कारागार कमाइले घरखर्च

प्रकाश बराल

बागलुङ — कारागारका कैदीबन्दीले सीप सिकेर नियमित आयआर्जन गर्न थालेपछि उनीहरूलाई घरमा खर्च पठाउन सजिलो भएको छ । जिल्ला कारागार बागलुङमा कैदीबन्दीलाई बाँस र डोरीबाट मुढा बनाउने सीपले मनग्य आम्दानी दिएको छ ।

कारागारमा निर्मित मुढा प्रतिगोटा पाँच सयदेखि हजार रुपैयाँ सम्ममा बिक्री हुने गरेको छ । मुढा चाहिएनेहरू अधिकांशले कारागारमै पुगेर पनि किनेर ल्याउँछन् । केही थोक पसललाई कैदीबन्दीले कारगारबाटै पठाउँछन् । यसरी नियमित मुढा बुन्नेहरूले मासिक १५ देखि २० हजार रुपैयाँसम्म कमाइ गरेको उनीहरू बताउँछन् । काम सिक्दै गरेकाले पनि मासिक १० हजार रुपैयाँसम्म कमाउन सकेका छन् ।

सीप सिकेर आम्दानीमा लागेका कैदीबन्दीले अपराध गर्ने मनसाय हटाउन सहयोग मिलेको बताए । केहीले भने छुटेपछि सीपको काम गरेर समाजमा सकारात्मक सन्देश दिने योजना सुनाए । ‘बस्न र खानलाई सकस भए पनि मेहेनत गर्न सबैले सिकेका छौं,’ कैदीबन्दीका नाइके सूर्य नेपालीले भने, ‘हाम्रो काम मन परेर धेरैले किनेर लगिदिएकाले कमाइ राम्रै हुने गरेको छ ।’ अधिकांशले आफ्नो कमाइ घरखर्चका लागि पठाउने गरेको सुनाए ।

विभिन्न अपराधमा जेल परेकाहरूको घरको आर्थिक अवस्था भने निकै कमजोर छ । बालबालिकाको पढाइलेखाइ र खाना खर्चले सास्ती खेपेकाले यहाँको कमाइ पठाएर सहज बनाएको उनीहरूको अनुभव छ । ‘सुरुसुरुमा जेलमा भेट्न पनि नआउने परिवारका सदस्य अहिले नियमित भेट्न आउँछन्,’ एक बन्दीले भने, ‘अहिले भेट्ने र घरखर्च चलाउने पैसा लिन आउने गर्छन् ।’ अपराधीका रूपमा व्यवहार गर्ने घरपरिवार र छिमेकीले समेत सम्मान गर्न थालेको उनले बताए ।

लामो समयको सजाय भुक्तानी सकेर फर्कंदा समाजमा अगुवा व्यवसायी र असल चरित्रको देखाउनुपर्छ भन्ने मान्यताले उनीहरू निरन्तर खटेको कारागार प्रमुख दीपक शर्माले बताए । ‘सीप र कमाइको कारण समाजमा उनीहरूको छवि राम्रो बन्दै गएको छ,’ उनले भने, ‘समाजमा फर्कंदा हेलामा पर्ने र अर्को अपराधमा जान सक्ने सम्भावना अन्त्यका लागि कारागारलाई सुधारगृहको रूप दिन खोजिएको छ ।’

नियमित पत्रपत्रिका पढ्ने, चरित्र निर्माण र व्यक्तित्व विकासका तालिम सञ्चालन गर्ने र सकारात्मक सोच सम्बन्धी प्रशिक्षणसमेत चलाउने गरिएको उनले बताए । भौतिक क्षमताको कमीले चाहेजति सेवा दिन नसकेको उनले स्वीकारे । स्वच्छ खानेपानी, सरसफाइ र नियमित स्वास्थ्य परीक्षणका लागि विभिन्न संघसंस्थालाई प्रवेश गर्न दिइएकाले सुधारगृहको रूपमा विकास हुने प्रमुख जिल्ला अधिकारी वेदप्रसाद खरेलले बताए ।

‘एकपटकको गल्तीले अपराधी बनेकाहरूलाई सुध्रने अवसर दिएर समाजसेवी र अगुवा बन्ने अवसर सिर्जना गराउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘उनीहरूले गल्ती महसुस भएमा अपराधका घटना आफंै न्यूनीकरण भएर जान्छन् ।’ चार वर्षअघि तत्कालीन संसदको सामाजिक न्याय तथा मानव अधिकार समितिले कारागारलाई सुधारगृहकारूपमा विकास गर्न सुझावसमेत दिएको थियो ।

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

ग्रामीण महिलालाई ‘सिर्जनशीलता’ पुरस्कार

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — गरिबी निवारण कोषले यहाँका दुई महिला र तीन सामुदायिक संस्थालाई पुरस्कृत गरेको छ । मर्स्याङ्दी गाउँपालिका ४ कालाघिरिङकी मिश्रीमाया गुरुङ र मध्यनेपाल नगरपालिका ८ बेत्यानीकी पार्वती गुरुङलाई जनही १२ हजार रुपैयाँ र प्रमाणपत्रसहित सिर्जनशीलता पुरस्कार दिएको हो ।

मिश्रीमाया देवीस्थान सामुदायिक संस्था र पार्वती बेत्यानी सामुदायिक संस्थाका सदस्य हुन् । दुवैलाई जीविकोपार्जनमा सुधार, गरिबी न्यूनीकरण र संस्थाको संस्थागत विकासमा टेवा पुर्‍याएको भन्दै ‘उत्कृष्ट सदस्य सिर्जनशीलता पुरस्कार २०७५’ प्रदान गरिएको गरिवी निवारण कोष लमजुङका कार्य प्रबन्धक बृद्धिराज लिम्बुले बताए । उनका अनुसार समुदायको समग्र दीगो विकासमा योगदान पुर्‍याएको भन्दै पुरस्कृत गरिएको हो ।

लमजुङ सीप विकास प्रतिष्ठानमार्फत गठित संस्थाको कोषबाट सहुलियत दरको ब्याजमा ऋण लिएर २ बाख्रा किनेर पालेका पार्वतीको बाख्रा खोरमा १२ बाख्रा छन् । जनचेतना अभिवृद्धि र विकास अध्ययन समितिद्वारा गठित संस्थामार्फत ऋण लिएर खोर बनाई ६ बाख्रा पाल्न थालेकी मिश्रीमायासँग अहिले ८ बाख्रा छ । दुवैले खसी बिक्री गर्दै आएका छन् ।

यसबाट उनीहरूले जीविकोपार्जन गरिरहेका छन् । गरिबी निवारण कोषले उत्कृष्ट सामुदायिक संस्था घोषित गरी क्व्होलासोंथर गाउँपालिका ६ पसगाउँको बुद्ध सामुदायिक संस्था, दोर्दी गाउँपालिका ८ बन्सारको शीतल सामुदायिक संस्था र सुन्दरबजार नगरपालिका ८ भोटेओडारको प्रगति सामुदायिक संस्थालाई संस्थागत १५/१५ हजार रुपैयाँ पुरस्कारसहित दोसल्ला ओढाएर प्रमाणपत्र दिइएको छ ।

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT