हजार जनालाई सीप

कान्तिपुर संवाददाता

लमजुङ — घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालयले एक वर्षको अवधिमा झन्डै हजार जनालाई सीपमूलक तालिम प्रदान गरेको जनाएको छ ।

भूकम्पपीडितका घर बनाउने डकर्मीसमेत ९ सय ९१ जनालाई तालिम दिइएको कार्यालायले जनाएको छ । जिल्लाका चार नगरपालिका र चार गाउँपालिकाका सहर तथा ग्रामीण भेगमै पुगेर तालिम प्रदान गरेको कार्यालयका निमित्त प्रमुख उद्योग अधिकृत लक्ष्मीप्रसाद दाहालले बताए । उनका अनुसार सीपमूलक, स्वरोजगारमूलक, उद्यमशीलता विकास र पुनर्ताजगीलगायतका तालिम प्रदान गरिएको छ । सीप साथै स्वरोजगारअन्तर्गत जिल्लाका आठवटै स्थानीय तहमा २ सय ९ जनालाई डकर्मी तालिम दिइएको छ । हाल उनीहरू भूकम्पपीडितका घर निर्माणमा जुटेका उनले बताए ।

‘भूकम्पपीडितका घर बनाउन कामदारको अभाव भएका बेला हामीले तालिम दियौं ।त्यही तालिम लिएकाहरू अहिले स्वरोजगार भएका छन्,’ उनले भने, ‘अझै धेरै तालिमको माग आए पनि दिन सकिएन ।’ उनका अनुसार तालिमकै क्रममा क्व्होलासोंथर १ मा भूकम्पपीडितका घर बनाइएको छ । दूधपोखरी गाउँपालिका २ मा वडाध्यक्षको कार्यकक्ष (कोठा) निर्माण गरिएको छ । दोर्दी र मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाको शौचालय र बाथरुम निर्माण गरिएको छ । राइनास नगरपालिकाको शौचालय निर्माण गरिएको छ । ‘यी संरचना निर्माण गर्न इँटा, बालुवा, सिमेन्ट, रडदेखि सबै सामग्री हामीले जुटायौं । तालिममा सहभागीले नमुनाका लागि बनाएका ती संरचनाले स्थानीय तहलाई नै सजिलो भएको छ,’ उनले भने ।

सीप विकास तथा जनचेतना तालिमतर्फबाट ५ सय २ जनालाई तालिम दिइएको छ । यसमा सिलाइकटाइ, ढाकाको पर्स बनाउने, अगरबत्ती धूप, ब्युटिपार्लर, झुल बनाउने, कम्प्युटर, ड्राइभिङ, हाते स्वेटर, मखमलको चप्पल, क्रिस्टल गहना, डल तथा कुशन, फर्निचर तथा फिक्चर बनाउने प्रशिक्षण दिइएको छ । यसमा जनजाति, महिला, दलित, अपांगताका साथै गरिब परिवारका सदस्यलाई प्राथामिकतामा राखेर तालिम दिइएको घरेलुले जनाएको छ । यसै कार्यक्रमअन्तर्गत प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रम, अन्तरक्रिया, परामर्शलगायत कार्यक्रम सञ्चालन गरेको उनले बताए ।

गरिबी निवारणका लागि लघुउद्योग विकास कार्यक्रम (मेड्पा) कार्यक्रमअन्तर्गत २ सय ८२ जनालाई तालिम दिइएको घरेलुले जनाएको छ । उक्त तालिमका लागि एकीकृत समाज विकास नेपालले जिम्मा लिएको थियो । यसमा सिलाइकटाइ, बुटिक, गुडिया, मुढालगायत बनाउने प्रशिक्षणका साथै मेसिनरी औजार प्रदान गरिएको घरेलुका निमित्त प्रमुख दाहालले बताए ।

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

हाते ट्रयाक्टरको प्रयोग बढ्दो

प्रतीक्षा काफ्ले

स्याङ्जा — ससाना गह्रामा हिजोआज गोरु नारेर जोतेको विरलै देखिन्छ । हलगोरुको ठाउँ पावरटिलर भनिने हाते ट्रयाक्टरले लिएका छन् । केहीअघि जिल्ला कृषि विकास कार्यालय र हाल स्थानीय तहले अनुदानमा उपलब्ध गराउन थालेपछि किसानले खेतबारीमा हातेट्रयाक्टरको प्रयोग बढाएका हुन् ।

‘हलगोरु नारेर खेत जोत्न लोग्नेमान्छे नै चाहिन्छन्,’ फेदीखोलाका किसान रामचन्द्र गौतम भन्छन्, ‘महिलाले हलगोरु नार्न हुँदैन भन्ने मान्यता अझै पनि कायमै छ । हली पाउनै समस्या हुन्थ्यो । हाते ट्रयाक्टर महिलाले पनि चलाउन सक्छन् ।’ प्रविधिको उपयोग बढ्नुको एउटा कारण यस्तो पनि रहेको उनको तर्क छ ।

त्यसो त जिल्लाको पहाडी भूगोलमा ठूला ट्रयाक्टरले जोत्न सजिला ठाउँ निकै कम छन् । आकार सानो, जोत्न सजिलो र अनुदानको व्यवस्थाले पनि किसानले हाटे ट्रयाक्टरको उपयोग बढाएका हुन् । स्थानीय तहहरूले किसान र तिनका समूहलाई ५० प्रतिशत अनुदानमा उपलब्ध गराएपछि पनि हाते ट्रयाक्टरको प्रयोग बढेको हो ।

‘हलगोरुले जोत्न नमिल्ने साँघुरा खेतबारीमा हाते ट्रयाक्टर सजिलो छ,’ पुतलीबजारका वसन्त थापाक्षत्रीले भने, ‘यो समयको माग पनि हो ।’ कृषिमा यान्त्रीकरण हाते ट्रयाक्टर मात्रै नभई अरू सजिलो विधि पनि प्रयोगमा आउनुपर्ने उनले बताए । ‘हली नपाइने, पाए पनि धेरै समय लाग्ने, ज्याला पनि बढ्ता लाग्ने समस्याको समाधान हाते ट्रयाक्टर हो,’ उनले भने, ‘हाते ट्रयाक्टरको प्रयोग बढ्यो तर सँगसँगै यसको मर्मत र पाटपुर्जा सजिलै पाइने सुविधा किसानले पाउनुपर्छ ।’ पुतलीबजारकै ईश्वरी थापा हाते ट्रयाक्टरको उपयोग बढेसँगै गाउँमा हलगोरु राख्ने चलन घटेको बताउँछन् । ‘हाते ट्रयाक्टरले समय, श्रम र खर्च घटाएको छ,’ उनले भने, ‘डल्ला माडिने र झार काट्ने पनि भएकाले रोपाइँमा सजिलो भएको छ ।’

कृषिलाई आधुनिकीकरण गर्दै लैजाने सरकारी नीतिअनुरूप अनुदानमा स्थानीय तहले किसानलाई हाते ट्रयाक्टरमा अनुदानको व्यवस्था गरेको पुतलीबजारकी नगरप्रमुख सीमा क्षत्रीले बताइन् । ‘हाम्रो नगर कार्यपालिकाले निर्णय गरेर असारमा मात्र अनुदानका ३० हाते ट्रयाक्टर वितरण गरेका छौं,’ उनले भनिन् । अनुदानको व्यवस्थाले किसानमा प्रविधिको प्रयोगप्रति रुची पनि बढाएको उनले बताइन् । आर्थिक वर्ष समापनको नजिक पारेर अधिकांश स्थानीय तहले हाल किसानलाई अनुदानमा कृषि औजारका रूपमा हाते ट्रयाक्टर वितरण गरिरहेका छन् ।

युवा शक्तिको विदेश पलायनले ग्रामीण भेगमा असहज भएको खेतपातीलाई यान्त्रीकरणले सघाएको वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत तेजप्रसाद दवाडी बताउँछन् । ‘खेतबारीमा काम गर्ने युवा छैनन्,’ उनले भने, ‘गाउँमा महिला र बूढाबूढी मात्र छन् । महिलाले आफंै हाते ट्रयाक्टर चलाउने र रोपाइँ गर्ने गरेका छन् ।’ जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका अनुसार स्याङ्जामा हाते ट्रयाक्टर उपयोग गर्ने किसानको संख्या बढ्दो छ । रोपाइँका लागि खेत तयार पार्न मात्र होइन, मकै छर्न र कोदो रोप्नका लागि पनि हाते ट्रयाक्टर नै प्रयोग गरिँदै आएको अधिकृत दवाडीले बताए ।

गत वर्ष हाते ट्रयाक्टरको माग बढेपछि कृषि इन्जिनियरिङ निर्देशनालयको कार्यक्रमबाट ५४ मिनी टिलर र चारवटा पावर टिलर जिल्ला कृषिले ५० प्रतिशत अनुदानमा किसानलाई वितरण गरेको थियो ।

प्रकाशित : असार २७, २०७५ ११:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT