिका अरू विद्यालयमा पठाएको अभिभावक भीमबहादुर दर्जीले बताए । ‘वैशाखभर स्कुल नखुलेपछि मैले छोरालाई ज्ञानोदय माविमा भर्ना गराएँ,’ उनले भने । विद्यालयमा नआएको विषयमा कसैले कुरा उठाए बुढाले गालीगलौज गर्ने गरेको गुनासो अभिभावकको छ ।

स्थानीयको उजुरीपछि जिल्ला तहबाट शिक्षाका अधिकारीहरू अनुगमनमा पुग्दा पनि विद्यालय बन्द भएको भेटिएको शिक्षा विकास तथा समन्वय प्रमुख गुरुप्रसाद पौडेलले बताए । ‘स्थानीय स्रोत व्यक्ति र विद्यालय निरीक्षकलाई समेत हेडमास्टरले थर्काएको भन्ने बुझियो, हामीले कारबाहीका लागि लेखिपठाउने निर्णय गरेका छौं,’ प्रमुख पौडेलले भने, ‘बालबालिकाको भविष्य अन्योल बनाउने अधिकार कसैलाई पनि छैन ।’

बुढाले भने पाउने बिदा कटाउन घरमा बसेको बताइन् । ‘मेरो सञ्चित बिदा छ त्यसैले बसेको हुँ । म नभएपछि अरू शिक्षकले पनि बन्द गर्ने रहेछन्,’ बुढाले भनिन्, ‘मेरो व्यक्तिगत सेवा लिन किन नपाउने ?’ यो विद्यालयमा बाल कक्षा पनि सञ्चालनमा छ । बालकक्षामा १५ बालबालिका छन् । कोठामा लगाएको तालाको चाबी नपाएपछि सहयोगी कार्यकर्ता इन्द्रकुमारी घर्तीले चउरमा राखेर बालबालिका पढाउनुपरेको गुनासो गरिन् ।

प्रकाशित : असार १७, २०७५ ०९:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT