फ्रेस हाउसमै कुहिएको मासु

आश गुरुङ

लमजुङ — बेंसीसहर बजार क्षेत्रमै खोलिएको फ्रेस हाउसले कुहिएको मासु बिक्री गरेको भेटिएको छ । यसअघिको अनुगमनमा बेंसीसहर र सुन्दरबजारमा फ्रिजमा कुहिएको मासु राखेर बिक्री गरेको भेटिएको थियो ।

पशु सेवा कार्यालयले राम्रा व्यवसायी भनी प्रमाणपत्र दिएका फ्रेस हाउसले नै कुहिएको मासु बिक्री गरेको खुलासा भएको छ । बिहीबार क्याम्पसरोडस्थित ए टु जेट फ्रेस हाउसमा डी–फ्रिजभित्र कुखुराको मासु कुहिएको अवस्थामा फेला परेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मनोहर थापाले बताए । करिब ३ किलो मासु गन्हाएको अवस्थामा भेटिएको हो । ‘हामीले नियन्त्रणमा लिएर उक्त मासु गाड्यौं’ उनले भने । कुखुरा, राँगा, खसीलगायतका मासुसमेत एकै ठाउँमा राखेर बिक्री गरिएको भेटिएको उनले बताए ।


भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रका पशु विकास अधिकृत खिला शर्मा घिमिरेले अनुगमनका क्रममा दर्ता नगरी मासु पसल सञ्चालन गरेको भेटिएको बताए । ‘कतिपय दर्ता गरेका पसलसमेत फोहोर छन्,’ उनले भने, ‘कति मासु पसल दुर्गन्धित छन् । कतिपयले डिफ्रिज राखेका छैनन् ।’ किराना, फलफूल तथा तरकारी पसलमा समेत मासु राखेर बिक्री गरेको उनले बताए । बजारका १५ वटा मासु पसल अनुगमन गरिएकामा अधिकांशको मापदण्ड नपुगेको उनले बताए । बेंसीसहर नगरपालिकाका अधिकृत शम्भु घिमिरेले बजारमा अनुगमन गर्न आएको सुइँको पाउनेबित्तिकै कतिपयले सफा गर्न थालेको भेटिएको बताए । ‘हामी पुग्दा कतिपय हस्याङ–फस्याङ गर्दै सफा गरिरहेको भेट्यौं’ उनले भने । उनका अनुसार मुल्य सूची पनि छैन । ‘मापदण्ड नपुगेका पसललाई मापदण्ड पुर्‍याउन १५ दिने अल्टिमेटम दिएका छौं’ उनले भने ।


दर्ताबिनै पसल सञ्चालन
बेंसीसहरका बजारमा दर्ताबिना नै पसल सञ्चालन गरेको फेला परेको छ । केही ठूला पसल पनि दर्ता नगरी सञ्चालनमा छन् । बेंसीसहरको सहजीदेखि मनाङेचौतारा हुँदै घलेगाउँ चोकसम्म बुधबार गरिएको बजार अनुगमनका क्रममा अधिकांश पसल बिना दर्ता सञ्चालन गरेको भेटिएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मनोहर थापाले बताए । अनुगमनका क्रममा बजारका भित्रीतर्फका सडकमा खोलिएका पसल प्राय: कुनै पनि दर्ता नगरी सञ्चालन गरिएको भेटिएको छ ।


बजारभित्र पहिलोपटक अनुगमन गरिएको र उनीहरूलाई सचेत गराएको उनले बताए । कतिपयलाई १५ दिनभित्र पुन: उक्त ठाउँमा अनुमगन गरिने र दर्ताको प्रक्रियामा नजानेलाई कारबाहीको दायरमा ल्याउने चेतावनी दिएको उनले बताए । तर, बजार अनुगमनमा कुनै कैफियत देखिए पनि कारबाही नभएको भन्दै व्यवसायीको मनोबल बलेको उपभोक्ताको
टिप्पणी छ ।


उपभोक्त मञ्च लमजुङका अध्यक्ष डम्बरबहादुर अधिकारीका अनुसार अधिकांश पसलमा म्याद नाघेका सामान फेला परेको छन । त्यस्ता सामानलाई अनुगमन टोलीले नियन्त्रणमा लिएको छ ।


लमजुङ उद्योग वाणिज्य संघका तृतीय उपाध्यक्ष अशोक अधिकारीका अनुसार बजारका पसलमा देखिएका पुराना ढक–तराजु हटाएर डिजिटल तराजु राख्नसमेत निर्देशन दिइएको छ । पसलमा मूल्यसूची नटाँसेको पाइएकाले यसलाई टाँस्न र सामान बिक्री गर्दा अनिवार्य रूपमा बिल उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएकोउनले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १२:४४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पढ्न छाडेर बाँदर धपाउँदै विद्यार्थी

वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — स्कुलमा कापी, किताब र कलम समातेर पढ्ने बेला छत्रदेव गाउँपालिकाका विद्यार्थी भने हातमा लौरो, गुलेली र ढुंगा लिएर बाँदर लखेट्न बाध्य छन् ।

बारीमा मकै पाक्न आँटेका छन् । तर, बाँदरबाट घोगा जोगाउनै मुस्किल छ । छत्रदेवका सबै वडामा बाँदरको बिगबिगीले स्थानीय हैरान छन् । तल्लोदेखि माथिल्लो कक्षा पढ्ने विद्यार्थी मकै जोगाउन बारीमा चौकीदारी गर्दा नियमित स्कुल जान पाएका छैनन् ।


बल्कोटका नरेश खनाल कक्षा १० मा पढ्छन् । मकैले घोगा हाल्न थालेदेखि उनी नियमित स्कुल जान पाएका छैनन् । अरू बेला कक्षामा दैनिक हाजिर हुन्थे । अहिले भने सातामा एक/दुई दिन मात्र मुस्किलले स्कुल पुग्छन् । ‘बाँदरको ठूलो बगाल आएर बसेको छ,’ उनले भने, ‘बारी छेउमा चौकीदारी नगर्ने हो भने एकैछिनमा बारीका मकै सखाप पारिदिन्छन् ।’ उनका बाबुआमा र दाइ पनि दिनभरि बारीमै लौरो लिएर बस्छन् । मान्छे देखेपछि बाँदर झट्ट बारीमा पस्दैन । ‘मकै त जोगाउनै पर्‍यो,’ उनले भने, ‘अहिले जोगाइएन भने पछि भोकै स्कुल गएर पढ्न सकिँदैन । मकै पाकेपछि बल्ल स्कुल जान्छु ।’


हातमा गुलेली र बलियो लाठी लिएर बारी छेउमा बस्ने उनले बताए । ‘बाँदर आए भने थाल बजाउँछु, होहल्ला गर्छु अनि बाँदर भाग्छन्, उनले भने, ‘पढेर कक्षामा फस्ट, सेकेन्ड हुने धोको थियो, स्कुल जानै नपाउँदा मन निराश भएको छ ।’ चुनाव र अरू बेला नेता आएर ठूल्ठूला भाषण गर्ने, बाँदरको दु:ख हटाइदिन्छौं भन्ने तर चुनाव जितेपछि चासो नै नदिने गरेको स्थानीयले बताए । बिहान घरमा आमाले भात पकाउनुहुन्छ, त्यसपछि बारीमा आमा आएपछि दाजुभाइ खान जाने उनले बताए । ‘मकै जोगाउँदा मेरो पढाइ चौपट भयो । बेलुका किताब त हेर्छु तर स्कुलमा गुरुले पढाएजस्तो बुझिँदैन,’ उनले भने, ‘पढ्न नपाउँदा मन आत्तिन्छ । पढ्ने मन भएर के गर्नु, बाँदरबाट मकै जोगाइएन भने भोकै बस्नुपर्छ ।’


केरुंगाकी अनिता भुसालले १५ दिनयता स्कुल टेकेकी छैनन् । बिहान घरमा खाना पकाउँछिन् । ‘बाँदरको चौकीदारी गर्ने बाबुआमा घरमा खान आएपछि म बारीमा जान्छु,’ उनले भनिन्, ‘बाँदरलाई मकैबारीमा आउन रोक्न गुलेलीमा ढुंगा राखेर हान्दा बल्ल भाग्छन् ।’ पढाइको चिन्ता त उनलाई पनि छ । तर, के गर्नु † मकै नजोगाई भएन ।


छत्रदेव गाउँपालिकामा नौ वडा छन् । सिंगो गाउँपालिकाका कृषक बाँदरले मकै खाइदिएर आजित छन् । बल्कोटस्थित जनशक्ति आधारभूत विद्यालयका प्रअ टोपलाल पाण्डेले एक सय विद्यार्थी संख्यामा ३० जनाजति नियमित स्कुल नआउने बताए । ‘एक्लै स्कुल आउँदा–जाँदा बाटोमा बाँदरले छेक्ने गरेपछि अभिभावक नै सँगै छोड्न र लिन आउँछन्,’ उनले भने, ‘बाँदरले त आतंकै मच्चायो ।’ मकै जोगाउन विद्यार्थीले चौकीदारी गर्ने, खाना पकाउने र लैजाने गर्छन् । ‘म पनि बिहान–बेलुका बारीमै चौकीदारी गर्छु,’ उनले भने, ‘दिनभर श्रीमतीले हेर्छिन्, स्कुल पनि आउनै पर्‍यो, मकै पनि जोगाउनुपर्छ । ४ बजेपछि लौरो लिएर म सीधै बारीमै छिर्छु ।’


बाँदरका कारण विद्यार्थी अनियमित हुने गरेको महेन्द्र विद्याबोध उमाविका प्राचार्य डिल्ली भुसालले बताए । ‘१० प्रतिशत विद्यार्थी कक्षाकोठामा अनियमित छन्,’ उनले भने, ‘१२ देखि १८ वर्ष उमेरका विद्यार्थी दैनिक स्कुल आउन पाउँदैनन् । चौकीदारी गर्नेलाई खाना पकाएर लैजाने र पालो दिने काम गर्न उनीहरू बाध्य छन् ।’


केरुंगाका विष्णु खनालले १० कक्षामा पढ्ने छोरालाई सातामा एक दिन मात्र स्कुल पठाउने बताए । मकै नजोगाए परिवार कसरी पाल्ने ? कडा चौकीदारी नगर्दा छिनभरमै बाँदरले मकैका घोगा च्यातचुत, भाँच्दिने र नोक्सान गर्ने उनले बताए ।


‘चुनावका बेला हामीलाई भोट दिनूस्, बाँदर नियन्त्रण गर्छौं भनेर भाषण गर्‍यौं, सकिँदो रहेनछ, जनता आएर गुनासो गर्छन् के गर्ने हामी पनि निरीह छौं,’ छत्रदेव ३ का वडाध्यक्ष तेजप्रसाद खनालले बताए । बाँदरकै कारण बर्सेनि दुई/चार घरपरिवार बसाइँ सर्छन् । बारीमा लगाएको खुर्सानी र कागतीबाहेक सबै चीज बाँदरले खाइदिन्छन् । गाउँमा बाँदरको बिगबिगी रहेको उनले बताए । ‘बन्दुक नपड्काइकन उपाय छैन, प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई बन्दुक माग्दा शान्ति सुरक्षा देखाउँदै दिन नमिल्ने बताएपछि हामीसँग अरू उपाय केही भएन,’ उनले भने, ‘अब त बारी बाँझो राख्नुको विकल्प नै छैन ।’ बाँदरले हिउँदे र वर्षे अन्नबाली, सागपात सबै नोक्सान पार्छन् । घरभित्र पसेर लत्तापकडा, अन्नपात र सरसामान लथालिंग पार्ने गरेको खनालले बताए ।


अघिल्लो वर्ष छत्रदेव गाउँपालिकाले प्रत्येक वडालाई एक–एक लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएर हेरालु राख्ने व्यवस्था मिलाएको थियो । गाउँपालिका अध्यक्ष लेखनाथ पोखरेलले केही दिनमै उपाय खोजिने बताए । ‘बाँदरको दीर्घकालीन नियन्त्रण नसोची उपाय नै छैन,’ उनले भने, ‘त्यसका लागि विशेषज्ञ झिकाएर उपाय निकाल्ने प्रयास गर्दै छौं ।’

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १२:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT